Tweeënveertig jaren tirannie en de succesvolle revoluties in Tunesië en Egypte hebben de Libische inwoners uiteindelijk de moed gegeven om zelf op straat te komen en op vreedzame wijze hun democratische basisrechten op te eisen. Het was niet de eerste keer dat zij dergelijke pogingen ondernamen.

In de jaren 70 en 80 jaren hadden zij dit ook al gedaan, zonder succes. De totale mediastop en het Al Qaeda-label waarmee deze opstanden werden onderdrukt door het Khaddafi-regime, gaven hen geen schijn van kans.

Het is niet alleen de goede afloop van de revoluties in hun buurlanden die de Libiërs hebben aangezet om te revolteren tegen Khaddafi, het is voornamelijk de garantie dat de wereld in deze internettijd toekijkt én reageert op wat gebeurt. De kans dat het burgerverzet onder de mat wordt geveegd door het regime wordt zo kleiner.

Vanaf de eerste dag dat de burgers in de straten verschenen in vreedzame protestacties, reageerde de Khaddafi-familie op brutale en gewelddadige manier: hun privémilities schoten gericht met scherp, voerden luchtaanvallen uit en haalden gewapende huurlingen in het land om hen bij te staan.

Gelukkige koos het leger snel de kant van de burgers. Hun steun redde heel veel levens in Benghazi. In de rest van Libië lukte dit niet, de privémilities hadden zich er al stevig ingegraven.

De grootste gevangenis ter wereld

Uiteraard was er aanvankelijk ook daar protest. In Tripoli kwamen de mensen op straat, maar dit straatprotest werd onmiddellijk onderdrukt. Vrienden daar vertelden me dat er duizenden mensen werden opgepakt en weggevoerd of vermoord. Zo werd een sfeer van angst en wantrouwen gecreëerd in een stad met 1,7 miljoen inwoners. De beste garantie dat geen mens nog kan of durft revolteren tegen het regime van Khaddafi.

De internationale media werden in Tripoli uitgenodigd om vast te stellen dat er niets aan de hand is: geen protest, geen slachtoffers, geen schade. Tot op vandaag worden deze media gecontroleerd, zij kunnen enkel verslaan wat het regime bereid is om te tonen.

Toen enkele weken geleden plots een Libische vrouw opdook in de lobby van het hotel waar de internationale media verbleven en haar verhaal deed over geweldpleging en verkrachting door leden van de milities van de entourage van Khaddafi, klapte even het ‘ niets-aan-de-hand plaatje’ in elkaar. We zagen hoe de vrouw kordaat werd afgevoerd door diezelfde entourage en later zelf beschuldigd werd van laster en eerroof. Intussen blijven ‘pro-Khaddafi-betogers’, bij de Libiërs bekend als leden van de revolutionaire comités hun act opvoeren. Theater op zijn best.

Stammenoorlog?

Al laten sommige politici vaak uitschijnen dat dit een burger- of een stammenoorlog is, niets is minder waar. Ook van een extremistische islamitische bedreiging is geen sprake.

Ik ben Libiër en behoor tot een (Werfallah) van de stammen, en ik kan u verzekeren dat ‘behoren-tot-een-bepaalde-stam’ niets te maken heeft met politieke of economische impact op het nationale bestuur. Vertaald naar westerse begrippen is het zoals: ‘X Peeters’ en ‘Y Peeters’ kennen mekaar niet, maar behoren wel tot de ‘Peeters-familie’. Het hele verhaal afdoen als een stammenkwestie is onzin. Honderd jaar geleden mochten er dan wel spanningen zijn op dat vlak, dat is geschiedenis.

Is het een gebrek aan kennis of eerder uit gemakzucht dat men ervan uitgaat dat een volk dat moslim is, automatisch ook openstaat voor het extremisme dat Al Qaeda predikt? Vreemd toch dat iedere keer als er protest de kop opsteekt tegen zijn regime, Khaddafi beschuldigend met de vinger wijst naar Al Qaeda. De Libiërs weten wel beter.

Post-Khaddafi-tijd komt eraan

Libië is een natie die 42 jaar door een dictator werd geregeerd, zonder grondwet, democratische begrippen, politieke partijen, recht van spreken. Dit betekent niet dat dit gebrek aan ervaring met democratie een reden kan zijn om de Libiërs het recht op zelfbestuur te ontnemen. Met vallen en opstaan, maar wel zoals zijzelf hun toekomst zien.

Het optreden van de Overgangsraad in Benghazi bewijst dat er een potentieel is aan competenties en expertise om het hele proces naar een democratisch bestuur en natie te begeleiden en te doen slagen.

Dit zal een moeilijk en lang proces worden. En het zijn niet alleen de leden van de Overgangsraad en het buitenland die dit moeten waar maken. Alle Libische burgers hebben hierin een rol te spelen en hun verantwoordelijkheid op te nemen.

De zorg van vandaag is dat als de militaire interventie te lang aansleept, het tweede luik van het democratische proces steeds minder kans heeft op slagen. Eens de militaire acties te lang aanslepen, worden ze een alledaags gebeuren.

De val van het Khaddafi-regime moet nu snel gebeuren. Alle energie, tijd en geld die nu worden gespendeerd aan de militaire pogingen om hem omver te werpen, is verloren voor de echte opbouw van Libië.

Wie mocht twijfelen aan de bedoelingen van de Libiërs omtrent hun toekomst moet eens kijken naar de vlag die steeds opnieuw opduikt in hun verzet. Ze staat symbool voor zowel de pre- als post- Khaddafi-periode: een onafhankelijke staat met een grondwet gebaseerd op democratische begrippen en structuren én vertaald naar de 21e eeuw: een democratische staat met vrijheid van gedachtengoed en spreken waarin iedere Libiër als burger wordt erkend.

Majdi Makhlof
(De auteur is grafisch designer en fotograaf en woont sinds enkele jaren in België)

@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod