Toen deredactie.be mijn opinie vroeg rond het openbreken van de Belgische kabelmonopolies, wist ik meteen dat het geen éénduidig antwoord kon worden. Want in onze specifieke Belgische context is ‘de kabel’ een erg complex verhaal over timing, technologie, winstmarges, gevoeligheden en erfenissen uit het verleden. En toen er meteen ook gevraagd werd de problematiek te kaderen in mensentaal, moest ik toch echt even slikken.
Alhoewel: de theorie wijkt hier toch wel sterk af van de realiteit waar u en ik - als eindgebruiker - mee zullen geconfronteerd worden. Ik vrees dat we weinig kans maken in
de winnende ploeg te zitten. Meer zelfs, ik vermoed dat er, bij het doorbreken van de kabelmonopolies, geen enkele échte winnaar zal zijn - de oprechte de intenties van onze kabelregulatoren ten spijt.
De theorie
Als we weinig populaire technologieën zoals satelliet en free-to-air even ter zijde laten, heb je als Vlaamse consument vandaag twee manieren om zowel je favoriete TV zenders, internet als telefonie in huis te halen: ofwel via de coax kabel van Telenet ofwel via het kopernetwerk van Belgacom. Wie je ook kiest, je bent direct ook gebonden aan het aanbod van deze specifieke operator.
Door andere operatoren - zoals bijvoorbeeld Mobistar of Base - ook toegang te geven tot de kabelplatformen van Telenet en Belgacom, zouden u en ik in theorie een stuk beter af moeten zijn. Gezonde concurrentie staat garant voor een uitgebreider, kwalitatiever aanbod tegen aantrekkelijker prijzen, toch?
De praktijk
De nuchtere feiten dan. En dan vooral de gevaren àchter de opportuniteiten.
Enerzijds kunnen we ons de vraag stellen of een extra aanbod creëren nog zin heeft. Nu al behalen zo’n 15 ‘Vlaamse’ zenders nauwelijks een winstgevend kijkersaantal. En al klagen we met zijn allen maar al te graag dat er niets op TV is, we moeten tegelijk eerlijkheidshalve toegeven dat de concurrentie tussen Telenet en Belgacom ons op dat vlak geen windeieren heeft gelegd. Of extra concurrentie ons nog betere programma’s zal brengen is dus nog maar de vraag.
Anderzijds zullen bestaand en nieuwe triple-play (televisie, internet en telefonie) operatoren onderling moeten strijden naar de gunst van elkaars klanten. Meer aanbod genereert immers niet meer Vlamingen - en die hebben vandaag vrijwel allemaal al televisie in huis. Om de klanten van de concurrent over de streep te halen, zal er bijgevolg en uitzonderlijk aanbod moeten gecreëerd worden én diep in de beugel getast.
Bovendien rest er nog een belangrijk technisch aspect. Extra aanbod vereist ook extra bandbreedte, terwijl we nu al dicht aanleunen bij het maximum aantal digitale zenders. Ons Belgische kabelnetwerk is vergelijkbaar met ons wegennet: erg uitgebreid en - mits wat kosten - best modern, maar we staan wel regelmatig samen in de file. Als morgen nog eens 30 % meer auto’s op onze wegen wordt losgelaten, komt vrijwel niemand meer vooruit. Wat meteen ook het argument dat “het openbreken van de kabel de kwaliteit zal verbeteren” onderuit haalt. Want wat zijn we met een vooruitstrevend netwerk dat nauwelijks nog capaciteit heeft voor nieuwe technologische (r)evoluties?
De winnaars en de verliezers
Telenet en Belgacom investeren hun winsten vandaag permanent in nieuwe technologie, een uitbreiding van hun aanbod en het optimaliseren van hun netwerk. Al betalen we daar misschien iets meer voor dan theoretisch noodzakelijk, we krijgen er wel een kwalitatief en aantrekkelijk pakket voor terug. Als morgen enkele andere operatoren een gelijkaardig dienstenpakket zullen aanbieden, is het maar de vraag of de herverdeling van de winsten een permanente investering in kwaliteit nog zal toelaten. Telenet en Belgacom worden bovendien verplicht hun eigen netwerk ter beschikking te stellen van alle nieuwe spelers. De vergoeding die nieuwe spelers daarvoor moeten ophoesten zal nooit het verlies aan klanten kunnen compenseren. En aangezien het totale aantal potentiële klanten gelijk blijft, zullen er fundamentele keuzes gemaakt moeten worden om de gunst van elkaars kijkers te winnen. Zullen de operatoren zwaar investeren en de kwaliteit van het aanbod nog verhogen, of gaan ze kosten minimaliseren, met de noodzakelijke toegevingen op kwaliteit?
