deredactie.be - OPINIE

Nultolerantie in Brussel: werkelijk een succes?

02 / 06 / 2010

In de Verenigde Staten waren in 2008 iets meer dan 2.300.000 gevangenen. In de VS woont rond 5% van de wereldbevolking terwijl ze bijna ¼ van de gevangenen in de wereld in huis hebben. De criminoloog André Kuhn schreef zo’n vijftien jaar geleden dat Europa weerstand moet bieden aan het Amerikaanse ‘voorbeeld’. Volgens hem hebben VS een slecht voorbeeld gegeven om het te volgen. Hij kreeg ongelijk want in navolging van het zero tolerance experiment in New York, hebben verschillende landen zoals Verenigd Koninkrijk, Nederland en Frankrijk hun voorbeeld gevolgd. Brussel is nu aan de beurt.

“De oorlog is nog niet gedaan”

De grootste politieactie die ooit in Brussel werd ondernomen hebben we net achter de rug. 550 politieagenten met tientallen voertuigen werden ingeschakkeld. Toeval of niet, diezelfde dag kwam men ook met ‘bewijzen’ naar boven dat de afgekondigde nultolerantie van een tijdje geleden wel degelijk werkt. Deze actie moest het startschot geven, want hoe ‘impressionant’ de cijfers ook zijn, volgens Gaëtan Van Goidsenhoven, burgemeester van Anderlecht, “is de oorlog nog niet gedaan”.

De minister van Binnenlandse Zaken, Annemie Turtelboom is ervan overtuigd dat “meer blauw op straat komt de veiligheid ten goede”. De directeur van de Brusselse Gerechtelijke Politie, Glenn Audenaert, grijpt naar het bekende voorbeeld van New York waar ‘zero tolerance’ volgens sommige tot positieve cijfers heeft geleid. Brussel zal dat voorbeeld volgen, want “net als in New York zullen we de hele stad kuisen” beweert Audenaert. Hij doet er een schepje bovenop en belooft binnen twee jaar een bendevrij Brussel. Hoe indrukwekend de gespierde taal van deze ‘nultolerantie kliek’ ook mag zijn, ik heb veel vragen bij deze aanpak. Deze is volgens mij, zeker op lange termijn, niet de juiste, want we zullen hiervoor een zware rekening gepresenteerd krijgen in de toekomst.

Simplistische aanpak

De nultolerantieaanpak is aantrekkelijk voor bepaalde politici en politiemensen omdat het een simplistische aanpak van het probleem van de wanorde biedt. Ze beweren dat de sociale, politieke en economische oorzaken van criminaliteit te ingewikkeld zijn en dus zijn praktische oplossingen hiervoor moeilijk te vinden. Ze stellen voor om de kernpunten aan te pakken en op die manier tot een effectieve daling van criminaliteit te komen. Volgens hen, een praktische en efficiënte oplossing voor de sociale problemen kan gerealiseerd worden door de effecten in plaats van de oorzaken aan te pakken.

Mensenrechten

Zoals al vermeld, is Brussel niet de eerste stad die het beleid van nultolerantie aanhangt. In vele andere Amerikaanse en West-Europese steden is die aanpak getest en in de meeste heeft het negatieve resultaten opgeleverd. Dit is blijkbaar aan de huidige ‘nultolerantie-kliek’ ontgaan. Weet meneer Audenaert wat de New Yorkse politie kapot heeft gemaakt met die zero tolerance? In twee jaar tijd na de invoering van zero tolerance steeg het aantal klachten van de bevolking over het optreden van de politie met 41 %. In het rapport van Amnesty International in 1996 staat dat het geweld dat de New Yorkse politie heeft gebruikt vaak tegen de internationale basisrechten van de mens inging. “Net als in New York”, inderdaad, want betere voorbeeld kon men blijkbaar niet vinden.

Gemeenschapsopbouw

Als we niet van de huidige aanpak afstappen dan staan we voor serieuze problemen op lange termijn. Ik noem er een paar: ontwrichting van familiebanden, stigmatisering van de barrières (die trouwens al bestaan) op de arbeidsmarkt, toename van vervreemding en wantrouwen tussen politie en politici met de burgers en vooral het in gevaar brengen van het democratische engagement van de jongeren. Het is te gemakkelijk om nadien te komen klagen dat ze de burgers niet kunnen bereiken en laten participeren. Als men voor de nultolerantie aanpak kiest is het antwoord voor later nu al klaar.

