Het recht op informatie is een zeer belangrijk grondrecht.
Het ligt verankerd in art. 10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (hierna afgekort EVRM) dat de vrijheid van meningsuiting beschermt.
Censuur is immers een blinddoek van het geweten.
Het EVRM staat in de hiërarchie der normen boven de nationale wetgeving en dient bijgevolg obligaat gevolgd.
Waakhond
Het recht op vrije meningsuiting geeft de pers de mogelijkheid haar rol van waakhond te vervullen en dus controle uit te oefenen op wetgeving, regering en rechtspraak.
Vandaar dat men de pers als vierde macht voorstelt
Het art.10 is evenwel een relatief recht, wat betekent dat men, in tegenstelling tot absolute rechten (art. 6 EVRM : het recht op een eerlijk proces), in principe kan onderworpen worden aan beperkingen of inmengingen als gevolg waarvan de bescherming in een bepaalde situatie mogelijk niet van toepassing is, omdat de bescherming van een ander belang of recht de toepassing ervan verhindert.
Vermoeden van onschuld
In de zaak van R.J., de man die aangehouden werd en verdacht wordt van de moord op het koppel uit Halen, werd de voorbije twee dagen door tal van kranten foto’s gepubliceerd van de man en werd zijn voor- en familienaam voluit vermeld.
De man geniet op basis van art. 6 EVRM – zoals gezegd een absoluut recht waarvan NOOIT kan worden afgeweken – van het vermoeden van onschuld.
Dit betekent dat hij tot aan zijn definitieve veroordeling door een rechtbank geacht wordt de feiten niet te hebben gepleegd, ook al zou hij bekend hebben.
Hij mag deze status door geen enkele omstandigheid kwijt raken, zo wil het Europees Verdrag en zo luidt ook de rechtspraak van het hoogste rechtsorgaan, het Europees Hof van de Rechten van de Mens.
Sensatiezucht
Vandaag wordt aan R.J., door de perscampagne, dit recht niet langer gegarandeerd.
Door de sensatiezucht en de ongebreidelde commerciële instelling van menig dagblad, wordt thans het onderzoek en meegaand het vraagstuk over schuld, onschuld en straf van R.J,. in de media gevoerd in plaats van in de zittingszaal.
De burger waant zich hoe langer hoe meer rechter boven rechter, ofschoon de Grondwet dit recht exclusief heeft voorbehouden aan de eigenlijke rechter.
De burger is evenwel vaak slecht of minstens onvoldoende goed geïnformeerd, want afhankelijk van de krantenberichten.
De naam van de verdachte
Nochtans gaat van deze publieke opinie een grote druk uit, waaraan ook rechters niet steeds vreemd blijven.
Om die mogelijke beïnvloeding te vermijden, heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens reeds herhaaldelijk gezegd dat het in de pers vermelden van de naam van de verdachte, tijdens de fase van het onderzoek, strijdig is met het absolute recht van art. 6 van het EVRM.
Zo heeft nog vorige maand, meer bepaald op 10 december 2009, het Europees Hof voor de Rechten van de Mens een zeer belangwekkend arrest verleend en gezegd dat het tijdens een persconferentie vermelden van de naam van een persoon die verdacht wordt van georganiseerde misdaad, in strijd is met het vermoeden van onschuld in toepassing van art. 6, §2 EVRM (zaak SHAGIN/OEKRAÏNE).
Niet relevant
Het in beeld brengen van de verdachte en het vol weergeven van zijn naam, is overigens maatschappelijk niet relevant genoeg om het absolute principe van art. 6 EVRM aan te tasten.
Men kan perfect de burger inlichten over de omstandigheden van gruwelijke misdrijven die werden gepleegd, zonder daarbij identificaties vrij te geven.
Indien correcte toepassing zou worden gemaakt van de Europese dwingende rechtsregels, dan zou er wel eens een persoon, zoals R.J. die zware feiten zou hebben gepleegd, terecht kunnen vrijuit gaan.
Het wordt tijd dat de journalistiek zich bezint over onnodig voyeurisme.
Walter Van Steenbrugge
( Walter Van Steenbrugge is strafpleiter en publiceert geregeld over justitie)
@Allen: uw beschaafd geformuleerde mening is welkom als ze vergezeld gaat van uw voornaam, naam en een behoorlijk e-mailadres; dus geen schuilnamen; u kunt aan de moderator vragen om enkel uw voornaam of uw initialen te publiceren; hier vindt u de regels voor onze discussiefora - mod
07/01/2010 om 13:48
Walter Van Steenbrugge heeft hier absoluut gelijk, hoe die buurmanman de laatste dagen in het nieuws is gekomen kan absoluut niet, gisteren liet men op het journaal een aantal krantenkoppen zien van onder andere het laatste nieuws en Gazet Van Antwerpen, daar stond andere bij … of koelbloedige moordenaar. Terwijl dat de krantenkoppen van de Standaard en het belang van Limburg wel een correcte kop schreven(zie het laat avond journaal op één van 06/01/2010) Dit is er toch helemaal over, stel je voor dat die buurman dat misdrijf toch niet gepleegd heeft. Sensatie is tegenwoordig het enigste dat telt en dit blijkbaar ook op het journaal van de zender één.
07/01/2010 om 13:57
Het stelt mij gelukkig dat er nog mensen zijn die wél de normen nog kennen. Als student Journalistiek verontrust deze hele situatie mij enorm. Moet ik later ook gaan jagen op sensatie? Of moet ik nieuws gaan brengen?
Kijk ook maar naar het ongeluk in Oosterzele enkele maanden geleden. Ik moest drie keer met mijn ogen knipperen toen ik op de voorpagina’s van de kranten foto’s van de overleden meisjes zag. Is dat relevant? Gaat er iemand met een gerust geweten ‘ja’ op deze vraag antwoorden?
En zo zijn er nog duizenden voorbeelden.
Deze uiteenzetting is een mooie bevestiging van de mening die ik reeds gaf op de vraag “MOET DE PERS ZICH TERUGHOUDENDER OPSTELLEN IN MISDAADVERSLAGGEVING?”.
07/01/2010 om 14:04
Ik begrijp ook niet waarom men luchtfoto’s durft geven als de hele straat afgesloten is voor kijklustigen. Welke krant of zender durft zeggen ‘wij brengen dit niet.’ Is er nog eentje die opkomt voor waarden?
07/01/2010 om 14:17
Hetgeen nu gebeurt in de media tart alle verbeelding over dit drama. De pers(vnl. de sensatiepers) gaat hier duidelijk in de fout. De heer Buelens heeft in een 4-delige handleiding bij De Standaard hier duidelijk over geschreven. Is dit onze democratische persvrijheid?
Nogmaals walg ik persoonlijk van deze media heisa. De vermoedelijke beschuldigde wordt hier openlijk en zonder de minste verbloeming, met naam en toenaam, aan de schandpaal gehesen door deze sensatiepers.
Dit is inderdaad de schaamte voorbij (zoals hierboven vermeld)
07/01/2010 om 14:37
Ik heb een vraag daarover:
Als de pers bericht over het afgraven van de tuin van de buurman, is dat dan geen (weliswaar heel indirecte) identificatie van de persoon? Als de pers er dan nog eens aan toevoegt dat het gaat om een leraar, in school x in stad y. Hoelang duurt het dan vooraleer de hele school daar weet welke leraar afwezig is… etc. Dus eigenlijk mag je dan die dingen ook niet in de pers brengen? Als de pers dan naar de stille mars gaat en daar al die dingen hoort, mag ze daar niet berichten wat iedereen daar al weet. Vreemde situatie toch?
07/01/2010 om 14:38
Gelukkig zijn er nog gezonde geesten zoals u die dit aan de kaak durven stellen.
Sensatie en emotie domineren omwille van kijk -en leescijfers, ratio is ver zoek in vele lagen van de berichtgeving.
De vierde macht misbruikt haar macht ,maar machtsmisbruik heeft in het verleden steeds geleid tot bestraffing en /of beperking van bevoegdheden .
Zo de pers haar democratische spilpositie wil blijven behouden ,geloofwaaardig wil blijven moet ze dringend ingrijpen en dit niet alleen deontologisch.
07/01/2010 om 14:54
Eigenlijk heeft al die discretieverkrachting bij menig weldenkend burger een averechtse reactie: “ik heb op dit ogenblik meer medelijden voor de dader dan voor de slachtoffers…”
07/01/2010 om 15:18
Ik ga volledig akkoord met de heer Van Steenbrugge. Pers en media zijn al bezig met het aan de schandpaal nagelen van verdachte hoewel de schuld nog niet effectief bewezen is. Vandaag hoorde ik op de radio dat verdachte schuld bekend had (daarvoor werd het gewone programma onderbroken) om enige tijd later wederom te moeten vernemen dat hij niet bekend had. Dan vraag ik me af: waarmee zijn we in godsnaam bezig? Kunnen de mensen van pers en media wat minder als aasgieren aanwezig zijn en gewoon integer hun job doen? En wat als de buurman onschuldig is? Hoe moet het dan verder? Kunnen de dames en heren van pers en media zich daar eens over bezinnen?
07/01/2010 om 15:26
Meer en meer zie je de noodzaak dat de “de stem van het volk” reageert (en resultaat heeft bijwijlen) omdat toestanden zo scheef groeien dat er uiteindelijk geen andere weg meer is.
De Lange Wapper is zo een voorbeeld. Of de acties (en reacties na de flop van Kopenhagen) ivm de klimaatproblematiek. De bankencrisis en de vele duizenden miljarden dollars (euro’s of hoe je het ook noemen wilt, in alle geval geld) die wereldwijd in de (staats)kapitalistische economie werden gepompt om het zaakje recht te houden.
De uiteindelijke nederlaag van Bush en Co na acht jaar misdadig bewind.
Media vind ik ook zo’n voorbeeld. Begrijp mij niet verkeerd : er zijn nogal wat mensen die in de sector werken, die goed werk proberen te doen. Er zijn ook jobs die meer stabiel zijn, die beter betalen.
Daarover gaat het niet. Het gaat over de structuur, het commercieel keurslijf waar media zijn in verzeild geraakt.
Een neerwaartse evolutie die wij ook zien in de andere dossiers : de steeds maar stijgende temperatuur, het waanzinnige, financiële opbod, de misdadige politieke leugens of de dictatuur van economische lobbys… Media ontsnappen niet aan die evolutie.
Nochtans is de gewone sterveling niet gewoon zijn stem te laten horen. Hij is gewoon te volgen. Er is hem ook geleerd niet te moeilijk te doen (het is zo al moeilijk genoeg).
De (enkele) reacties geven aan dat men er echter stilaan ook in het mediadossier begint genoeg van te krijgen. De verkleutering, het opfokken van het consumptiedier, heeft lang genoeg geduurd. Mensen willen als volwassenen behandeld worden.
07/01/2010 om 15:37
Ik vraag me af in hoeverre de lezers, die akkoord gaan met de tekst van Walter Van steenbrugge, zijn tekst wel volledig gelezen hebben.
Akkoord, er is een duidelijke tendens dat de media meer en meer de sensatiekant uitgaan, hetgeen betekent dat men zich meer en meer zal moeten bezinnen over wat nog net kan en wat er net over is.
Maar, dat Walter Van Steenbrugge systematisch, en ook in deze tekst, het standpunt verdedigt dat rommelen met het vermoeden van onschuld automatisch aanleiding moet geven tot vrijspraak, is voor mij meer dan een brug te ver.
Walter Van Steenbrugge stelt op het einde van zijn betoog dat “Indien correcte toepassing zou worden gemaakt van de Europese dwingende rechtsregels, dan zou er wel eens een persoon, zoals R.J. die zware feiten zou hebben gepleegd, terecht kunnen vrijuit gaan.” Concreet betekent dat volgens Mr. Van Steenbrugge misdadigers (bewezen feiten, al dan niet met bekentenis) wiens naam en/of foto te vroeg in de pers zijn verschenen per definitie en “terecht” volledig vrijuit moeten gaan.
Mr. Van Steenbrugge verdedigt trouwens ook het standpunt dat een misdadiger, wiens misdaden bewezen zijn, elke procedurefout mag inroepen om een proces nietig te verklaren. Dat op die manier (dure) processen één, twee zelfs drie keren moeten herhaald worden (steeds met dezelfde uitkomst) is voor Mr. Van Steenbrugge absoluut geen probleem.
Ik denk dat Walter Van Steenbrugge een intelligent man is en mogelijk een zeer goed advocaat is, maar door dergelijke standpunten in te nemen, bewijst hij dat ook hij in de val van de “logika van het rechtssysteem” gelopen is en dat hij daarmee een plaatsje bemachtigd heeft in de ivoren toren, opgebouwd uit regels en wetteksten. De manier waarop hij neerkijkt op de gewone man wordt ook in de bovenstaande tekst mooi geïllustreerd met de woorden: “De burger waant zich hoe langer hoe meer rechter boven rechter, ofschoon de Grondwet dit recht exclusief heeft voorbehouden aan de eigenlijke rechter. De burger is evenwel vaak slecht of minstens onvoldoende goed geïnformeerd, want afhankelijk van de krantenberichten.”
En de straf van de burger om zich te moeien met de rechtsgang is een systematische vrijspraak van criminelen die weliswaar schuldig zijn, maar wiens vermoeden van onschuld voortijdig is geschonden. Het recht moet en zal geschieden.
07/01/2010 om 15:45
Ook ik ga hier volledig mee akkoord, als je al die reacties leest op het internet, lijkt het wel alsof we terug in de Middeleeuwen zitten en het schreeuwen om de invoering van de doodstraf e.d. lijkt mij een zeer akelige evolutie.
Ik hoop dat het een minderheid is.
07/01/2010 om 15:47
Is het schenden van privacy nieuw ? Terughoudendheid was er toen ook niet. Eén vb om te illustreren.
Reeds in +/-1955 werden personen verkeerdelijk beschuldigd !
Toevallig ook iemand van ‘t onderwijs. L.C. in de krant met sexueel delict ! ( zonder doden of zware trauma’s ! )
De initialen werden verkeerdelijk geïnterpreteerd : verkeerde voornamen, familienamen met K ipv C… deden er niet toe.
Iedereen (?) wist over wie het ging … of veronderstelde het te weten, maar verkeerde personen werden met alle zonden Israëls overladen. Maar de vrije meningsuiting was er nog niet…Doofpotoperaties wel !
Dus niet alleen de pers, ook “het volk” is belust op sensatie… Misschien is er een “angsteffect” dat speelt.
Je moet maar jaren naast een psychopaat wonen…
Verslaggeving met sensatiezucht zal steeds bestaan (en heeft steeds bestaan …) !
07/01/2010 om 16:31
Ik ben gelukkig met de uiteenzetting vande Heer Van Steenbrugge.
Ook ik ben geschokt door de gebeurtenissen in Loksbergen. Gewoon gruwelijk.
Terzelfdertijd wil ik mijjn afschuw uitspreken over de kranten. Natuurlijk hebben wij het recht om te weten wat er in deze maatschappij afspeelt. Toch kan ik mij niet van de indruk ontdoen dat journalistiek - uit puur geldgewin - meer en meer voyeurisme wordt. Zelfs de Standaard vond het nodig om op een dubbele pagina een luchtfoto te publiceren van de huiszoeking. Zelfs na een bekentenis van de dader, mag er toch enige schroom aan de dag gelegd worden, en dit niet alleen omwille van de slachtoffers, maar ook voor bv. kinderen en familie van de dader.
Hoeveel procent van al wat er tot nu toe gepubliceerd werd, droeg bij tot werkelijke relevantie? Ik durf er niet aan denken wat de gevolgen voor de aangehoudene (en zijn familie) zou zijn, als hij niet de dader zou geweest zijn.
Is het niet hoog tijd dat de media zich bezinnen over hun “‘macht”. Ik denk dan ook onwillekeurig aan de haast haatcampagne tegen Linda De Win. Waar zijn we mee bezig? Zou het soms niet beter zijn alle blogs op de kranten te sluiten, en terug te gaan tot de oude “Lezersbrieven”? Sommige uitlatingen zijn gewoon sluipend gif.
07/01/2010 om 16:32
Alleen de rechter kan oordelen…
Dat gebeurt in het beste geval jaren na de feiten, is onderhevig aan hoger beroep, procedurefouten etc. Hoe kan men aan de bevolking en aan de pers vragen om blindheid te veinzen voor de klaarblijkelijke waarheid?
Elke beschuldigde is onschuldig tot aan de uitspraak van de rechter of de reeks van rechters die zich achtereenvolgens over de kwestie uitspreken en elkaar vrolijk tegenspreken. Hoe kan men aan de bevolking en de pers vragen om desgevallend jaren lang blindheid te veinzen voor de schuld van een verdachte die volle bekentenissen heeft afgelegd en tegen wie overweldigende bewijzen zijn gevonden? Deze advocaat heeft juridisch gelijk, natuurlijk. Maar in dit land weten wij allen wat dat juridisch gelijk waard is: niet eens het papier waarop het geschreven staat. De oorzaak daarvan is het extreem juridisme van het gerecht en van de advocaten, niet de even verwerpelijke sensatiezucht van de pers.
07/01/2010 om 16:42
De VRT nieuwsdienst (aan de rest zal ik hier geen woorden verspillen) stelt zichzelf niet tot taak om inzicht te verschaffen. De realiteit blootleggen is te moeilijk (want te ingewikkeld en we hebben zo weinig tijd), vooral als de illusie van politieke neutraliteit dient gehandhaafd te worden. Om het hoe en het waarom te kunnen zien moet men al eens een te ‘links’ of te ‘rechts’ brilletje opzetten, te diep graven. Dat kan uiteraard niet. Liever 5 minuten lang doen alsof we critisch zijn en de rest van de tijd besteden aan betekenisloze feitjes zoals brandende kapelletjes en verkeerstragedies; aan het ongefilterd doorgeven van toespraken van ‘grote leiders’ uit het buitenland en het rapporteren van interne politieke intriges. De vrt heeft geen eigen stem. Het spreekt met de stemmen van politici, top-ambtenaren en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven. De rest mag al eens af en toe spreken, maar niet al te diep gaan en niet te veel buiten de lijntjes kleuren a.u.b. We kunnen toch nooit tot de grond van de zaak komen. Jullie zijn te dom en wij hebben geen tijd en geen mening, zelfs niet over de feiten.
Het hoeft niet te verbazen dat de VRT (net als vele andere spelers in het Vlaamse media landschap) zich meer en meer bezondigt aan zielloze sensatiezucht. Het nieuws/terzake mag toch niet saai zijn, he. We zijn al zo braaf..
07/01/2010 om 16:59
Uit uw blog “Indien correcte toepassing zou worden gemaakt van de Europese dwingende rechtsregels, dan zou er wel eens een persoon, zoals R.J. die zware feiten zou hebben gepleegd, terecht kunnen vrijuit gaan.” Er zal wel eens een advocaat gevonden worden die met de motiviatie “Verdediging van de heilige principes van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens” dat wil uitproberen, zeker? Dat noem ik dan “de schaamte voorbij”, maar ja, dat zelfstandig naamwoord kennen sommige ‘meesters’ niet…
Fred Peeters.
07/01/2010 om 17:08
Ik ben het grondig eens over alle principes behalve over de eindconclusie dat vrijspraak een terecht gevolg zou moeten zijn.
WVS gaat ervan uit het verschijnen van een naam van een verdachte automatisch inhoudt dat hij geen eerlijk proces meer kan krijgen wat zou moeten leiden naar vrijspraak.
Ten eerste is de absolute geheimhouding in praktijk niet mogelijk. Familieleden van daders en slachtoffers praten om in het reine te komen. Werkgevers raken op de hoogte. Scholen waar kinderen lopen… Het is nooit een kwestie van wit of zwart, maar van grijs of grijzer.
Als zou betekenen dat het verschijnen van een naam van een verdachte in de pers dat elke dader vrijspraak krijgt zou het nogal simpel zijn om vanuit de verdediging zelf de namen te laten lekken.
En er zijn andere wegen om de schade die eventueel geleden wordt te verhalen. Laat desnoods de overtreders (media) een miljoenen schadevergoeding betalen voor het schenden van de privacy.
Het is totaal niet acceptabel dat de slachtoffers geen recht verkrijgen omdat een onnozelaar in een krant niet kon zwijgen. Dat zou echt de schaamte voorbij zijn.
07/01/2010 om 17:17
Hier kan ik jet alleen maar grondig mee eens zijn. Het is inderdaad schandelijk hoe de berichtgeving rond deze zaak gebeurt. Helaas is dat wat het volk wil, zie maar het succes van een krant als Het Laatste Nieuws bij ons of de tabloids in het buitenland. Plaatsvervangende schaamte krijg ik hiervan… Ongeacht die man nu schuldig is of niet.
07/01/2010 om 17:48
Het is heel erg wat er in Halen gebeurd is. Maar de berichtgeving daaromtrent gaat m.i. toch te ver. Graag wat meer sereniteit, wat minder voyeurisme. De verslaggeving is warempel bijna cafépraat aan het worden. Ik haak af.
07/01/2010 om 17:49
@ alain
Ik heb de tekst volledig gelezen. Meester Walter Van Steenbrugge licht op een bevattelijke wijze de reikwijdte toe van de regels die in acht genomen moeten worden en die o.a het vermoeden van onschuld moeten vrijwaren. Schending van dit vermoeden kan dan ook ieder inroepen die van een misdrijf verdacht wordt. Maar uiteindelijk zal altijd een rechter moeten oordelen. Dit oordeel onderstelt steeds een afweging van belangen in volle onafhankelijkheid. Wijkt men daarvan af, dan is het met de rechtsstaat ook gedaan. Ik vind dit dan ook nogal denigrerend: ‘ ivoren toren opgebouwd uit regels en wetteksten’. En wat is dan het alternatief? Inderdaad in een politiestaat maken ze er korte metten mee!
07/01/2010 om 18:00
Het is uiteraard allemaal niet zo simpel om de schuld zomaar bij 1 partij te leggen maar ik bekijk het eerder als een samenloop van omstandigheden en de tijdsgeest waarin we ons nu bevinden.
Als die persoon die de feiten gepleegd heeft psychologische problemen heeft (en daar twijfel ik niet aan gezien de koelbloedigheid van handelen) hoort die echter niet thuis in een gevangenis maar ergens anders.
Een andere vraag die zich stelt is de volgende: dient deze man wel voor een openbare rechtbank te verschijnen, waar dan uitvoerig alle details nog eens aan bod komen, wie heeft hier baat bij ?
Het mag de dag van vandaag allemaal iets sneller afgehandeld worden, we leven niet meer in de Middeleeuwen.
Als iemand onmiddellijk de consequenties van zijn daden te horen krijgt zal dit zeker andere potentiële heethoofden doen afkoelen en kunnen we deze spiraal van geweld afremmen.
Vriendelijke groeten
Ann
07/01/2010 om 18:07
Aan allen:
In deze LIJKT alles duidelijk, niemand weet het juist want het parket geeft geen details (enterecht)
dus ik vermeld duidelijk:”LIJKT”
enige reflectie: stel dat het NIET zo was dat de verdachte het echt had /heeft gedaan, STEL DAT…
OF stel je voor dat JIJZELF wordt opgepakt voor feiten waar je NIETS mee te maken hebt
en dat alles van JOU wordt uitgesmeerd in de pers, naam, foto, werk,….
je hele leven en alles wat je hebt opgebouwd is om zeep, alles,….
daarom : ja, liever wat meer terughoudendheid in de pers over de gegevens van een verdachte
enkel de belanghebbende partijen dienen dit te weten (familie, slachtoffers,…)
en niet de massa, waar wij allen toe behoren
wij dienen enkel te weten : een verdachte is gearresteerd, de verdachte wordt berecht en de dader is veroordeeld
(desgevallend)
07/01/2010 om 18:24
De massamedia verspreiden alle een weëe walgelijke stank van sensationalisme en kijk-,luister-, en lezerscijfergeilheid.
Men maakt zich schuldig aan de verkwanseling van zendtijd betaald met publieke gelden. De hele Vlaamse pers is blijkbaar in hetzelfde bedje ziek. In nieuws en duiding dreigt de oppervlakkigheid troef te worden, maar ook de zogenaamd diepergravende informatieve programma’s blinken vaak uit in het stellen van schijnbaar kritische vragen die slechts de al dan niet bewuste weerspiegeling zijn van de vox populi of het heersende ideologische discours.
Het niet toegeven aan de sensatiedrang zou op zich al een verhelderend en verheffend statement betekenen.
Liever wordt een non- event opgeklopt: “Met spanning wachten wij op het volgende bericht van de melding dat er straks een aankondiging volgt van de mogelijke ontwikkelingen in het onderzoek naar de gevolgde sporen en van de uit goede bron vernomen waarschijnlijke bekentenissen van de tot nu toe enige verdachte in de dubbele moordzaak.”
Ondertussen stierven ergens ver weg van de kerktoren enkele honderden kinderen door watergebrek. Bijvoorbeeld.
07/01/2010 om 18:39
Allemaal goed en wel maar dan is er maar één ethische reactie mogelijk: die troep niet lezen.
En dat kunnen we niet en doen we niet. (Ik soms.. maar helaas deze keer ben ik alweer niet consequent) De mens heeft deze onethische nieuwsgierigheid naar moord en schande in zijn genen. Net als fysische pijn biedt het een sterk biologisch evolutionair voordeel. Aandacht hebben voor gevaar en gevaarlijke figuren, hoe statistisch uitzonderlijk ook, verhogen onze overlevingskans. Er is ook geen nadeel verbonden aan deze aandacht voor gevaar…als we maar op veilige afstand blijven… zoals nu achter dit scherm
07/01/2010 om 19:58
Ik houd - net als velen - niet van het voyeurisme en de profileringsdrang die sommige journalisten kenmerken.
Een scoop is het nec plus ultra, zowel voor De Standaard als voor Het Laatste Nieuws.
Maar even goed druist het in tegen mijn buikgevoel van rechtvaardigheid dat procedures altijd belangrijker zijn dan de feiten. Voor Walter Van Steenbrugge is dit echter een evidentie. Meer nog: het is de basis van elk pleidooi. Zelfs als de feiten bewezen zijn, moet de beklaagde ‘terecht’ vrijkomen bij elke fout in de procedure. Een afweging over wat het zwaarste weegt, hoeft hier volgens Van Steenbrugge niet gemaakt te worden. Over slachtoffers wordt nooit gesproken.
Ook dat gaat de schaamte voorbij.
07/01/2010 om 20:00
Eigenlijk zou er een verbod moeten komen op verslaggeving over een misdaad tot op het ogenblik dat het proces van start gaat. Ook kinderen en jonge tieners zien deze krantenkoppen en lopen er dagenlang angstig bij. Misschien is dit ook een extreem standpunt, maar wat hebben wij daaraan? Ik hoef niet dagdagelijks gebriefd te worden over een onderzoek. Dat is voor de onderzoekers en al diegenen die erbij betrokken zijn.
Hoe trots de VRT journaliste deze middag kon zeggen wie haar bronnen waren..de ouders van het meisje. Ik moest bijna kotsen bij de gedachte dat ze die mensen zijn gaan lastigvallen.
Ik denk dat we de komende dagen nog grote ogen gaan trekken wanneer we achter de echte motieven en omstandigheden komen van deze misdaad.
07/01/2010 om 20:36
gruwelijk hoe de moord in Halen wordt uitgemolken! foei!
07/01/2010 om 21:20
geachte VRT-nieuwsredactie,
wij wonen straks 25 jaar in Nederland, en luisteren - nog steeds - elke ochtend via Klara naar het VRT-radionieuws - en naar de muziek, natuurlijk -. Er was een tijd dat je ook met plezier naar de BRT/VRT nieuwsbulletins op TV keek, al was het maar omdat ze de goede traditie hadden meer aandacht te hebben voor buitenlands nieuws dan de Nederlandse zenders.
Zelfs na de concurrentie met VTM is dat redelijk overeind gebleven. Recent echter besteden de TV-journaals hopeloos veel tijd aan binnenlands nieuws: ongelukken, branden, faits divers en vooral: misdaad. Het VRT-nieuws haalt nog het niveau van een regionale zender.
Is het nu werkelijk nodig dat elke moord(poging), elke brandstichting of andere misdaden zoveel (van de eerste) minuten van het journaal krijgt? De kwestie ‘Halen’ neigt weer nieuwe records te vestigen…
Erg jammer, terwijl er - met alle respect voor de betrokkenen - zoveel belangrijkers op de wereld gebeurt. Hebben journalisten niet ook een taak in het onderscheid tussen hoofd- en bijzaken?
07/01/2010 om 21:46
Mij verrast het dat een school blijkbaar de toestemming geeft aan een cameraploeg om de leerlingen in het gebouw te komen interviewen. Mij verbaast het dat collega’s zonder meer voor de camera hun mening willen geven. Dat Jef Vermassen gisterenavond al in Ter Zake zat, was dan weer te voorzien.
08/01/2010 om 01:15
“Het wordt tijd dat de journalistiek zich bezint over onnodig voyeurisme.”
Ik ben het daar volmondig mee eens. Mijn vader is zijn hele leven journalist geweest en zijn eeuwige doel en motto was steeds: OBJECTIEVE BERICHTGEVING. Waar vinden we dat heden ten dage nog terug? Waar het geld regeert, verkoopt men zijn ziel aan ‘de duivel’, en ja, nu dus ook in de journalistiek. Hoe lang zal het duren voor we hier ook de politiek van de Britse kranten onder onze neus geduwd krijgen? De Vlaamse Pers kent geen beroeps-eer meer, op enkele uitzonderingen na natuurlijk. Ik kan het alleszins niet meer opbrengen om aan zulk sensatie-geschrijf mijn duurverdiende centen te spenderen.
08/01/2010 om 08:16
De verslaggeving op het nieuws van 7 gisterenavond bereikte een nieuw dieptepunt. Tenmidden van de duizenden mensen die hun steun aan de getroffen famillies kwamen betuigen ging jullie reporter doodleuk de feiten van de moord uit de doeken doen. Ik kan me nauwelijks inbeelden hoe dit totaal gebrek aan respect bij het aanwezige volk overkwam.
Voor mij is dit rioolverslaggeving van ongekend niveau. Soms zijn beelden genoeg om feiten te benadrukken, dan is de stilte de ultieme vorm van meedeleven.
Mijn oprechte excuses aan de famillie
08/01/2010 om 09:43
“Door de sensatiezucht en de ongebreidelde commerciële instelling van menig dagblad, wordt thans het onderzoek en meegaand het vraagstuk over schuld, onschuld en straf van R.J,. in de media gevoerd in plaats van in de zittingszaal.”
Walter Van Steenbrugge heeft overschot van gelijk. Het punt dat hij maakt blijft voor mij niet enkel beperkt tot dit concreet geval en zijn vakgebied (strafrecht). Sensatiezucht en commerciële hebzucht vormen hoe langer hoe meer de drijfveer in de hedendaagse journalistiek. Zie ook het debat gisterenochtend in “De Ochtend’ op Radio 1 tss. Yves Desmet en José Masschelin van Het Laatste Nieuws. Zie ook de essays van Geert Buelens in de Standaard over de rotte rol van de pers in het hedendaagse medialandschap.
De pers is inderdaad de vierde macht, en heeft dringend nood aan reflectie en zelfregulering (-correctie) teneinde haar rol op een correcte manier te kunnen blijven spelen. Ook bvb in politieke verslaggeving. Ik snak naar een politicus als Dehaene, een heerlijke lomperd, die de journalist op zijn plaats zet als zijn vraag eens te meer opnieuw overduidelijk tendentieus is…
08/01/2010 om 10:51
Wat me meer en meer ergert is de “gedrevenheid” waarmee journalisten (bv Ter Zake) trachten om de ondervraagde “woorden in de mond” te leggen. Ze onderdruk willen laten herhalen wat zij!!! eigenlijk willen horen. O wee de geïnterviewde die niet sterk genoeg in zijn schoenen staat. Een interview neigt meer en meer op een sportwedstrijd: scoren moet en zal men. We glijden meer en meer af naar Amerikaanse en Britse toestanden, en iedereen weet nu toch al stilaan dat alles wat van die kant komt overgewaaid nu ook weer niet het ideale is.
GRAAG WAT TERUGHOUDENDHEID EN LAAT DIE SENSATIEZUCHT MAAR VAREN. KWALITEIT BEVESTIGT ZICHZELF.
08/01/2010 om 11:08
Dank aan Walter van Steenbrugge (en mevrouw Lieten) voor hun oproep in Phara (canvas) voor meer sereniteit bij de berichtgeving.
Dit is echter niet de eerste keer dat er bij de pers op aangedrongen wordt om hier op een relevante, niet-sensationele manier mee om te gaan. De deontologische codes die de pers zichzelf voorschrijft zijn een document zonder betekenis. Ik hoop oprecht dat het debat niet doodbloedt om dan opnieuw gevoerd te worden bij een volgende gebeurtenis.
@Fred: hopelijk vindt u de advocaat nadat U ten onrechte in beschuldiging bent gesteld, dat er enkel naar bewijslast werd gezocht die uw schuld bewijst en het moraliteitsonderzoek door de pers werd gevoerd.
Misschien kunnen we terug naar lynchpartijen door een op sensatiebeluste bevolking.
08/01/2010 om 11:21
het valt op dat in de ganse discussie de rechten van de slachtoffers / familie , de buger helemaal niet aan bod komen.
de privacy van de dader is het enige wat telt .
de laatste zin van het betoog van de advocaat zegt genoeg: “terecht” kan vrijgesproken worden.
het woord terecht is kwetsend en sensatie zoekend .
conclusie : wat men ook doet het speelt geen rol
de procedure en mogelijke fouten zijn belangrijker dan de daden (of moeten die oook in de doofpot gestopt worden)
de gruweliijke onmenselijke feiten zijn toegegeven en ik hoop dat de dader zijn verdiende straf zal krijgen
al de rest is bla bla bal ofte sensatie zoekende advocaten praat,reklame/promotie voor de Walter van Steenbrugge
08/01/2010 om 11:26
Er wordt hier vooral aandacht geschonken aan de persuitlatingen. Er is er zelfs ene die meer compassie heeft met de dader dan met de slachtoffers, je moet maar dureven.
Staat er ééniemand stil bij de slachtoffers en de ouders.
Het zal je eigen kind maar wezen.
De naam van een moordenaar zal altijd bekend geraken, vroeg of laat en het dan lijkt het me een brug te ver om dan op basis van de rechten van de mens zo’n stuk crapuul vrij te krijgen.
Waar zijn de rechten van de slachtoffers?
08/01/2010 om 11:29
kranten zijn onderdeel geworden van commerciële mediagroepen. Soms behoren zeer verschillende kranten tot één en dezelfde mediagroep. Zelfde geldt voor magazines als Humo.
Eigenlijk zou dat moeten verboden worden.
Dan valt er een bepaalde commerciële druk en sensatiedrang zo van hun schouders af en kunnen ze weer eindelijk ‘een dagblad’ maken ipv de huidige gemarketeerde amalgamen van krant, bijlages langs hier en magazines langs ginder en gratis ditjes en datjes voor maar XXX Euro extra….
Back to basics, please.
08/01/2010 om 12:16
Dagelijks lees ik 2 tot 3 papieren kranten en er is altijd een bij die meer mediasensasie belust of bewust is. Meer een variant van dag allamaal. Daarentegen laat Van Steenbrugge ook geen kans onbenut om in de media te verschijnen, zou hij niet beter naar de orde van advokaten gaan dan in de media een colega op de vingers te tikken
08/01/2010 om 12:51
Walter Van Steenbrugge maakt in zijn artikel gewag van een Straatsburgs arrest van 10.12.2009 (Shagin/ Oekraïne) om tot de conclusie te komen dat Ronald J.moet worden vrijgesproken.
Dat arrest gaat niet over de rol van de media, maar over het optreden van de (vervolgende) overheid.
Zie overweging nr. 81
” The Court reiterates that the presumption of innocence enshrined in Article 6 § 2 of the Convention is one of the elements of a fair criminal trial guaranteed by Article 6 § 1 (…). It does not only prohibit the premature expression by the tribunal itself of the opinion that the person “charged with a criminal offence” is guilty before he has been so proved according to law, but also covers statements made by other public officials about pending criminal investigations which encourage the public to believe that the suspect is guilty and prejudge the assessment of the facts by the competent judicial authority (…).”
08/01/2010 om 12:57
Het afschaffen van jury’s lijkt mij een belangrijke stap om dit soort publieke rechtbanken en veroordelingen tegen te gaan.
08/01/2010 om 13:04
@marc en hendrik : het onderwerp dat in deze opinie van WVS wordt aangesneden is de rol van de media in hun verslaggeving van delicten. Niet over dader en/of slachtoffer.
En misschien toch maar eens beter nalezen wat :
1) juist bedoeld wordt met “terecht”
2) en of het correct is dat “ene meer compassie heeft met de dader dan met het slachtoffer”.
08/01/2010 om 13:22
Marc heeft blijkbaar niet het ganse artikel gelezen. Daarin staat namelijk waarom de auteur van leer trekt tegen het ongeoorloofd journalistiek gedrag. Of ziet Marc liever de dader vrij rondlopen op basis van “procedurefouten ?”
Dat daders vrijkomen omwille van procedurefouten, zelfs na bekentenissen, is voor mij ook een brug te ver. Maar zolang die reglementering bestaat, zijn de slachtoffers niet geholpen met journalistiek voyourisme. Het veroordelen van verdachten is inderdaad niet de taak van de journalist, maar van de rechter. Geef hem (haar) de kans dit te doen op een correcte manier.
08/01/2010 om 13:51
Juist, schending van het recht op vrije mening hebben. Ons gerecht is een hoopje ellende die het vertrouwen van de bevolking niet waard is.
08/01/2010 om 13:56
De kranten doen ook maar hun job, als iemand zo’n gruwelijke feiten pleegt, wie is er dan verantwoordelijk voor de sensatie ? De kranten moeten informeren, dat is hun taak, we leven niet meer in de middeleeuwen, het wordt tijd dat de advocaten uit hun ivoren toren komen. Er komt nu blijkbaar van alles boven over die “brave dader” : ik lees in de kranten zaken als ‘jongeren besluipen’, ‘(sexueel) geweld binnen het huwelijk’, …ALS dat waar ZOU zijn mag dat dan niet gezegd worden ?
08/01/2010 om 14:00
De reactie van Walter Van Steenbrugge mag zeker pertinent worden genoemd. De heer Van Steenbrugge heeft zich destijds ook gemengd in de storm die rond wielrenner T. B. is losgebarsten. Het spijtige is dat het proces vandaag door het grote publiek en het onderzoek ook deels door dat publiek en deels door journalisten wordt gevoerd. Dit kan leiden tot positieve resultaten: in dit geval deden de ouders een oproep tot tips en het leidde tot het vatten van de dader maar het deontologische kader dreigt helaas te verdwijnen en dit leidt ook door de druk van de media tot vreemde situaties waarbij de advocaat -in dit geval- een bekentenis van de dader bevestigd op het moment dat de procureur dit nog niet heeft gedaan. Ook vermelde “de redactie” een bekentenis en ze wisten dit uit “goede bron”. Dit soort almachtige en absolute uitspraken zouden in de toekomst wel eens tot vergissingen kunnen leiden.
Het spijtige is dat de VRT hier geen afstand neemt van VTM die minstens even fatsoenlijk of onfatsoenlijk opereert.
Ook Terzake dreigt meegesleurd te worden binnen dit fenomeen van massahysterie.
Nochtans heeft de journalistiek niet alleen de opdracht informatie te geven maar ook deze informatie te kaderen. We zagen het met zovele zaken: van de moorden door Kim De Gelder tot de feiten rond de staatshervorming en het aftreden van premier Yves Leterme.
We hebben alleen een beetje meer bezinning nodig; ook het publiek draagt een verantwoordelijkheid: willen wij dit alles wel weten? En komen wij ook alles te weten wanneer we dag na dag als het ware worden meegesleurd in opstoten en paniekaanvallen?
Een andere media vraagt naast moedige, autonome, kritische journalisten ook een moedig, kritisch en autonoom publiek.
Zeer moedig van Walter Van Steenbrugge en ik wil hem dan ook door mijn reactie steunen.
08/01/2010 om 14:54
Het is goed, dat meester Van Steenbrugge Walter de pers/media nog eens op hun verantwoordelijk wijst.
Maar de pers, niet alleen de schrijvende maar ook de televisie is al langer dan vandaag buiten de lijnen aan het kleuren.
Toen in Wetteren enkele jaren geleden een oudere welstellende dame (mevrouw Marcella Goethals)werd omgebracht met verscheidene messteken) was de pers en de televisie er onmiddellijk bij om ons ,buurtbewoners te filmen en te ondervragen, dit voorafgaand aan het buurtonderzoek door de gerechtelijke overheid..Mijn opmerkingen dienaangaande werden nooit verwoord in de media .
08/01/2010 om 16:37
De rechten van de verdachte zijn nu al zo hard geschonden dat zijn pleiter op basis van vooringenomenheid hem vrij kan krijgen. Jammer genoeg zal tegen dan de persvrijheid nog groter geworden zijn en zal R.J. zijn achtergrond volledig uitgehold zijn en niet misstaan tussen de Davy Gilles en de Wendy van Wanten des huidige actuele nieuwsachtergronden.
08/01/2010 om 16:53
Met plezier kijken we elke dag minstens één keer naar het journaal op Eén. We zijn daar heel tevreden over. De bijdragen zijn goed, maar het overschakelen naar de reporter te plaatse, die niets, maar dan ook niets toevoegt aan wat daarvoor werd gezegd, is heel ergerlijk. Meer nog, de reportages over de dubbele moord krijgen een hoog Het Laatste Nieuws gehalte, het uitmelken van buren, collega’s, enz, die niets te vertellen hebben dat de moeite waard is. De Schooldirectie hoorde ik gisteren zelf zeggen dat het nu genoeg is geweest. Jammer dat journalisten dat niet eerder beseffen.
Ook de tijd die gespendeerd wordt aan 2 mensen die heel jammerlijk en brutaal zijn vermoord, staat in stil contrast met de enkele seconden die gewoonlijk gewijd worden aan de soms tientallen doden in het buitenland. Met een muziekje op de achtergrond wordt het buitenlands nieuws voorgeschoteld alsof het akkefietjes zijn, terwijl de drama’s die zich daar afspelen vele keren groter zijn dan de moorden dicht bij huis. Ik vrees dat hiermee ook weer de indruk gewekt wordt dat alles tegenwoordig naar de vaantjes is. Zoveel mediabelangstelling voor zo’n moordpartij kan toch niet gezond zijn. De VRT zou daarboven moeten staan, vind ik.
08/01/2010 om 17:14
Meester, je hebt meer dan gelijk! Wat gebeurde is gebeurd; is het omdat hij gepest werd? ik ken mensen die gepest werden en zelfmoord pleegden; ik ken jongens die zeiden: ik zal je “hebben” omdat je me pestte; ik ken mensen die het pestgedrag hun ganse leven meedroegen met alle gevolgen vandien. Ik geef je gelijk in alle argumentaties. Bij VTM geeft men de naam vrij.. wat als nadien zou blijken dat er niets aan de hand was; nu wordt hij al gelinkt aan de moordzaak van Vannuytsel. Wat met de privacy die men van alle daken schreeuwt? Ik vraag me werkelijk af, mocht hij inderdaad in een moment van…. gehandeld hebben en niet verantwoordelijk worden gesteld, of een Rechter - de jury (naar buiten toe) die dan dat hij bv onschuldig is, niet zou worden gelyncht! Die jury kan niet anders in ons systeem dan hem schuldig verklaren, en dat is dus geen rechtsysteem! Neen, dat is ook geen ernstige journalistiek meer. 200% akkoord met U!. En mijn vrouwtje zegt.. schrijf ook eens dat hij zijn haar beter kamt.. haha
08/01/2010 om 17:31
Het pleidooi van W.V.S. ligt in dezelfde lijn als dat van de Leuvense professor die de vrijspraak in de KB-Lux affaire met veel enthousiasme begroette wat bij mij een wrang gevoel naliet.
Volgens W.V.S. “… gaat van deze publieke opinie een grote druk uit waarvoor ook rechters niet steeds vreemd blijven…”
Inplaats van zijn pijlen te richten op de media en de publieke opinie zou het niet verstandiger zijn de rechters beter te selecteren en na te gaan of ze een open en globaal beeld hebben van onze maatschappij samen met groot en evenwichtig rechtvaardigheidsgevoel zodat ze kunnen weerstaan aan beïnvloeding en procedure- en andere regels en regeltjes hieraan ondergeschikt maken. Want zoals het nu soms loopt is de bijzaak ,hoofdzaak geworden.
08/01/2010 om 17:55
Een rechtsysteem de schaamte voorbij
Het is ronduit degoutant experten van het rechtsysteem bij ieder gruwelijk gebeuren, uitgebreid en veelvuldig hun opinie te horen verklaren in de media, terwijl alle tijd te kort schiet om dossiers met noodzakelijke efficiëntie aangepakt te zien worden.
Terwijl de ene advocaat in de media blogt voor voorzichtigheid in omgang tav de onschuld, roept ander collega advocaat via dezelfde media reeds zijn overtuiging van de daken, omtrent het vermoedelijke verband met de onopgeloste moord inzake Annick Van Uytsel.
Het volk heeft inderdaad recht op informatie beste heren van het rechtysteem, maar evenzeer op een systeem dat werkt. Mocht dit systeem niet zo veelvuldig zo falend werken, dan zouden er veel gruwelijke gebeurtenissen, veel minder lang de aandacht krijgen die ze nu krijgen, en zou veel minder tijd verloren gaan in eindeloze blogs en opinie verklaringen.
Mijn gedachten zijn met de echte slachtoffers, die er niet meer zijn en zich niet meer kunnen verdedigen.
Dat de dames en heren van het rechtsysteem aub de rangen sluiten in de kamers der recht, en recht op een serieuze manier laten geworden, en niet via de media. Hier kan gemakkelijk en behoorlijk wat media en blog tijd voor vrijgemaakt worden.
08/01/2010 om 18:15
Ik ben het 100% eens met mr. Vansteenbrugge maar ik mijd sensatiemedia gewoon. Anderzijds stel ik mij ernstig vragen bij het optreden van dhr. Vermassen: http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/regio/vlaamsbrabant/100108_vermassen_vanuytsel.
Misschien eerst eens voor de eigen deur vegen, of geldt de wet niet voor de advocaten zelf ?
08/01/2010 om 19:18
Blijkbaar is de advocatuur in hetzelfde bedje ziek als de media.
U heeft meer dan gelijk als u roept om meer sereniteit.
Des te schrikbarender is het om zien hoe uw collega Vermassen de tegengestelde weg inslaat
en van de barricaden schreeuwt wat zelfs het Laatste Nieuws niet durft te verwoorden.
De “vermoedelijke dader” verwordt zonder verpinken “een seriemoordenaar”
De sensatiezucht van die man lijkt grenzeloos en de verkoopcijfers van z’n boek
lijken belangrijker dan “recht te doen geschieden” voor zijn eigen cliënt (de familie Van Uytsel)
En dan verschiet een mens ervan dat het vertrouwen in ons strafrechtsysteem ver te zoeken is…
08/01/2010 om 20:33
De beschamende vertoning gaat onverstoord verder op onze nationale openbare omroep.
Voor de vijfde, zesde, zevende… dag op rij zeggen en schrijven TIEN minuten zendtijd op één in het zevenuur journaal over een in wezen triviaal maar door de pers opgeklopt gebeuren dat in een normale journalistieke omgeving de lokale verslaggeving niet zou overstijgen. Of dacht iemand dat er gewoonlijk een optocht met vierduizend deelnemers wordt gehouden voor de slachtoffers van een moord?
De pers kan nu berichten over een door de pers zelf gecreëerd fenomeen. Over zichzelf dus.
08/01/2010 om 21:20
Ik vraag me af wat Walter denkt over de deontologie van zijn confrater Vermassen?
08/01/2010 om 21:55
AUB Openbare omroep. Normaal hebt u een bondgenoot aan mij, maar stop met deze berichtgeving. Mijn tenen krullen ervan. In de tussentijd, kan ik niet anders dan het proberen negeren. Ik heb er nog geen minuut van gezien.
08/01/2010 om 22:38
Gisteren zag ik in in Phara de oproep van Walter Van Steenbrugge om vanaf nu te stoppen met het mediatiseren van gebeurtenissen zoals de recente moord. Ik kan hem alleen maar gelijk geven. Zelf heb ik totaal geen behoefte aan overloze herhalingen van dezelfde beelden en nog minder aan de zinloze bijdragen van de reporters ter plaatse.
Echte duiding over mogelijke oorzaken van dergelijke feiten en gebeurtenissen zou ik interessanter vinden, bij voorkeur los van deze specifieke feiten,kwestie nabestaanden, familie en kennissen van slachtoffer en dader niet voortdurend ongewild te confronteren met pijnlijke beelden of informatie. Nu is op alle zenders (VRT- journaal is geen haar beter dan VTM jammer genoeg) net alsof iedereen zijn zeg moet doen over de zaak en het een kwestie is van zo snel mogelijk uit te kunnen pakken met ‘exclusief’ nieuws. De beelden van de interviews van verwanten en kennissen van slachtoffers en daders voel ik aan als puur misbruik. Het zal je maar overkomen, een microfoon onder de neus geduwd krijgen na het vernemen van dergelijke feiten. In berichtgeving worden feiten voortdurend verward met veronderstellingen of hypotheses. Laat het gerecht inderdaad eerst zijn werk doen en uitzoeken wat er gebeurd is, wat mogelijke oorzaken zijn geweest en wat die man die dag heeft bezield. Hopelijk kunnen we er iets uit leren. Bijdragen die ingaan op algemene achtergronden van dergelijke daden en ons doen inzien dat het een samenspel is van factoren (zoals het gesprek met de psychiater in Terzake) zijn mijn inziens veel nuttiger. Alleen jammer dat dergelijke aanpak zo weinig ruimte krijgt en kijkcijfers halen tegenwoordig gelijk staat aan verkleutering en oppervlakkigheid.
Ik heb net ook vernomen dat dhr. Vermassen de nodige uitspraken deed over andere moorden. Ik vond zijn boek over moordenaars wel nteressant maar dergelijke uitspraken en gevolgtrekkingen vind ik er over. Jammer dat hij zich ook laat verleiden door de media !
Daarnaast vraag ik mij af of we in Vlaanderen afstevenen op een cultuur van rouwregisters, gebedswakes, stille optochten enz…Ik vraag me steeds opnieuw af hoe dergelijke ‘evenementen’ (sorry voor het woord) steeds sneller en efficiënter georganiseerd geraken. Je zou verdorie gaan denken dat de media er zelf achter zitten !
Dit weekend verwacht ik bij de kranten extra bijlages met paginagrote foto’s zoals bij de crèchemoorden, vooral sensatie dus en weinig duiding. Ik zal er geen last van hebben, ik ben er mee opgehouden kranten te kopen…
09/01/2010 om 01:06
…
Procedure en vermoeden van onschuld moeten door de rechtbanken gegarandeerd worden.
Als de avocaat van een vermoedelijke dader bevestigt dat die laatste bekent heeft, dan zie ik niet waarom de media dit niet zouden mogen melden.Zolang de media spreken over ” de vermoedelijke” dader is er geen probleem.
Ik dacht dat profesionele rechters zich niet lieten beïnvloeden door de publieke opinie.
09/01/2010 om 01:48
De kritiek van Meester Van Steenbrugge is terecht. Immers, de wijze waarop de pers deze zaak uitvergroot lijkt wel een strategie om gewoon hoge kijkcijfers te halen voor het 7-uur journaal.
De VRT doet het qua berichtgeving niet beter dan ‘Het Laatste Nieuws’, een krant duidelijk geschreven voor de minder intelligenten onder ons, laten we eerlijk zijn.
Doch, ik wou hier even ingaan op de tussenkomst van dhr. Vermassen in het journaal van deze avond. Ik vond het hilarisch om te moeten horen dat een advocaat die alleen maar ‘rechten’ heeft gestudeerd zomaar zegt dat Ronald (wie kent den ronald nu ondertussen niet?) hoogstwaarschijnlijk een dubbele persoonlijkheid heeft, zonder dat een echt psychiatrisch onderzoek daarover reeds een uitspraak heeft gedaan.
Dat de nieuwsredactie van de VRT op zoek is naar sensatie-zucht is tergend, maar daar ligt niemand van wakker me dunkt.
Waar ik wel woedend van word, is als ik mensen hoor die lang gestudeerd hebben en zogezegd veel expertise hebben in hun vak, plots uit dit kader springen om een banale oneliner te uiten op de VRT… Meneer Vermassen, …, als blijkt dat uw hypothese niet klopt, u niet alleen een kapitale fout maakt t.a.v. de getroffen familie die jij zou moeten voorstaan maar ook een fantastische blunder begaat die mij alleszins niet zal ontgaan.
09/01/2010 om 04:34
Ik sluit me aan bij het lof voor de opinie van Walter Van Steenbrugge. Sensatiebladen heb ik nooit gelezen, maar als ik zie dat zelfs de VRT overgaat tot zulke platte berichtgeving voor “de mensen”, dan vind ik dat ronduit bedreigend. Dat doet me gewoon beseffen dat niemand van ons zich nog beschermd weet door een rechtssysteem, maar overgeleverd is aan het oordeel van de meute, en dat we niet meer veraf zijn van collectieve lynchpartijen.
Het meest ergerlijke en verbijsterende blijft bij heel die berichtgeving dat er altijd weer advocaten zijn die zich haasten om verklaringen in pers te brengen. Dus deze dames en heren gaan er van uit dat processen niet meer sereen in rechtbanken worden gevoerd, maar op TV en in de kranten. Zou ook in onze advocatuur de deontologie niet grondig bijgesteld moeten worden?
Dit neemt niet weg dat ik de feiten in Loksbergen absoluut gruwelijk vind, en dat ik hoop dat recht geschiedt zodat de betrokkenen dit kunnen verwerken. Maar daar horen we rechtbanken voor te hebben, en daar hebben “de mensen” allemaal geen gênante details, voorbarige speculaties, cynische manipulaties en haastige conclusies voor nodig.
09/01/2010 om 08:03
Beste mensen,
Wat R.J. aangezet heeft om te doen wat hij heeft gedaan, weet voor het ogenblik niemand écht. Maar er is volgens mij toch een groot vermoeden, een groot vermoeden, dat Kevin, toch geen ‘doetje’ moet zijn geweest.Daar over zwijgen alle kranten in alle talen. Een beetje mensenkennis was misschien ook wel op zijn plaats geweest. Uitdagingen kunnen een beest in de beste mensen losweken. ALTIJD rekening mee houden, altijd. Verbijsterend gevoel van verstomming, voor de familie die het maar meemaken moet.
Grts.
09/01/2010 om 09:23
Misschien is het toch weleens relevant voor Van Steenbrugge dat hij de interviews met slachtoffers in Humo van deze week leest,eindelijk krijgen die ook eens een forum,want meestal zijn het de ouders van daders die hun kinderen komen afschilderen als semi-heiligen,ik vraag mij af wat dergelijke advocaten bezielt om soms regelrechte monsters te willen beschermen,met dure stadhuiswoorden wordt er gewezen op de “gevaren” van de media die te vroeg conclusies trekken,hoe dikwijls komt u in de media,meester? en hoe humaan moeten wij zijn tegenover “mensen” die geen enkel respect hebben voor hun medemens?
09/01/2010 om 13:29
De Heer Walter Van Steenbrugge lijkt me niet de juiste persoon om naar de media uit te halen. Denk ook eens aan de slachtoffers zei hij valselijk bij Phara, om er onmiddelijk aan toe te voegen dat deze dader maar eens moesten worden vrijgesproken. Dan zou het met die sensatiepers wel gedaan zijn. Alsof dit geen sensatie beluste uitspraak is, alsof dit niet kwetsend is voor de ouders, familie en vrienden van de slachtoffers.
Ga maar snel op zoek naar procedure fouten, en wat juliie tegenwoordig nog meer uitvinden om criminelen vrij te krijgen.
Dit is pas echte ondermijning van de democratie.
09/01/2010 om 15:39
Het vermoeden van onschuld wordt niet aangetast door het in beeld brengen of het vermelden van de naam van de betrokkene. Het recht op privacy van betrokkenen wel, maar dat is een andere discussie. Een advocaat moet het onderscheid tussen deze twee soorten discussies kunnen maken. De pers van haar kant moet afwegen. Afwegen of het recht op privacy geschonden wordt en zoja, vanaf wanneer dit mag. Moet Dutroux’ naam ten eeuwigen dage geheim blijven om zijn recht op privacy te bewaren? Vanaf wanneer, vanaf welke graad van ernst van de feiten heeft het volk het recht om de naam van een misdadiger te kennen?
Men kan stellen dat de pers de afgelopen dagen met vuur speelde inzake dit recht op privacy. Maar het vermoeden van onschuld is een andere zaak en is meer een zaak van het gerecht zelf: zij moet waken over dit absoluut recht. Dit in bovenstaand opiniestuk vermeld arrest: “het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (heeft) een zeer belangwekkend arrest verleend en gezegd dat het tijdens een persconferentie vermelden van de naam van een persoon die verdacht wordt van georganiseerde misdaad, in strijd is met het vermoeden van onschuld in toepassing van art. 6, §2 EVRM (zaak SHAGIN/OEKRAÏNE)” slaat dan ook op persconferenties van het gerecht.
De opinie van mr. Van Steenbrugge haalt twee dingen door mekaar en mist bijgevolg zijn doel.
09/01/2010 om 17:16
De sensatiezucht neemt hoe dan ook bij àlle media toe. Het verschil tussen de “populaire” kranten en andere kranten die de naam hebben degelijker te zijn is nog nauwelijks merkbaar. W.VS merkte terecht op dat nu ook kranten en TV hun eigen “buurtonderzoek” gaan doen. Met een berichtgeving die veel dingen doet veronderstellen zonder daarvoor bewijzen te hebben. Een trend die meer en meer toeneemt. Vandaag zie ik in mijn vertrouwde krant 9 (negen!) pagina’s over het drama in Halen. Is dat echt nodig? En was dat allemaal “nieuws”?
09/01/2010 om 17:18
We weten alles over R.J.,alles. We weten zijn adres, we kennen zijn professioneel leven en privé leven. Er wordt gegokt, gegist, geraden en hypotheses over mogelijke andere feiten groeien aan.
De pers stookt elkaar op, net als kleine kinderen die een straffe anekdote gehoord hebben en daarna 90% er gaan bij verzinnen. Enig verschil: de pers trekt zelf op onderzoek naar nog meer straf spul en komen ze tekort, dan gaat hun fantasie werken.
Meester Vermassen kan er ook wat van. Wat als blijkt dat R.J niets met een andere zaak te maken heeft? Dat meester Vermassen mediageil is, wordt nog maar eens bewezen.
Ga een thriller schrijven als je teveel fantasie hebt en laat het onderzoek over aan het gerecht. R.J blijft onschuldig tot aan de eventuele uitspraak.
09/01/2010 om 18:13
Ik sluit me volledig aan bij de mening van Van Steenbrugge. De kranten stonden direct vol met de naam en gegevens van de verdachte als hij nog maar net opgepakt was. Zijn huis wordt binnenste buiten gekeerd en de pers vind dat hij daarom al direct schuldig is en bekend heeft. Stel je voor, we weten nu wel beter, maar stel je voor dat de persoon in kwestie toch onschuldig blijkt te zijn. Dan is zijn leven helemaal kapot, enkel en alleen maar door speculaties in de gazetten. Van sensatie gesproken, de foto’s die van R.J. verschenen in de kranten waren foto’s speciaal uitgekozen waarop hij er uitziet als een echte “killer”. En volgens mij was de vermoorde jongeman geen doetje hoor, om zo iemand door het lint te doen gaan moeten de pesterijen al hevig geweest zijn, en was het meisje een lastige getuige die het zwijgen moest opgelegd worden.
Via deze weg zou ik ook mijn medeleven willen betuigen aan de familie en vrienden van de slachtoffers.
De personen die op dit bericht gereageerd hebben kunnen de pers en hun verhalen wel met een korreltje zout nemen maar dat is maar een kleine minderheid die de sensatie niet zomaar slikt
10/01/2010 om 06:28
WVS pleit hier voor een ‘oude’ zaak. We leven in 2010. Zelf ben ik géén voorvechter van de sensatie die zelfs de (BRT)VRT nam in nieuwsvorming, duiding.
RJ IS opgepakt en aangehouden, hij HEEFT bekend. Of dat nu in de pers komt met zijn volle naam of niet, verandert daar niets aan.
Louis de Lentdecker durfde destijds ook al te schrijven over moordzaken. Hij is nooit veroordeeld…
De laatste tijd kijk ik vaak naar de film ‘Devil’s Advocate’. Het is hier, en het is hier onbegrijpelijk. RJ of niet, verdediging mag niet àlle kansen krijgen.
Bovendien weet ik uit goede bron dat het gerecht in deze zaak ‘weigerde’ te communiceren. Natuurlijk gaat de pers dan zelf zoeken. Is het gerecht (de procureur) ‘medeplichtig’ als RJ ooit vrij zou worden gesproken? Een vraag aan twee kanten…
10/01/2010 om 08:45
Er is mij iets eigenaardigs opgevallen. Als je de stijl vergelijkt van de sensatiepers en haar tegenstanders lijkt het er sterk op dat daar in de feitelijke woordkeuze niet al te veel verschil is,
De manier waarop de sensatiepers hun verhalen brengt verschilt feitelijk niet veel van de manier waarop een aantal mensen hun bezwaar hiertegen formuleren.
Ik doe een poging om niet te veroordelen, want dat is niet het doel.
De term “de schaamte voorbij”, kan zo weggelopen zijn uit een kop van Dag Allemaal.
ONZE woorden (jaja reken mezelf er maar bij!) hier en elders hebben vaak een gelijkaardige toon.
Het gaat over drie keer met de ogen knipperen, gerust geweten, tart alle verbeelding, walging, discretieverkrachting, aan de schandpaal nagelen, verkleutering, opfokken van consumptiedier, Middeleeuwen, psychopaat, extreem juridisme, schandelijk, voyeurisme, weëe walgelijke stank van sensationalisme, rioolverslaggeving van ongekend niveau …
10/01/2010 om 09:42
Rolland Van Den Mosselaer zegt: “k lees in de kranten zaken als ‘jongeren besluipen’, ‘(sexueel) geweld binnen het huwelijk’, …ALS dat waar ZOU zijn mag dat dan niet gezegd worden ?”
Ten eerste is het antwoord daarop niet volmondig ‘ja’, zoals wordt geïmpliceerd. Zoiets moet ten allen tijde afgewogen worden - zeker als er anderen betrokken zijn, zoals in het geval van commentaar op een huwelijk - en niet zomaar klakkeloos publiek gemaakt zonder een minimum aan kritische reflectie.
Ten tweede is dat net waar het om gaat: “als het waar zou zijn” is geen argument. Het is niet noodzakelijk waar. Sensationele vermoedens hebben geen plaats in integere berichtgeving.
Waar is de tijd dat men nog zocht naar bevestiging door twee onafhankelijke betrouwbare bronnen alvorens iets te publiceren?
10/01/2010 om 10:22
De media hebben in deze zaak geen enkele fout gemaakt. Ze hebben hun informatie goed gecheckt en op geen enkel moment was die fout. Het gerecht was fout toen het zondag 3 onschuldige jongeren oppakte; de media hebben hierover, terecht, niet bericht op het moment zelf. Dat deden ze wel bij RJ, omdat ze dus goed geïnformeerd waren. Wel hebben de media met vuur gespeeld door RJ’s naam al heel vroeg bekend te maken, maar toch valt hen niets te verwijten of het zou moeten zijn dat ze zo juist geweest zijn en zo goed geïnformeerd.
Stel dat RJ op de vlucht geslagen was: het gerecht zou dan een beroep gedaan hebben op de media en dan was het handiger op zoek te gaan naar Janssen dan naar RJ. Ook in dat geval zou dit geen enkele invloed mogen hebben op het vermoeden van onschuld van RJ. Zou meester Van Steenbrugge dan ook aanvoeren dat het vermoeden van onschuld van de verdachte werd geschonden?
10/01/2010 om 15:48
Ik denk dat deze zaak de publieke opinie bij de keel gegrepen heeft : net na Nieuwjaar worden twee mensen gevonden in een uitgebrande wagen, een in de koffer en een op de achterbank. Dit is een zeer ongewoon nieuwsfeit voor Belgie - het lijkt wel een maffia-afrekening. Als dan later blijkt dat de twee slachtoffers op professionele wijze zijn gedood, maar geen enkel verleden hebben dat ook maar enigszinds een afrekening kan verklaren, is het mysterie, en dus de nieuwshonger, compleet. Ik denk ook dat velen bewust of onbewust de link gelegd hebben met de tot nu toe onopgeloste moord van enkele jaren geleden : zelfde streek, zelfde profiel van slachtoffer, zeer mysterieuze omstandigheden. De nieuwshonger van het publiek was dus fenomenaal.
Dat de pers hierop inspeelt, en zijn rol speelt lijkt me perfect normaal. Ik denk dat het in het leven roepen van een orgaan dat “het beter weet” en voor ons beslist wat nieuws is zowat het ergste kan zijn wat een democratie kan overkomen. En het verhaaltje van zelf regulering moet men niet achterna-hollen : het komt dan toch altijd neer op een of andere commissie of groep van beter weters die voor ons beslissen.
Ik vind dus dat de pers hier zijn rol goed gespeeld heeft. Ik zie niet in wat het verhaal van Van Steenbrugge relevant maakt : zijn analyse dat de rechten van de verdediging geschonden zijn slaat nergens op : er zal een onpartijdig proces gevoerd worden waar argumenten a charge en decharge door verdediger en aanklager naar voren gebracht worden en een jury zijn oordeel zal vormen. Dat is het proces, en zo zal het gevoerd worden. De informatie naar het publiek doet hier geen enkele afbreuk aan. En er staat nergens in de wet dat je vooraf geen berichtgeving over moordzaken mag hebben om onpartijdigheid van procesgang te waarborgen. En we hebben zeker geen Vansteenbrugge-wet nodig die een klein beetje berichtgeving wel, en een beetje te veel berichtgeving niet goed vindt. Want dan is het hek van de dam en wordt een nog belangrijker principe dan dat van de rechten van de verdediging te grabbel gegooid.
Jammer dat Van Steenbrugge zijn argumenten zo breed kon ontvouwen zonder enige vorm van debat. Ik vond dat de rest van de Phara deelnemers er toch maar wat schaapachtig stonden naar te luisteren. Gelukkig wordt dat debat nu wel gevoerd op blogs en reactiefora zoals dit.
Ik denk dat politici zich beter mijlenver afhouden van enig wetgevend initiatief in deze zin !
10/01/2010 om 17:35
De verslaggeving over betreffende gebeurtenis toont eens te meer aan dat de kwaliteit van het ons informeren door de vrt en andere media, totaal onvoldoende is naar mijn oordeel.
Blijkbaar is men in de berichtgeving niet in staat een onderscheid te maken tussen controleerbare feiten en persoonlijke meningen. Steeds opnieuw worden wij alleen maar geconfronteerd met loutere interpretaties. Dit gaat dan samen met sensatiezucht, zowel bij de verslaggevers als de mediageile “deskundigen” die geen kennis bezitten van de feiten die hebben plaatsgevonden.
Vandaar de noodzaak om op dit gebied kwaliteitseisen op te leggen aan de media die functioneren met belastingsgelden.
Het is bemoedigend te horen dat minister Lieten dit wil doen in de nieuwe beheersovereenkomst met de vrt.
24/02/2010 om 11:30
Walter heeft hier absoluut gelijk, alleen verliest hij één ding uit het oog. Vandaag de dag zijn niet alleen de klassieke media berichtgever maar worden ook andere sociale media kanalen als facebook, twitter, … e.d. gebruikt voor nieuwsverspreiding en garing. Ook mensen uit de buurt van de misdadiger, die uiteraard de naam kennen en niet gebonden aan enige journalistieke ethiek beginnen de informatie te verspreiden. Dus een volledige geheimhouding lijkt mij in deze tijd onmogelijk.
24/02/2010 om 14:21
Ik kan mij absoluut vinden in de reactie van Walter Van Steenbrugge. De pers als waakhond moet er zeker zijn, maar niet ten koste van personen waarvan de schuld nog niet bewezen is. Maar al te vaak wordt er verslag uitgebracht vanuit een vermoeden of vanuit bepaalde (voor)oordelen die men in de omgeving heeft opgevangen. De pers vergeet vaak dat zulke berichtgevinig een grote impact heeft, niet enkel op de persoon in kwestie maar ook op de omgeving.
Neem nu de zaak R.J., kort na zijn arrestatie verschenen er beelden van hem in een privésituatie om te laten zien wat voor man hij was. Maar ook zijn omgeving, die deze man beschouwde als een vriend, familie, vader (!),… wordt hierdoor in heel de zaak ongewild betrokken. De pers vergeet vaak dat er ook heel wat mensen zijn die deze informatie te zien of te lezen krijgen die dit niet binnen de context kunnen plaatsen. Ik vraag mij af welke gevolgen dit bvb heeft voor de kinderen van een beschuldigde.
Bovendien risceer je zo dat er mensen het recht ini eigen handen zullen nemen, zonder het oordeel van de rechter af te wachten.
En wat als achteraf blijkt dat de verdachte onschuldig is? Hoe moet die persoon de draad weer oppakken? Er zullen steeds mensen zijn die niet meer in zijn/haar onschuld geloven.
Ik denk dat de pers de anonimiteit van een beschuldigde moet behouden, tot de schuld bewezen is. Dat deze info verspreid wordt via andere kanalen, zoals eerder aangehaald, is echter onvermijdelijk, doch heeft dit mijn inziens minder impact.
19/09/2011 om 20:07
Goed artikel. “De burger waant zich hoe langer hoe meer rechter boven rechter, ofschoon de Grondwet dit recht exclusief heeft voorbehouden aan de eigenlijke rechter.” Het wordt tijd dat er gewerkt wordt aan het terugdringen van de sensatiezucht, ook bij de VRT. Ik begrijp dat het niet makkelijk is om tegen de stroom in te gaan, en dat de hete adem van het populisme dwingend kan aangevoeld worden door journalisten, maar als het doorgaat zoals nu het geval is, dan zullen maatregelen zich opdringen.