In het eerste geval zullen we als consument fors méér betalen voor een kwalitatief aanbod dan we vandaag doen. Onze factuur moet immers tegelijk de extra investeringen én de relatieve daling in aantal klanten van onze operator vergoeden. In het andere geval zullen zowel onze factuur als wat we ervoor terugkrijgen fors in waarde dalen. Sta me toe met geen van beide scenario’s blij te zijn.
Willen we als consument blijvend waar voor ons geld, dan moeten we vooral hopen dat het de nieuwe triple-play operatoren nauwelijks lukt om het marktaandeel van Telenet en Belgacom in te nemen. Of er moeten fundamenteel andere modellen gehanteerd worden, zoals het onderbrengen van alle kabelnetwerken in één instituut dat instaat voor zowel het onderhoud als de constante technologische vooruitgang ervan.
Bart Van der Leenen
(De auteur is CEO van het communicatiebedrijf Out of the Crowd)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
22/07/2011 om 13:50
Dit is goed nieuws, zeg. We betalen veel te veel in vergelijiking met het buitenland. Een vriendin van me werkt bij telenet. Je wilt niet weten hoe daar tot voor kort, met geld niet al te omzichtig werd omgegaan. Gedaan ermee!
Groeten!
22/07/2011 om 16:51
Ik vind het ook niet meer dan normaal. Belgacom moet al zo lang zijn infrastructuur ook open stellen voor de anderen… Nog mooier zou het zijn als het beheer van die infrastructuur onderbrengen in één aparte maatschappij. Zo krijg je scheiding tussen dienst en infrastructuur. Dan kunnen alle operatoren gebruik maken van hetzelfde netwerk, voor éénzelfde huurprijs en dan zullen ze moeten gaan uitblinken en differenciëren op diensten. Al naargelang hun gebruik van die lijn, betalen ze dan een huurprijs en met die huurgelden kan het netwerk onderhouden, uitgebreid en verbeterd worden.
Waarom zou bijvoorbeeld Belgacom nu nog investeren in FTTH (wat technisch en financieel zeker haalbaar is!) als ze weet dat ze het morgen toch weer moet delen met jan en alleman. Dan zou je als bedrijf zot zijn om nog te innoveren en te investeren in je netwerk. Daarom dus zeker, als BGC het moet, laat TN dan zeker maar volgen en als het BIPT dan nog eens strenge voorwaarden oplegt aan de huurprijs, hoop ik dat veel operatoren onder prijzen van de duopolisten nu (BGC en TN) kunnen duiken zodat prijzen stabieler worden voor de consument.
22/07/2011 om 18:43
Einde kabelmonopolie.
Eindelijk komt er een einde aan de waanzinnige prijzenpolitiek voor internet in ons land.
Reeds een hele tijd kloeg ik deze wantoestand aan bij Telenet en bij het ministerie van Ekonomische zaken echter enig zonder gevolg.
En nu maar hopen dat de rechter deze Europese maatregel bevestigd!
22/07/2011 om 20:26
Mr. Van der Leenen
Gefeliciteerd met uw opiniestuk.
Wat dat instituut betreft… Moet dat door de privésector uitgebaat worden? Drijgen we dan niet in dezelfde sukkelstraat als de elektriciteitsmarkt verzeild te raken? Of moet de overheid dit instituut runnen? Dan zijn we terug dicht bij de situatie waar we vandaan komen. Met de RTT voor het telefonienetwerk en de, al dan niet gemende, intercommunales voor het kabelnetwerk.
Waarom word ik hier zo moedeloos van? Kan u de volgende keer voor de verandering misschien iets opbeurends schrijven?
23/07/2011 om 09:23
Miljaardedju!
