Toen ik op de website van Al-Jazeera het transcript las van de speech van Amerikaans president Obama (State Department, 19 mei 2011), in verband met de dramatische wijzigingen op het politieke schaakbord in het Midden Oosten en Noord Afrika, als gevolg van de Arabische Revolutie, viel me meteen op dat de waarheid van deze toespraak niet lag in wat de president had gezegd, maar wel in wat hij niet had gezegd. De president sprak namelijk, vreemd genoeg, met geen woord over één van de meest belangrijke en invloedrijke hoofdrolspelers in het Midden Oosten, namelijk Saoedi Arabië.

De grootste wapendeal

De reden om ’s werelds meest belangrijke oliestaat niet te vernoemen in zijn speech ligt vermoedelijk verborgen in het volgende verbluffende wapenfeit: precies op het ogenblik van de speech, toen Amerikaans president Obama zijn publiek probeerde te overtuigen van zijn diepste wens voor vrede in het Midden Oosten, en zich duidelijk uitsprak tegen bepaalde corrupte regimes en een verdere bewapeningswedloop in de regio, waren de Verenigde Staten, in de coulissen, de grootste wapendeal uit de Amerikaanse geschiedenis aan het regelen met … Saoedi Arabië. Een deal goed voor een ontstellende 60 miljard U$. Het wapenpakket bevat onder andere 84 nieuwe F-15 ‘fighter jets’, het opwaarderen van nogmaals 70 eerder geleverde F-15 en de verkoop van maar liefst 180 gloednieuwe Apache, Black Hawks en Little Birds gevechtshelikopters. Verder bevat het arsenaal ook nog raketten, nachtkijkers, en radarwaarschuwingssystemen. Er zouden ook onderhandelingen gevoerd worden over de oprichting van een speciale legereenheid in Saoedi Arabië, bestaande uit elitetroepen, mogelijk 35.000 man sterk, onder het centrale commando van de Verenigde Staten, wat een extra 10 miljard U$ zou kosten.

De monsterdeal, die over een periode van 10 jaar loopt, had vanzelfsprekend al enkele Israëlische wenkbrauwen doen fronsen. Je zou voor minder; de Amerikanen verkopen namelijk ook F-15 gevechtsvliegtuigen aan Israël, en Israël heeft reeds Amerikaanse Apache helikopters ingezet in Gaza en Libanon, en Black Hawks tegen Hezbollah in Zuid Libanon. De Verenigde Staten verhandelen hetzelfde dodelijke speelgoed aan Israël waardoor de Israëlisch maar al te goed een dergelijke wapenverkoop naar waarde weten te schatten.

Maar ‘Secretary of State’ Hilary Clinton had Israël kunnen overtuigen dat de wapenverkoop aan een ‘goede vriend’ zoals Saoedi Arabië geen negatieve gevolgen zou hebben voor de Israëlische veiligheidssituatie, of voor de solide Amerikaanse relaties met Israël. Integendeel; de deal is namelijk bedoeld ‘om de olierijkdommen en de grenzen van het Saoedisch koninkrijk te beschermen, en om het Saoedische leger adequaat te bewapenen tegen de steeds groeiende invloed van Iran in de Perzische Golf regio’.

President Obama als vredesengel

Sinds de liquidatie van Osama bin-Laden kampt president Obama duidelijk met overmoedige trekjes en is de oorlogsretoriek nooit ver te zoeken. Je vraagt je af of hij zelf nog weet in welk kamp hij zich bevindt dezer dagen; Democraten of Republikeinen. Het is toch verbijsterend en tevens beangstigend dat president Obama net op het ogenblik, wanneer hij zich het jasje aanmeet van ‘Vredesengel’ (laat ons even niet vergeten dat hij de Nobelprijs voor de vrede reeds op zak heeft), en in zijn speech luidop predikt over democratie, vrije meningsuiting, de rechten van minoriteiten, godsdienstvrijheid, en dan vooral de rechten van de vrouw, tevens één van de meest repressieve regimes in de regio, namelijk Saoedi Arabië, warm in de armen sluit.

