De spoorwegen blijven in negatieve zin in de actualiteit. Vrijdag 26 augustus hoopt gedelegeerd bestuurder Jannie Haek van de NMBS-Holding, wiens mandaat op 1 februari verstreek, de benoeming van twee directeurs-generaal van zijn keuze – ex-vakbondsman Michel Bovy en Sven Audenaert van Belgacom - door zijn raad van bestuur te kunnen duwen. Eens te meer zijn het politieke benoemingen die veel vragen oproepen. Slikt de raad het dictaat van Haek?
Tony Van den Berghen, directeur-generaal Personeelszaken (Human Ressources in modern Nederlands), en Alex Migom, directeur-generaal Strategie en Coördinatie, gaan met pensioen. Van den Berghen is van sp.a-strekking, Migom heeft een CD&V-profiel.
Niettegenstaande zijn mandaat op 1 februari was verstreken én het gegeven dat de drieledige structuur van de spoorwegen (Holding, infrastructuurbeheerder Infrabel en operator NMBS) niet werkt, wenste Haek niet te wachten op een nieuwe regering om benoemingen te doen.
Geen ernstige selectieprocedure
Al in de herfst 2010 kreeg Haek carte blanche van zijn raad van bestuur om nieuwe directeurs-generaal te zoeken. De holdingbaas wenste dat in alle discretie te doen en wou daarom aan de vacatures geen ruchtbaarheid geven.
Een ernstige selectieprocedure is er nooit geweest. Dat kon ook niet omdat volgens Haek de politieke kleur voorrang moest krijgen op de bekwaamheid. De vertrekkende directeurs-generaal van sp.a - en CD&V-strekking moesten vervangen worden door een sp.a’er en CD&V’er.
Geen diploma hoger onderwijs
Van meet af was duidelijk dat de voormalige voorzitter van ACV Transcom, Michel Bovy, directeur-generaal bij de Holding zou worden. Wat voorgeschiedenis.
Toen de sluwe carrièreman Bovy er zelf voor zorgde dat hem een functie van general manager bij operator NMBS werd aangeboden, zegde hij de vakbondswereld vaarwel. Hij wist toen al dat de job bij de NMBS geen eindstation zou zijn.
Bovy bleef echter niet lang bij de NMBS. Toen Inge Vervotte (CD&V) in de federale regering minister van Overheidsbedrijven werd, greep hij de kans om als gedetacheerde spoorman over te stappen naar haar kabinet waar hij de titel directeur voerde.
Niet lang nadat de regering haar ontslag had ingediend, keerde de ex-vakbondsman terug naar de NMBS. Aanvankelijk zou Bovy baas van het personeel worden maar de socialisten waren daar vierkant tegen. Vreemd is dat Bovy niet beschikt over een diploma hoger onderwijs, nochtans een conditio sine qua non om in aanmerking te komen voor de functie van directeur-generaal. Maar blijkbaar geldt die regel niet voor een vakbondsman.
Nieuwe directeur-generaal Personeelszaken wordt Sven Audenaert, een sp.a’er die Haek wegplukte bij Belgacom. Audenaert wordt niet gehinderd door enige kennis van spoorwegzaken.
Toeval?
Niettegenstaande de politieke verhoudingen in Vlaanderen sinds 2010 ingrijpend gewijzigd zijn, wordt een sp.a’er vervangen door een sp.a’er en een CD&V’er door een CD&V’er. Toeval? Neen, het zijn geregisseerde benoemingen waarmee Haek Vervotte én de CD&V terwille wil zijn. En uiteraard ook ‘zijn’ sp.a. De Holding is een socialistisch bolwerk dat al jaren ter discussie staat.
Verbijsterend is dat Haek, die de wet in zijn voordeel weet toe te passen, geen enkele tegenstand ondervindt van ‘zijn’ raad van bestuur. Haek is trouwens de enige die lid is van alle comités die de benoemingen officieel voorbereiden
Goed bestuur
Als Haek voorstander is van goed bestuur zou hij zich, zeker op vlak van benoemingen, terughoudend moeten opstellen. Daar zijn redenen voor.
De financiële toestand van de spoorwegen is zorgwekkend. Zuinig omspringen met belastinggeld is aangewezen. Jaarlijks vloeit meer dan drie miljard euro belastinggeld naar het spoor.
De Holding staat ter discussie. Het is aangewezen te wachten met definitieve benoemingen.Een directeur-generaal bij de Holding verdient 350.000 euro of een slordige 30.000 euro bruto per maand. In 2010 verdienden de vier directeurs-generaal bij de Holding samen 1.374.835,77 euro! In het licht van de forse besparingen die de samenleving te wachten staan, moeten de spoorwegen de toplonen matigen. Etienne Schouppe, die destijds de hele NMBS leidde, verdiende minder dan vandaag een directeur-generaal bij de NMBS-Groep. En er zijn er tien! Tel daarbij nog de drie vorstelijk betaalde ceo’s. Terloops, in de tijd van Schouppe reden de treinen stipter…
Het mandaat van gedelegeerd bestuurder van de NMBS-Holding werd slechts tijdelijk verlengd. Of heeft Haek, die destijds ook politiek werd benoemd, al waterdichte garanties van zijn sp.a dat hij wordt herbenoemd?
Evaluatie
Niet alleen het mandaat van Haek (sp.a), ook dat van de topmannen Marc Descheemaecker (Open Vld) van de NMBS en Luc Lallemand van Infrabel (PS) werd verlengd in afwachting van een al dan niet herbenoeming door de nieuwe federale regering.
Als rekening zou worden gehouden met hun prestaties tijdens de voorbije zes jaar, verdient geen enkele van de drie topmannen een vernieuwing van zijn mandaat. Zowel op vlak van dienstverlening (stipt en comfortabel treinverkeer) als financiën ging het sinds 2005 van kwaad naar erger.
Maar in België wordt met twee maten gemeten. Terwijl de prestaties van ondergeschikten worden geëvalueerd, vaak op een niet correcte en onrechtvaardige manier, ontsnappen politiek benoemde topmensen aan elke evaluatie. Meer nog, er werd en wordt zelfs niet geraakt aan de torenhoge bonussen van de heren Haek, Descheemaecker en Lallemand.
Herman Welter
(De auteur is oud-journalist bij Gazet Van Antwerpen, gespecialiseerd in het openbaar vervoer)
@Allen: reageren op deze opiniebijdrage impliceert dat u zich houdt aan de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
22/08/2011 om 11:46
Ondanks dergelijke gepubliceerde opinies en persberichten, zal men schaamteloos doorgaan met dergelijke politieke benoemingen waarbij alle regels aan de laars worden gelapt. En niemand zal hen tegenhouden, of beter gezegd, niemand (uit de politiek) zal zich geroepen voelen hier iets aan te doen.
22/08/2011 om 12:21
“De vertrekkende directeurs-generaal van sp.a - en CD&V-strekking moesten vervangen worden door een sp.a’er en CD&V’er”
Waarom eigenlijk ?
Die partijen mogen dan wel minder kiezers hebben, ze gaan vrolijk voort met benoemen alsof dat ze 30% van de stemmen hebben.
22/08/2011 om 12:33
Van Haeck en co. verwacht ik niet beter, gezien de cynische op eigenbelang gerichte bedrijfscultuur en jarenlange verrotting bij de NMBS. Ik ben vooral teleurgesteld in Inge Vervotte, die in de hele periode dat ze minister van overheidsbedrijven is, helemaal niets gedaan heeft om de NMBS te hervormen en de dienstverlening aan de reiziger te verbeteren. Integendeel, ze kiest altijd weer opnieuw voor de conservatieve korte termijnbelangen van de vakbonden, en speelt blijkbaar ook braaf mee in het spelletje lucratieve politieke benoemingen als beloning voor partijtrouw. Hiermee toont ze zich een exponent van de oude CVP-ACW mentaliteit. Niet de burger, maar de macht van de eigen zuil primeert.
22/08/2011 om 12:33
Onze oosterburen zijn erin geslaagd om in goed 20 jaar tijd de post en de spoorwegen uit te bouwen tot bedrijven van wereldformaat.Bij de Duitse post(via DHL en andere) werken nu wereldwijd 500.000 mensen.
Zielig hoe men bij ons met belastinggeld omgaat.Is dit geen “uitnodiging” tot sociale en fiscale fraude?
22/08/2011 om 12:55
Jannie Haek was een poulain van Johan Vande Lanotte. Haek op zijn beurt wil zich omringen met directieleden die vooral socialistisch zijn en geen bedrijfsleiderscapaciteiten hebben. We beginnen ze stilaan te kennen van hun trieste verschijningen in het TV journaal, de figuren die tegen beter weten in telkens weer hun onmacht en onkunde proberen te verbergen onder een stortvloed van holle woorden en beloften. Men ziet echter aan heel hun lichaamstaal dat ze het niet menen, dat het enkel hun royale verdiensten zijn die hen ertoe drijven. Maar het publiek is dat groepje meer dan beu aan het worden. Eigenlijk zou over zo’n publiek bedrijf als de Belgische spoorwegen een publieke stemmingsbeslissing moeten worden gecreëerd dat de trend zet omtrent leiding en toekomst.
22/08/2011 om 13:46
Mijn reactie is analoog aan deze van alle voorgaanden hier. Van geschetste handelwijze word ik gefrustreerd. Moeten wij dat alles dan werkelijk machteloos toezien. Zelfs de essayist heeft het niet over oplossingen. Waarom niet vraag ik mij af. Mits enige tussenstappen in het redeneren vind ik de houding èn van Vervotte (èn van de treindirectie in die zin, dictatoriaal. Neem er gerust de partijen bij. Het was, is en zal nog een tijd een menselijke eigenschap ( en ziekte) blijven. Nml. het eigenbelang zoeken is eigen aan dé Mens. Akkoord. Maar dat moet, om de gemeenschap te dienen aan banden worden gelegd. De Méns, vooral de leidinggevende, moet in dit natuurstaat- mens- zijn ingeperkt worden. Voor de zoveelste keer stel ik regels voor. Regels analoog aan die van Corporate Governance . Let wel : dit betekent geenszins hetzelfde als goed bestuur, waarvan niemand weet wat dat is, het is niet toetsbaar. Het betekent “op weg naar hogere democratie” die, vrees ik, ooit door het volk zal afgedwongen worden.
22/08/2011 om 15:06
Ik voel me zeker niet geroepen om politieke benoemingen te verdedigen, integendeel! maar hier staan roepen over onrecht lijkt me op zijn zachts uitgedrukt, hypocriet.
Wanneer we even rond ons kijken naar de privébedrijven en trachten te beseffen welke onverantwoorde “aanstellingen” daar gebeuren, dan heeft men reden van vergelijken.
De woekerende graaicultuur die zich geïnstalleerd heeft is nooit gezien en wij betalen allen die dikke prijs.
De vriendjespolitiek bij aanstellingen in topfuncties is buiten alle proporties.
Ik wil geen namen noemen, maar welke kwaliteiten hebben vele van de dikbetaalde topfuncties in bv banken, verzekeringen, transportbedrijven, havenbedrijven…
Mijn carrière lag bij het gerecht en ik ken maar een paar functies die een “bedrijfswagen” hadden, procureurs-generaal, procureurs en eerste-voorzitters, basta. De eerste de beste “hogere” functie in de privé heeft zijn bedrijfswagen, zijn maaltijdcheques, zijn ecocheques, zijn bijkomende verzekeringen(en), zijn bonussen, zijn aandelen, zijn…
Moet ik verder gaan?
Doe wel en zie niet om…
22/08/2011 om 18:49
Waar kan ik een reactie vinden van NVA of van Groen,of van Ecolo, waarin ze hun mening geven over deze toestand ? Dank bij voorbaat .
23/08/2011 om 11:45
@Romain = Volgens uw logica is dan deze trieste vertoning dan OK, want het gebeurt toch overal. Dus doen we maar verder. Zo bouw je een machtsbasis uit die je verzekert van een vinger in elke pap en een aardige cent. Een beetje zoals vooral de PS het in Wallonië voor elkaar gekregen heeft. Maak je onderdanen schatplichtig en ze zwijgen als ze moeten. Op onze kosten. Moet er misschien ergens een reiziger of een weddetrekkende belastingsbetaler zich in brand steken om in dit land iets te bewegen? Trouwens het gerechtelijk apparaat is niet vrij van zonde. In deze kringen is het vaak een zaak van ons kent ons, postjes worden daar in sommige contreien even vrolijk doorgeschoven dat het een lieve lust is. Competentie is niet altijd een basisvereiste, maar wie je kent opent de deur die anders gesloten blijft. Wees eerlijk…..
23/08/2011 om 12:20
Waarom bestaat er op publiek niveau niet zoiets als corporate governance? Wellicht omdat de regels hiervoor door de politiek moeten goedgekeurd worden. Maar ondertussen schreeuwen diezelfde politiekers wel moord en brand over bonussen in privé bedrijven en willen ze zich daar nog mee moeien ook. Anderzijds kan schaamteloos belastinggeld over de balk gooien weer wel, als het in de eigen of bevriende zakken terecht komt. Te onthouden bij de volgende (nakende?) verkiezingen.
23/08/2011 om 12:53
Topbenoemingen zijn niet belangrijk hé, daarom dat ze kunnen zonder regering. Daarentegen zijn er héél wat lagere ambtenaren die geen benoeming noch promotie kunnen maken vanwege het ontbreken van een regering. Die lagere ambtenaren zijn wellicht véél belangrijker.
Mvg
23/08/2011 om 14:07
Patrick, volgens mijn logica kan dit niet. Lees mijn eerste zin aub.
Ik heb enkel deze gelegenheid willen aangrijpen om het debat open te trekken naar de graaicultuur.
Wat het gerechtelijk apparaat betreft, hier moet ik passen, want jij blijkt dit ten overvloede te kennen gelet op uw vrij radicale conclusies, hier kan ik niet tegen op na 41 jaar expertise…
Toch nog dit, gans mijn carrière bracht ik door bij de rechtbank die zich “ontfermt” over de privé, moet ik nog meer zeggen of moet er nog zand zijn…?
23/08/2011 om 15:54
Romain privé heeft hier niets mee te maken. Als ik niet akkoord ben met de werkwijze van bedrijf x, zal ik aankopen doen bij bedrijf y.
Echter bij de “open” Belgische spoorwegen heb je geen alternatief tenzij je het een goed idee vindt om de dagelijkse files nog langer te maken.
En ik ben het KOTSbeu dat ik de laatste 9maand geen enkele week zonder een vertraging van meer dan 30min kan reizen. Op al die tijd mag ik blij zijn als ik 1 avond of ochtend per week op tijd in Brussel/thuis aankom. Probeer die stiptheid maar eens uit te leggen aan uw baas in de privé Romain. Daar zal het zeker niet pakken!
De reizigers zijn het gesukkel van de laatste jaren kotsbeu en de NMBS moet niet denken dat ze ongestraft zullen zijn wanneer de brave Belg het beu is.
23/08/2011 om 16:41
Stijn, aub! niet boos worden op mij, ik ben ook maar een brave Belg hoor. Ik betaal ook belastingen.
Jouw vergelijking van bedrijf X en bedrijf Y, heeft niets vandoen met hetgeen ik schrijf.
Je bent waarschijnlijk de brave Belg die ook moet omhoogkijken naar dikke bonusbazen, denk ik… of behoor je ook tot deze klasse?
Btw, zopas lees ik op deredactie dat Inge Vervotte ook zonder biechten de communie krijgt…
23/08/2011 om 17:04
Men moet Mr.De Scheemaeker krediet geven, hij kan niet verantwoordelijk gesteld worden voor het feit dat er niet geinvesteerd is de laatste 30 jaar. Dat is de veranwoordelijkheid van de Heer Schouppe. Over de andere Heren kan ik me niet uitspreken. Bonussen moet men inderdaad aan een aantal duidelijke doelstellingen.
23/08/2011 om 22:06
@joseph
Het gras is altijd groener aan de andere kant. Ook bij die Post en der Bahn is niet alles goud wat blinkt. De duitse Spoorwegen hebben al ettelijke aanlopen gemist om zich tot een beursgenoteerd bedrijf om te vormen en de service laat duidelijk te wensen over. En met de duitse Post is het al niet veel beter gesteld.
Waarmee ik niet wil gezegd hebben dat de NMBS en zijn topbeambten het goed doen. Alleen dat het elders ook niet altijd beter is.
24/08/2011 om 08:16
@ Jozef
In hemelsnaam geen pleidooi om de NMBS een beursgenoteerd bedrijf te maken. Dat zou pas het begin van de definitieve ondergang zijn.
Ik ken een paar grote bedrijven die toen alles nog goed ging naar de beurs getrokken zijn. Wel intussen “huren” zij hun infrastructuur aan de lieve banken die deze hebben ingepalmd of hebben zij hun kroonjuweel moeten verkopen (Alpro).
Misschien brengt de verdere liberalisering van de spoorwegen in België nog soelaas als het spoorwegnet eens optimaal ingericht zou zijn. Momenteel zou er een fileprobleem ontstaan op dat net als er nog operatoren bijkomen. Want behoort Infrabel niet tot de NMBS holding? Wie garandeert het correct toebedelen van rijtijden aan niet NMBS operatoren.
24/08/2011 om 23:23
De spoorwegen moeten terug één onderneming worden, geleid worden door één iemand die voor minstens 5 jaar verkozen wordt door het personeel en zich niet laat doen door de politiek. Volgens mij kan niemand zoveel verantwoordelijkheid dragen of zoveel harder werken dat een loon van tienmaal het gemiddelde loon verantwoord is.
Ik zie als pendelaar dagelijks hoe wanhopig het spoorwegpersoneel vaak is omdat ze met verouderd, miskocht en nauwelijks onderhouden materiaal op een verouderd en verkeerd aangelegd netwerk van sporen (stervorm) zonder enige vorm van ondersteuning door het management (zoals actie ondernemen als klachten van reizigers gemeld worden) hun werk moeten proberen te doen.
Als de spoorwegen een vliegtuigmaatschappij waren, crashte er elke dag minstens één vliegtuig en zouden ze allang niet meer mogen vliegen boven Europa, laat staan dat er dan nog vliegtuigen over waren, maar dan nog zouden mijnheer Haeck en consoorten directeur blijven met een absurd loon, arm landje ter grootte van een vliegenscheet op de wereldkaart.