Nu gaan we voor onze tv hetzelfe krijgen als met elektrabel. Zijn we er beter van geworden dat elektrabel langs de ene kant gigantische winsten maakt en de netwerkbeheerder langs de andere kant geen geld heeft om te investeren? Integendeel, het afgelopen jaar moest ik maar liefst 600 euro “distributiekosten” ophoesten op een totaalfactuur van 1400 euro. Bovendien is de capaciteit van het distributie netwerk er niet op verbeterd waardoor we nog steeds geen goedkope duitse stroom kunnen importeren.
Binnenkort in belgië: honderdduizenden gezinnen worden failliet verklaard omdat ze de kosten van hun nutsleidingen (elektriciteit, gas, water, internet, tv, telefoon,…) niet meer kunnen betalen, terwijl er in de rest van europa geen probleem is.
Ik stel voor om eindelijk over te gaan naar de internationale tv standaarden (dvb-c of dvb-s) die door de overheid beheerd worden, zodat we geen dure veel stroom verbruikende bakkenwinkel(s) meer nodig hebben om tv te zien. Daar zit de echte besparing en de echte doorbraak van de monopolies.
23/07/2011 om 12:25
Het is de logica zelve dat 5 of 10 telefoonmaatschappijen duurder zijn dan 1 of 2. Men moet kijken naar de totale kost aan de samenleving van alle maatschappijen bij mekaar opgeteld. 10 GSM- of TV- of internet- maatschappijen staat synoniem met 10 maatschappijen die allemaal lease-autos op de baan sturen, niet-werkende beleggers rijk maken, tonnen geld opmaken aan marketing campagnes van ‘ik stap over..’ (hoeveel keer nog ?) en ‘ik word baseproxistar…’ allemaal totaal verloren geld, wat niet in resultaat (telefonie, tv beeld, ) voor de inwoners van het land gaat zitten.
Intussen blaast men zonder dat bevolking er erg in heeft, geregeld nieuwere glasvezeltjes door de HDPE buizen onder het voetpad, en is er een soort wapenwedloop aan het compleet opmaken en versmossen van gigantische bedragen, en het vooruitschuiven van schulden die terugverdiend moeten worden. Elk van de 10 maatschappijen gedraagt zich alsof ze 100% marktaandeel kunnen halen… slechts 1 klein probleempje.. er is slechts een maal 100% marktaandeel. Meer is er niet.
Mijn advies: een totale stop aan het nog verder opfokken van 27-dubbelvoudig aangelegde bandbreedte en media. Geef eerst de 40000 kinderen die elke dag sterven drinkwater, eten; onderwijs etc.. en wanneer die kinderen voor school kunnen studeren met een 256 Kilobit internet lijn, en een analoge TV waar elke mens dezelfde beelden kan zien .. dan pas kan je gaan dromen over generatie 5 en 6 van de GSM, en over het zieke waanzinnige peperdure gedoe rond elk jaar een nieuwe TV. Wanneer komen er TV’s op de markt die zo breed zijn dat je er een bouwvergunning voor nodig hebt ? En hoe lang mogen er nog elke dag kinderen sterven van dorst, die zouden leven mits 1 onnozele fles water uit onze Aldi of Lidl ?
We moeten ons kapot schamen.
En de koperdraad die onder ons voetpad ligt, die moeten we gewoon gebruiken. En daar kan per gezin 8 megabit aan debiet doorheen voor internet. Is het niet welletjes ? Maak die koperdraad eigendom van de bewoner van het huis. En hij zelf moet kiezen waar hij op aansluit. En hij zelf moet glasvezel betalen (aankopen) als hij 2 x 4 megabit up/down niet genoeg vindt. Het is complete gekte !
23/07/2011 om 21:33
@ Johan
het opbeurende van dit verhaal is dat de theoretische 1 augustus (waarop de kabelmonopolies worden vrijgegeven) naar alle waarschijnlijkheid niet voor het jaar 2011 zal zijn. Zolang de kleine details van de vrijgave nog niet gekend zijn, blijft het onduidelijk in welke mate andere operatoren al dan niet met een alternatief aanbod zullen komen aandraven. Ook zetten onder andere Telenet en Voo (de Brusselse operator) intussen juridische stappen die de inhoud van deze kleine details nog sterk zullen beïnvloeden.
Ik denk eerlijk gezegd dat de kans vrij klein is dat andere operatoren een sterke invloed zullen kunnen uitoefenen op de winstmages van de huidige monopolisten (en dat hoop ik vooral voor Telenet, bij wie de torenhoge schuldenlast enkel te verrechtvaardigen is op basis van de inkomstenprognoses - en die zijn voornamelijk gebaseerd op hun huidige positie als monopolist).
Meer zelfs, als bijvoorbeeld Base en Mobistar wel een offensief inzetten (al denk ik dat er een paar zeer onderschatte andere spelers zijn die we eerder mogen gaan verwachten), maar daarmee nauwelijks een belangrijk marktaandeel halen, dan zullen Belgacom en Telenet misschien constant de concurrentiedruk blijven voelen en zou het wel eens toch positief kunnen uitdraaien voor de consument. Maar dat zijn inmiddels al heel wat voorwaarden.
Wat het ‘instituut’ betreft: van mijn part een commerciële omgeving, gefinancierd door alle triple-play spelers, met concrete doelstellingen op korte en lange termijn. En ja, laat daar ook de overheid maar de regels én het toezicht op hebben. We moeten immers stilaan komaf maken van de vooroordelen van overheidsinmenging. Geloof me vrij als ik zeg dat er bij de overheid zeer competentie mensen zitten, die zowel met kennis van zaken, als met oprechte bedoelingen, er opbouwend kunnen op toezien dat de regels en doelstellingen worden nageleefd.
24/07/2011 om 13:31
Ik ben geen specialist op gebied van de telecomsector. Ik ben ook geen econoom of boekhouder. Maar hoe valt een torenhoge schuldenlast bij Telenet te rijmen met de kapitaalsverminderingen die ze op 29/07 gaan uitbetalen? Simpel boerenverstand zegt mij dat ze misschien beter eerst hun schuldenlast zouden verlagen.
Verder vraag ik mij af of het opsplitsen van netwerk en dienstverlening wel zo’n goed idee is. De theorie is inderdaad interessant. Elke aanbieder strijdt dan met gelijke wapens. Maar waartoe heeft dit geleid in de energiemarkt? Onderinvestering in het net. Bij de spoorwegen is men er ook volop mee bezig, als het inmiddels al niet helemaal doorgevoerd is. En wat is het resultaat. Als er weer eens problemen zijn op het spoor staan de NMBS en Infrabel naar mekaar te wijzen. Men had het nochtans kunnen weten. In Engeland hebben ze dit al lang achter de rug. En daar zijn al even lang klachten over de kwaliteit en de veiligheid van het spoorwegnet door onderinvestering.
Misschien is het uitbaten van een netwerk geen erg rendabele zaak. Het beheren en onderhouden van een net kost wellicht handen vol geld. Maar vooral omdat vooruit gekeken moet worden. Er zijn vandaag torenhoge investeringen nodig om een netwerk voor te bereiden op de toekomst. Deze investeringen brengen pas binnen enkele jaren geld op. Is een bedrijf dat elk kwartaal zijn (betere) resultaten moet bekend maken aan zijn aandeelhouders bereid die investeringen te doen alvorens er vraag naar is en ervoor betaald zal worden? En als de vraag komt is het eigenlijk al te laat.
Indien een bedrijf zowel het netwerk als de diensten in handen heeft is het verplicht om die investeringen te doen omdat zij beseffen dat ze anders hun nieuwe technologieën / toepassingen niet zullen kunnen aanbieden. Dat maakt het niet goedkoper. De investeringen moeten ook op voorhand gedaan worden. Maar dat maakt wel dat het op tijd gebeurd.
Ik wordt niet moedeloos bij een terugkeer naar de intercommunales omdat ik ambtenaren niet vertrouw. Ik wordt vooral moedeloos omdat we dan jaren zullen bezig geweest zijn om uiteindelijk terug te keren bij het uitgangspunt.
Een mengvorm van privé met een scherp toezicht en sturing van de overheid lijkt mij inderdaad de beste oplossing. De overheid mag voor mijn part gerust een deel van de kosten op zich nemen om het net voor te bereiden op de koekomst. Dat zijn tenslotte investeringen in het algemeen belang. Het zal de kunst zijn om de juiste verdeelsleutel voor de lusten en de lasten te vinden. Het kan uiteraard niet zo zijn dat men de overheid de investeringen laat doen en de privésector de winsten laat opstrijken. En dat zal de privésector ongetwijfeld proberen.
24/07/2011 om 19:02
Sorry voor de massa dt fouten in mijn vorige bijdrage. Ik zal er beter op letten…