Zoals algemeen geweten worden religieuze minoriteiten zwaar gediscrimineerd in Saoedi Arabië, het land schrikt er zelfs niet voor terug om tot de tanden gewapende veiligheidstroepen naar buurland Bahrein te sturen om daar het Sjiitische verzet brutaal neer te slaan. In Saoedi Arabië, een land waar het volledige leven wordt gedicteerd door één van de meest conservatieve en repressieve vormen van de Islam, bestaat er trouwens een strikt verbod op vreedzaam protest. Zo werden in maart 2011 vreedzame betogingen voor hervormingen, met harde hand onderdrukt en mensenrechtenactivisten kwamen, net zoals betogers en oppositieleden, achter de tralies terecht.

En wanneer mijnheer de president het heeft over ‘vrouwenrechten’, weet zelfs het kleinste kind dat hij daarvoor niet in Saoedi Arabië moet zijn. Volgens Human Rights Watch krijgen vrouwen in de oliestaat de permanente rol van ‘onzelfstandige kleuters’ toebedeeld: vrouwen hebben toestemming nodig van een ‘Mahram’ (mannelijk ‘beschermer’ zoals een vader, zoon, broer of echtgenoot) om te reizen (zowel in het binnen als het buitenland), om een bankrekening te openen, om te mogen studeren, om een echtscheiding aan te vragen, om te mogen werken, zelfs voor een chirurgische ingreep is de toestemming van een ‘Mahram’ noodzakelijk. Meisjes amper 10 jaar jong mogen uitgehuwelijkt worden, vrouwen hebben geen stemrecht, en zowel buitenlandse als Saoedische vrouwen mogen geen auto rijden.

Verder is er geen sprake van persvrijheid of een ‘betrouwbare rechterlijke macht’. De Sharia (de Moslimwetgeving) domineert het politieke leven (waar vrouwen geen deel van mogen uitmaken), en dicteert het volledige dagelijkse leven van elk individu. Vernederende tuchtstraffen, lijfstraffen en de doodstraf zijn aan de orde van de dag. Vooral vrouwen vormen het doelwit voor de Matawa’een, de speciale religieuze politiemacht die 24 uur per dag een oog moet houden op de strikte naleving van de op godsdienst gestoelde wetgeving. Volgens het ‘World Economic Forum’ staat Saoedi Arabië op de 129ste plaats (op een lijst van 134 landen) op gebied van gender-gelijkheid en het is het enige land met een verbluffende ‘zero score’ ik de categorie ‘political empowerment’ voor vrouwen.

Nieuwe Koude Oorlog

De Amerikanen weten dat ze hun grip op het Midden Oosten en de Arabische wereld, als gevolg van de Arabische Revolutie, aan het verliezen zijn. De speech van president Obama was duidelijk ingegeven als paniekreactie op deze nieuwe realiteit. Een bevriend dictator zoals Egyptisch president Moebarak werd in geen tijd, en louter door de wil van het Egyptische volk, de laan uitgestuurd. Het feit dat Iran, met de toelating van Egypte, nu een oorlogsschip door het Suezkanaal heeft kunnen sturen, iets wat tijdens het ijzeren bewind van president Moebarak ondenkbaar was, spreekt boekdelen over de koers die het Egyptische volk wenst te varen op gebied van buitenlandse politiek. Maar het maakt zowel de Amerikanen, als Israël en Saoedi Arabië duidelijk bloednerveus, en mogelijk militaire reacties onvoorspelbaar.

Een wapendeal van 60 miljard U$ is geen bijdrage aan de hoogstnoodzakelijke vrede in een al razend explosieve regio, maar kan het begin vormen van een nieuwe Koude Oorlog, namelijk met Iran en haar regionale partners. ‘War is God’s way of teaching Americans geography’ schreef Amerikaans journalist Ambroce Bierce een eeuw geleden. Het blijken reeds lang profetische woorden.

Willy Legendre

(De auteur is oud-oorlogsverslaggever en was jarenlang coördinator voor Artsen zonder Grenzen in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Zuid-Oost-Azie, waar hij nu woont en werkt)

@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod)