Hoort het goede nieuws: we zijn goed bezig in Vlaanderen! Dit bericht werd vorige week gretig overgenomen in de media naar aanleiding van de publicatie van het tweejaarlijks studierapport ‘De sociale staat van Vlaanderen’. De hamvraag is nu: blijven we op onze lauweren rusten, of blijven we streven naar beter? Ik kies alvast resoluut voor beter!
De traditionele recepten werken nog altijd …
Het is gemiddeld goed leven in Vlaanderen. Voor heel veel zaken doen we het beter dan de Europese gemiddelden en in sommige levensdomeinen staan we zelfs aan de wereldtop. Zo woont één op de drie inwoners van Vlaanderen in een afbetaalde woning, horen onze leerlingen tot de besten ter wereld voor wiskunde en wetenschappen en scoren we relatief goed inzake armoedebestrijding.
Dankzij gedeelde inspanningen en een goed onderbouwd sociaal overleg leven we in een welvarende regio in een welvarend land. We kennen een relatief lage loonspanning, wat betekent dat we beter scoren inzake inkomensongelijkheid dan bijvoorbeeld Duitsland. Dat is meteen goed nieuws, want landen en regio’s met weinig inkomensongelijkheid scoren beter op het vlak van veiligheid, (mentale en fysieke) gezondheid, onderwijs…
Kers op de taart: we hebben nog steeds een performante sociale zekerheid. Zonder die sociale zekerheid zouden heel wat mensen in diepe armoede terechtkomen, al weten we dat er nog werk aan de winkel is om de minima op te trekken…
Globaal genomen werken onze traditionele recepten en compromissen dus lang niet slecht.
…maar je kan ook aan de verkeerde kant van de statistieken staan
Er is reden tot hoerageroep, maar toch wil ik kanttekeningen plaatsen. Je zal maar die laaggeschoolde zijn, die alleenstaande, die allochtoon, die persoon met een handicap, die kansarme, die chronische zieke of die langdurig werkloze, die aan de verkeerde kant van de statistiek komt te staan.
· 11% van de inwoners van Vlaanderen beschikt niet over een inkomen dat toelaat om menswaardig te leven
· 13% van de kinderen groeit op in zo’n gezin
· 18% van de inwoners in Vlaanderen staat aan de verkeerde kant van de statistiek in de Europese armoede-indicatoren (laag inkomen en/of geen werk op niveau van het gezin en/of meerdere materiële tekorten).
Bovendien dateren de meeste cijfers van vóór de crisis en dreigt het plaatje nog minder rooskleurig te zijn.
Als je dan verder gaat kijken dan algemene gemiddelden, ontdek je dat Vlaanderen voor specifieke groepen verre van een koploper is. Bovendien slagen we er voor deze groepen niet in om vooruitgang te boeken. Met een onderwijs in de wereldtop slagen wij er toch niet in om kansarme leerlingen gelijke kansen te bieden. Niet alleen zijn zij oververtegenwoordigd in de ongekwalificeerde uitstroom, ze nemen ook veel te weinig deel aan het hoger onderwijs.
Na 10 jaar diversiteitbeleid en actief arbeidsmarktbeleid zijn we er niet in geslaagd om de achterstand van bepaalde kansengroepen (en in het bijzondere laaggeschoolden, allochtonen en personen met een handicap) goed te maken of om gezinnen met een lage werkintensiteit vooruit te helpen. Ook op het gebied van het wonen blijft het huilen met de pet op voor velen die enkel op de private huurmarkt terecht kunnen. Zij wonen vaker in ongezonde en veel te dure woningen, die de spiraal alleen maar versterken.
Er zijn ook indicaties dat er onderhuids nog heel wat zaken mislopen. Hoewel de Vlamingen zich redelijk gezond voelen, slapen ze slechter en zijn ze vaker depressief. Bovendien stijgt het absenteïsme op het werk jaar na jaar. Het zou interessant zijn om eens te zien hoe dat alles rijmt met de gegevens over werkdruk, werkstress en beslissingsruimte op het werk. Want uit het onderzoek blijkt ook dat in ons land de hogere productiviteit wordt bereikt met een hogere werkdruk, zonder degelijke aanpassing van de organisatie van het werk…
Pleidooi voor specifieke remedies
Moeten we, in het licht van deze vaststellingen onze traditionele remedies en recepten verlaten? Neen! Universele maatregelen blijven nodig, want het is mede dankzij deze maatregelen dat het globaal genomen goed leven is bij ons. Maar als we echt een sociale koploper willen zijn, moeten we ook inzetten op een specifieke duw in de rug voor wie er nood aan heeft…
We zullen pas echt stappen vooruit kunnen zetten in het realiseren van sociale grondrechten, als sociale rechten automatisch worden toegekend. Zo versterken we de universele toepassing van maatregelen. De automatische toekenning van het omnio-statuut, de inkomensgarantie voor ouderen, de verhoogde tegemoetkoming of studiebeurzen zijn hier voorbeelden van. Ik blijf deze eisen dus herhalen.
Daarnaast mogen we niet vies zijn van selectiviteit in de inzet van middelen. Als je weet dat elke euro die wordt geïnvesteerd in kwaliteitsvolle voorzieningen voor jonge (kansarme) kinderen op termijn 3 tot 17 keer opbrengt, dan weet je het wel…
Als de Vlaamse regering dus echt werk wil maken van het wegwerken van kinderarmoede, dan zal ze hiervoor keuzes moeten maken en specifiek inzetten op maatregelen die er echt toe doen. Bij schaarse middelen betekent dit vooral investeren in voorzieningen die hun nut bewezen hebben inzake het verhogen van de kansen van kinderen, zoals inloopteams en opvoedingsondersteuning, kwaliteitsvolle kinderopvang en specifieke maatregelen in het onderwijs. Daarom wil ik ook dat de Vlaamse regering de middelen voor de kindpremie specifiek gaat inzetten.
Het veralgemenen van wijkgezondheidscentra (met huisartsen, verpleegsters, psychologen, kinesisten…) kan een belangrijke stap voorwaarts betekenen voor de toegang tot eerstelijnszorg voor elke Vlaming, terwijl ook de meer kansarme buurtbewoners op deze manier toegang krijgen tot een kwaliteitsvolle medische opvolging. Ik hoop dat hier snel duidelijkheid in komt.
Sloop de muren
Inzake werk kunnen we alleen maar vaststellen dat vrijwillige maatregelen niet efficiënt blijken om structurele discriminaties op de arbeidsmarkt te verhelpen, aangezien dezelfde mensen uitgesloten blijven. Toch zullen er meer mensen aan het werk moeten, maar dan in werkbare jobs die mensen toelaten om zichzelf te ontwikkelen en die hen perspectieven bieden. Hiervoor is het ook nodig om de sociale economie verder te ontwikkelen. Dit zijn alvast enkele van mijn aandachtspunten voor het loopbaandebat dat zich aandient.
Een belangrijke vaststelling van de onderzoekers in het onderzoeksrapport over de sociale staat van Vlaanderen is dat er niet alleen binnen beleidsdomeinen moet gekeken worden, maar ook over de muurtjes van beleidsdomeinen heen.
Zo kan vervoersarmoede leiden tot moeilijke toegang tot werk of welzijn of is de overmatige aanwezigheid van fijne stofdeeltjes in ons milieu de oorzaak van slechte gezondheid. Maar ook de relatie tussen gezondheid, zorg en werk is belangrijk als Vlaanderen blijvend een sociaal beleid wil voeren en ondertussen ook wil inzetten op een hogere werkzaamheid en werkbaarheid. Ik zal het slopen van muurtjes blijven stimuleren!
Caroline Copers
(De auteur is algemeen secretaris Vlaams ABVV)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
23/06/2011 om 19:22
mocht ieder burger van dit land een beetje correcter worden dan kan iedereen van een hoogstaande sociale zekerheid genieten, door bijvoorbeeld een beetje eerlijker zijn belastingsaangifte te doen , of door werklozen die niet meer willen werken voor in hun ogen een te laag loon , of door mensen die geld krijgen van de ziekteverzekering maar ook in het zwart gaan bijklussen zodat ze dubbel verdienen.
en zo zijn er nog misbruiken , men moet geen heksenjacht organiseren maar betere en efficiente controles zullen veel goedmaken, maar de wil moet er zijn van de politiek die de wetten heeft gemaakt om ze dan te doen naleven , en daar schort het nu , zeker omdat de vette jaren voorbij in europa , eerlijker worden is beter voor iedereen zonder er echt armer van te worden, als morgen alles 5 procent eerlijker word is al een begin van al het geld waar nu geen sociale lasten of belastingen word op betaald.
en om geld is het toch te doen .
vandaag gelezen op deze redactie dat een voetbalclub is overgenomen , zou het niet mogelijk zijn daar wat extra belastingen te heffen , het ging om een grote som , dus al was het maar 1 procent meer belastingen , met dat geld kunnen extra mensen met echte problemen geholpen worden . waarvoor dank .
23/06/2011 om 19:58
Er is inderdaad een groot verband tussen een sociaal rechtvaardige maatschappij en een ecologisch bewuste maatschappij. Ipv onrust en competitie te creëren zou men efficiënter met materieel en met menselijk kapitaal moeten omgaan; opnieuw voor sommige domeinen de kleinschaligheid invoerenis goed voor het milieu en is goed voor de mens.
De mens leeft een relatief korte periode; elke mens zou zich zo goed mogelijk moeten kunnen ontwikkelen en dit zonder de schade aanbrengen die de mensheid vandaag aan de planeet aanbrengt.
Ik bezocht Kreta 10 jaren terug en zag aldaar de schade die de toeristische industrie aanbrengt door de hotelbouw en de aanleg van stranden; bovendien zou een mens niet moeten reizen mocht er voldoenden natuur zijn op de plek waar men woont. Toch zien wij dat met de verkeerde recepten de economische en sociale crisis wordt aangepakt; ipv van ecologischer te gaan leven wil men net een minderheid langer laten werken, dit terwijl er steeds meer mensen in de armoede en de vervreemding terechtkomen; ik kan het niet anders zeggen; maar wanneer wij niet evolueren naar een sociaal en ecologische model dan zal de mensheid uitsterven.
23/06/2011 om 23:51
Contradictio in Terminis Opiniones …. het siert te pleiten voor meer en beter, echter :
- Vlaanderen heeft de hoogste kankerincidentie mijlenver
- Vlaanderen heeft de hoogste zelfmoordcijfers mijlenver
- Vlaandern heeft de meest vervuilde hoofdstad van Europa wat klein stof betreft
- Vlaanderen heeft het hoogste verbruik van slaapmiddelen en antidepressiva mijlenver
- Vlaanderen heeft de snelst groeiende kloof tussen zij die voldoende hebben en zij die niets hebben….
- Vlaanderen heeft ….
Nood aan een wijziging, aan verandering, niet meer, hoger en verder voor een selekt clubje rijken, maar anders …. open, progressief en vooruitstrevend, niet afbouwend, op zichzelf teruggetrokken en ingekeerd, niet uitsluitend maar verenigend, sterker samen … ook met andere regio’s en democratieën …. oude wijn in nieuwe glazen, blijft hoedanook oude wijn ….. vermits er weinig druiventeelt mogelijk is in het vlakke Vlaamse Land, pleit ik ervoor meer over de grenzen te gaan kijken ipv. minder, zoals nu beleidsmatig(?) aan de orde is!
24/06/2011 om 00:54
aan Rudy: een belasting op transacties genre de overname van Standard of andere, het is een goed idee. Een idee dat door de zus van Herman Van Rompuy vandaag in de Standaard nogmaals in de verf werd gezet. Een heffing van 3% op de inkomsten op het kapitaal (dus niet eens het kapitaal zelf) van de familie Spoelbergh zou de schatkist jaarlijks 600 miljoen euro opleveren. En dat voor één familie, en daar zijn er tientallen van in België. Inkomsten waar die familie bij wijze van spreken geen fluit voor moet doen. Terwijl wij arme werkende mensen een kwart tot de helft van ons inkomen (waar voor gewerkt is) afgegeven mag worden. Het heeft me steeds verbaasd waarom zogenaamde sociale instellingen en instituten en partijen (genre ABVV, SPa, PS) dat nooti, maar dan ook nooit, aanhangig maken. We hebben daar de groenen en de communisten voor nodig. En de enige reden die ik kan verzinnen is de volgende: die zogenaamde socialisten hebben zelf teveel belang in grootkapitaal, én ze willen hunelectoraat niet uitdunnen. Want zeg nu zelf: de beste manier om mensen aan het werk te krijgen is om ze deftig te verlonen. En dat zou je deels kunnen financieren door een minuscule belasting te heffen op inkomstenuit grootkapitaal. Mijn enige indruk is: de socialistische partijen, en de vakbonden, ijveren enkel voor hun zelfbehoud, en houden de werklozen daarom arm, met het flauwe argument “zonder ons is het nog erger”. En terwijl beschermen ze netjes hun eigen grootkapitaal. Socialisten van tegenwoordig: U maakt uzelf steeds meer overbodig. Want het enige waar je je op kan profileren wordt voor je neus weggekaapt door partijen die het (tenminste nu) écht menen inzake de levensstandaard van de mensen op te krikken.Kom niet af met halfbakken maatregeltjes waarvan uzelf (zie stuk hierboven) zelf toegeeft dat ze niet hekpen. Verloon deftig (en dan denk ik aan de beroepsgroepen genre verplegend personeel, postbodes, vuilnismensen, bandwerkers, …), en je krijgt automatisch meer volk aan het werk. En nee, niet iedereen hoeft hooggeschoold te zijn en kampioen te zijn op wiskundeolympiades. Mag je alsjeblieft ook nog geslaagd in het leven zijn (en er deftig voor betaald worden) als je poetsvrouw of kassier bent?
24/06/2011 om 08:23
In Europa zijn we er gedurende de laatste 20 jaar niet in geslaagd om de gemiddelde groei van de wereldeconomie bij te houden.De groei in Europa bedroeg wellicht slechts de helft van het mondiaal gemiddelde.Daardoor geraken we achterop,langzaam maar zeker.
We moeten echt meer werken.We kunnen ook veel bereiken door alles op kwaliteit te zetten.
Armoede heeft zeer veel te maken met verkeerde voeding,alcohol- en tabaksmisbruik.Als zwangere vrouwen niet gezond leven wordt hun kind geboren met een achterstand tov andere kinderen.De oorzaak van armoede ligt ook hierin.
Een verdere stijging van onze levenskwaliteit vergt een zeer brede en verscheiden aandacht.
24/06/2011 om 09:35
Gebruik mijn belastingsgeld dan om de armoede te bestrijden i.p.v. 12 miljard aan interesten te betalen door de hoge opgebouwde schuld.En ja ik wil persoonlijk helpen daar waar ik kan maar dan voor diegene die het nodig hebben en vooruit willen.En denk na voor er maatregelen genomen worden.Iemand met een laag inkomen een gratis computer geven maar zijn internet verbinding niet vergoeden bezwaart zijn al klein budget nog meer.Druk dus vooral de internet kost.Krediet verstrekking aan 15 % duwt degene die het moeilijk heeft nog dieper in de shit.Ik kan zo nog wel even doorgaan.Ik kom nog uit een periode dat ook de vakbonden hun leden wapende om uit de armoede te geraken of te blijven.Wellicht is het tijd om de cooperatieve verenigingen terug uit te vinden.