In de eindspurt voor de overname van de voormalige SBS-zenders VT4 en VijfTV heeft de nieuwe constellatie Corelio-Sanoma-Woestijnvis het gehaald van de Duits-Luxemburgse mastodont RTL. Nadat in Nederland de Persgroep afhaakte, en datzelfde Sanoma - daar in een combo met de Talpa groep van John De Mol - als enige kandidaat-koper overbleef, kwam dit nieuws niet langer als een totale verrassing.
Hoera!
Maar toch: eenmaal de beslissing woensdagochtend finaal was bevestigd, regende het reacties. En ze riepen allemaal hoera! Alsof we eindelijk een nieuwe regering hadden, zo opgelucht/positief leken plots alle van ver of nabij betrokken stakeholders. Enkel de tuinman van Studio Brussel heeft nog niet gereageerd.
VRT en VTM waren er als eerste bij met hun felicitaties. Best grootmoedig als je bedenkt dat zij in dit nieuwe verhaalde grote verliezers kunnen worden.
Grote (en eindelijk nog eens eensgezinde) blijdschap ook bij de politici, want zowel mediaminister Lieten, als leden van de mediacommissie van het Vlaamse parlement, toonden zich opgezet met de Vlaamse verankering – blijkbaar abstractie makend van het feit dat Sanoma tot nader order een Fins bedrijf is. De politiek is ook en vooral blij met de vernieuwde concurrentie op de Vlaamse televisiemarkt, wat het bijna-duopolie van VRT en VMMa kan doorbreken.
Vreugde ook bij de onafhankelijke productiesector die hoopt op een boost in bestellingen van Vlaamse programma’s, zowel vanwege de VRT, die z’n hoofdleverancier tot concurrent ziet worden, als van de nieuwe eigenaars, die twee zenders zullen moeten vullen.
Zelfs de Belgische mededingingsautoriteit en de Vlaamse Regulator voor de Media waren positief. Zij zijn de enigen die nog roet in het eten kunnen gooien want zij moeten nagaan of de deal niet tot ongezonde mediaconcentratie leidt. Maar volgens hun vertegenwoordigers zullen ze geen stokken in de wielen steken – al kan het fiat wel even op zich laten wachten.
De formele consensus geeft dan wel de indruk dat het hier eerder om een blijspel dan om een tragedie gaat, toch is het afronden van de deal niet het einde van het verhaal. De boy meets girl fase is afgerond, maar what’s next?
Aardverschuiving of lentebriesje?
Her en der viel de term aardverschuiving: een beweging die ‘alles overhoop gooit’.De deal zal zeker een herschikking van het medialandschap betekenen, waarbij het niet ondenkbaar is dat VT4 een geduchte concurrent wordt van één en VTM. De VRT, die sowieso niet langer met een navelstreng maar een driegdraad met Woestijnvis verbonden is, zal wellicht programmatorische sterkhouders kwijtspelen. VTM zal nog harder moeten knokken voor reclamegelden, ook al omdat het nieuwe cross-mediale partnerschap de adverteerders interessante voordeelpakketten zal kunnen aanbieden.
Geen wonder dat Wouter Vandenhaute met de witte vredesvlag zwaait: hij wilde goede relaties met de VRT blijven onderhouden, en de ‘grote omwenteling’ bij de nieuw verworven zenders zal niet voor morgen zijn.
Niet zo verwonderlijk: een televisiezender kopen is zoals een apotheek of een café overnemen: je betaalt niet alleen voor het gebouw en de inboedel, maar ook voor de klanten. Die klanten komen naar jou omwille van je specifieke aanbod en imago. Als je die van vandaag op morgen radicaal verandert, is de kans groot dat die klanten hun dosis elders gaan halen. De Woestijnvis programma’s zullen dus niet meteen en massaal naar VT4 worden overgeheveld. Dergelijke overhaaste move zou dom zijn. Bovendien moet het driemanschap, dat uit andere deelsectoren van de media komt, het echte televisiezendermetier nog leren.
Een driekoppig monster?
De leden van het winnende trio moeten trouwens ook mekaar nog leren kennen. Het zijn weliswaar geen volslagen onbekenden: Corelio en Woestijnvis gaan al jaar en dag samen door de voordeur van De Vijver, Sanoma deelt met Woestijnvis de voogdij over Humo. Toch is een partnerschap rond een project van deze omvang andere koek. Hoe zal dat lopen? Gaan de gelijkwaardige partners eensgezind hun toekomst uitbouwen? Wordt het een driekoppig monster van conflicten? Volgt er een broedermoord?
Voor de Vlaamse commentatoren wordt Wouter Vandenhaute - als boegbeeld van Woestijnvis - de onbetwiste kopman. De ruime belangstelling voor deze mediadeal zoemt dan ook vooral in op zijn figuur, zijn productiehuis, zijn plannen en mogelijke strategieën. Maar dit lijkt een al te eenzijdige focus.
Zo mag de positie van Sanoma niet worden onderschat: Het is de Sanoma-link met Nederland die een belangrijke rol in de finale toekenning heeft gespeeld. Mogelijk zal ook de Sanoma-poot in de Nederlandse SBS zenders, en het partnerschap met het productiehuis Talpa van reality-wonderboy John De Mol, de toekomst van VT4 en VijfTV mee bepalen. Dit kan Sanoma heel wat zeggingskracht in het driemanschap geven.VT4 zal dus niet zomaar klakkeloos Woestijnvis-televisie worden. Hoewel De Mol in Nederland garandeert dat er daar voorlopig niets verandert aan bestaande afspraken en programmaleveringen, kan op termijn de tandem Talpa-Woestijnvis zeker een complementair programmaschema bij elkaar creëren.
Een beetje op de achtergrond in het verhaal, is de Corelio-groep (o.a. De Standaard, Het Nieuwsblad), die voorlopig geen actieve rol lijkt te ambiëren. Maar wat niet is, kan nog komen. Sinds het ophefmakende Vangheluwe-interview, beseft Vlaanderen dat VT4 ook potentieel heeft als nieuwszender. Wie weet, als VT4 het tot derde grote generalistische televisiezender schopt, wil die één en VTM ook wel met nieuws en duiding beconcurreren. De broodnodige expertise is dan niet ver te zoeken.
Wordt ongetwijfeld vervolgd.
Hilde Van den Bulck
(de auteur doceert communicatiewetenschappen aan de Antwerpse universiteit)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u zich schikt naar de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