Waar we naartoe moeten streven is wederzijds vertrouwen, democratische participatie en gemeenschapsopbouw. Er moet dus coordinatie en samenwerking met de gemeenschap komen maar die gemeenschap staat niet sterk in haar schoenen. We zijn terug bij wat volgens mij de kern van het probleem is: de socio-economische situatie binnen deze gemeenschappen. Er is armoede, werkloosheid, erbarmelijke huisvesting, slechte gezondheidsverzorging en falend onderwijs. Als nu eerst en vooral deze problemen worden aangepakt dan zal het probleem criminaliteit op den duur veel minder groot zijn. Het zal nooit verdwijnen, want wie dat belooft maakt een valse belofte. Criminaliteit heb je nu eenmaal overal en zeker in grote steden. Maar de gemeenschap zal in elk geval in een veel sterkere positie staan om haar steentje bij te dragen. Wij willen allemaal zo weinig mogelijk criminaliteit in onze buurten maar dat moet niet bereikt worden door middel van repressie en nultolerantie-praktijken die tot criminalisering en uitsluiting leiden.

Bleri Lleshi

(Bleri Lleshi is Brussels politicoloog, documentairemaker en co-auteur van het pas verschenen boek “Identiteit en Interculturaliteit – Identiteitsconstructie bij jongeren in Brussel”, uitgegeven bij VUBPRESS)

@Allen: uw reactie is welkom als u zich houdt aan de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees de regels dus - mod

10 Antwoorden op “Nultolerantie in Brussel: werkelijk een succes?”

  1. Agnes Ostic Zegt:

    Bleri, sorry hoor maar het beleid in New York als slecht voorbeeld aanduiden is de geloofwaardigheid ver voorbij. Ik betwijfel niet dat er kanttekeningen dienen gemaakt te worden, en ver van mij om Cas Vander Taelen na te lopen, maar de kanttekeningen kunnen nooit het feit wegnemen dat het beleid in New York tot spijt van wie het benijdt echt wel in globo een sukses is. Alleen nog maar het tegendeel suggereren is voorbij wereldvreemd.

  2. Kris Zegt:

    Volledig mee eens, MAAR :

    Zelden een (harde) crimineel tegengekomen die geïnteresseerd is in wederzijds vertrouwen, gemeenschapsopbouw, …

    Die punten die Bleri aanhaalt zijn allemaal punten die zo snel mogelijk aangepakt moeten worden, en die inderdaad op termijn de criminaliteit zullen doen dalen.
    Wanneer echter jongeren nu criminele feiten plegen, en ondervinden dat daar absoluut geen gevolgen voor moeten dragen, zijn op voorhand al volledig verloren.

    Pleeg je een crimineel feit, dan wordt je daarvoor gestraft. Hoe erger het feit, hoe zwaarder de straf.

    Deze boodschap moet héél erg duidelijk gemaakt worden.
    En tegelijk moet de oorzaak aangepakt worden.

  3. wim Zegt:

    Sterk staaltje sociologische analyse. Het blijft wel een heikele kwestie hoe je best aan die gemeenschapsbouw doet. In elk geval qua conclusie, op lange termijn, is er nog niets opgelost. Integendeel.

  4. B.Pierre Zegt:

    U stelt:

    Waar we naartoe moeten streven is wederzijds vertrouwen, democratische participatie en gemeenschapsopbouw.

    Breng eens concrete voorstellen tot oplossing aan.

  5. Olivier Storm Zegt:

    In Kureghem is dit één van de eerste acties in de voorbije 7 jaar (en waarschijnlijk langer, maar van eerder kan ik niet meespreken). Maakt niet uit hoe je zoiets berekent, maar we zijn nog een heel eind verwijdert van 0 tolerance. We hoeven geen 0 tolerance. 50 % zou al een wereld van verschil maken en de inwoners de basis-veiligheid geven die alle andere buurten een evidentie vinden.

  6. Luc D Zegt:

    Het moet gaan over een totaalpakket. Er moet overal een nette infrastructuur zijn. Er moet werk zijn voor wie wil werken.
    Het onderwijs moet een bijzondere rol krijgen.
    Veel meer dan saaie leerplannen is het belangrijk dat kinderen een zelfvertrouwen en zelfwaarde ontwikkelen. Het ontwikkelen van sociale en emotionele vaardigheden. Het praktisch probleemoplossend vermogen. De weerstand tegen slechte vrienden en drugs.

  7. tom Zegt:

    Zeggen dat New York een goed voorbeeld is, is onzin.

    Ik werk al jaren met daklozen en weet bijvoorbeeld dat in het verleden in New York men een daklozenprobleem had. Nu zegt Giuliani dat dit probleem door nultolerantie al lang van de baan is.

    Wat hij bedoelt is dat die daklozen van alle ‘zichtbare plekken’ zijn verdwenen want vandaag heeft New York meer dan 100.000 daklozen.

    Het zijn de cijfers van Giuliani die de media halen, maar dat wil niet zeggen dat zij de realiteit weerspiegelen.

  8. Hans Becu Zegt:

    De Heer Lhesi is een beroepsnaïeveling. Men moet maar eens aan een ongeschoolde migrant uit Verwegistan, vaak nauwelijks geletterd, proberen uit te leggen wat gemeenschapsvorming, interculturaliteit etc betekenen. Dergelijke begrippen behoren helemaal niet tot het referentiekader van die mensen en leiden tot onvoorstelbare misverstanden, en vaak ook tot misbruiken. Het wordt tijd dat wij klaar en duidelijk aangeven wat kan en wat niet kan, en stoppen met “overleggen” met mensen waarmee je eigenlijk niet kan overleggen, omdat ze de taal niet beheersen, niet ontwikkeld en opgeleid zijn en misschien ook niet intelligent genoeg voor zijn. Wie veel in contact komt met migranten weet één ding : hun emigratieproject is maar al te vaak totaal onrealistisch en gedoemd tot stranden. Met alle gevolgen van dien voor de samenleving, én een persoonlijk drama voor veel migranten, die men tegen zz moet beschermen door kordaat op te treden, de toegang te weigeren en in een aantal gevallen terug te sturen.
    Ik erger me dood aan dit links gelamenteer : in ons bedrijf krijgen we wekelijks bezoek van beklagenswaardige migranten die smeken om werk : ze kunnen niks, ze weten niks, ze spreken 5 woorden Nl, hebben veel teveel kinderen, totaal geen inzicht in onze samenleving enz enz enz. Dit KAN je niet oplossen door te leuteren over “barrières op de arbeidsmarkt”, omdat die barrière onoverkomelijk hoog is, en dat de maakbaarheid en het oplossend vermogen voor de samenleving nu eenmaal zijn beperkingen kent.

  9. patrick joos Zegt:

    Het beleid moet dringend herzien worden en nultolerantie overal.

    De dader die de vrederechter en de griffier vermoord heeft is in 2005 veroordeeld maar zijn straf is nooit doorgegaan,hoe zou da komen he? en maar praten over hervorming van justitie enz….enz….en maar blijven praten maar er iets durven?kunnen? aan doen das wat anders das nu typisch Belgie er moet eerst iets ergs gebeuren vooraleer men in actie komt.Er worden militaire bassisen gesloten,bouw die om tot gesloten instellingen voor jeugdcriminelen of gevangenissen voor mensen die kleine straffen hebben dan is er plaats genoeg.

  10. Bert Brijs Zegt:

    @Michel met “De nultolerantie heeft niet gewerkt in NY? Excuseer?
    Onder R.Giuliani is tussen 1990 en 2000 de ratio criminaliteit per 100000 inwoners meer dan gehalveerd!”
    Spijtig maar de causaliteit hiervoor ligt niet bij Giuliani, wel bij de versoepeling van de abortuswetgeving na “Roe vs Wade” in 1973 waardoor er minder ongewenste zwangerschappen waren. U begrijpt dat zoiets moeilijk uit te leggen wordt aan migranten die gehecht blijven aan hun religieuze voorschriften waarbij, zoals de pastoor ons vroeger vertelde “er geen zaad mag verloren gaan”.

Plaats een antwoord op het bericht