Zondagavond 28.08 kreeg oud-premier Guy Verhofstadt de gelegenheid in het programma van de Nederlandse televisie VPRO om uitgebreid, gedurende ongeveer drie uren, zijn mening te uiten over het reilen en zeilen van onze samenleving. Voor iemand die wat te vertellen heeft, is zulk een overvloedige spreektijd in een tv-programma een uitzonderlijk voorrecht, waarvan wij slechts kunnen dromen als het over de Belgische televisie gaat.
Guy Verhofstadt was andermaal zichzelf: gedreven, overtuigend en idealist. Tijdens zijn uiteenzetting ging hij scherp in de aanval tegen het nationalisme dat hij beschouwt als een bedreiging voor de democratie en als een gevaarlijke vertekening van het na te streven toekomstbeeld. Naar mijn gevoel heeft Verhofstadt gelijk. Zijn stelling is historisch juist, ethisch verantwoord en politiek moedig. Want hij deinsde er niet voor terug ook Belgische en Vlaamse toestanden in het vizier te nemen. Wellicht komt de tijd dat humanisten, liberalen, christendemocraten, socialisten en ecologisten gemeenschappelijk stelling moeten innemen tegen de lokroep van nationalisme en populisme, in tijden van razendsnelle veranderingen, die veel burgers radeloos maken en redeloos doen reageren. Sinds jaren verdedig ik een aantal stellingen die evenwijdig lopen met die van Verhofstadt.
1. Volk en bevolking
Men moet er zich rekenschap van geven dat in onze Europese samenleving het sociopolitieke begrip “volk” door de feiten achterhaald is. Op het territorium van onze landen woont een “bevolking”, die multicultureel is samengesteld. Volk wordt bevolking. Ernstige wetenschappelijke studies wijzen er op dat de graad van allochtonisering in een land als België ongeveer 30 % bereikt als men kijkt naar de nationaliteit van één van de vier grootouders van een inwoner op Belgisch grondgebied. Het percentage allochtonen in onze grote steden is uiteraard nog veel aanzienlijker en deze tendens is onomkeerbaar. Wanneer mevrouw Angela Merkel verklaart dat de multiculturaliteit mislukt is, begaat zij een grove vergissing.
De multiculturaliteit is een feit. De grote maatschappelijke opgave bestaat erin de om zich heen grijpende multiculturaliteit om te zetten in echte interculturaliteit. De interculturaliteit is niet makkelijk en vergt een langdurig en veelzijdig beleid van inburgering via het onderwijs, de tewerkstelling, cultuur en ontspanning, opvoeding tot wederzijdse verdraagzaamheid en wederzijds begrip en de strijd tegen allerlei vormen van discriminatie. Zo niet dreigt de multiculturaliteit te ontaarden in vormen van stadsguerrilla, zoals onlangs is gebleken in Londen.
2. Eigen volk eerst
De nationalistische slogan bij uitstek “eigen volk eerst” is van een perverse demagogie maar raakt bij veel mensen een gevoelige snaar. Niet alleen is het eigen volk een achterhaald begrip maar bovendien getuigt deze uitroep van een bijzonder onethisch egoïsme dat haaks staat op elke solidaristische beleving van het samenleven in onze moderne maatschappij. Niet het eigen volk maar ‘alle mensen moeten eerst’ komen.
De wenselijkheid van meer menselijkheid moet alle dagen opnieuw worden onderstreept met een intensiteit en op een wijze die de 19e eeuwse en 20e eeuwse opdeling in de traditionele ideologieën van liberalisme, socialisme en christendemocratie ruim overstijgen. Dit wil uiteraard niet zeggen dat wij de hele wereld kunnen helpen maar het vereist wel dat wij met standvastigheid de gelijkwaardigheid van alle mensen moeten blijven verdedigen, ongeacht ras, taal en godsdienst in het besef, enigszins paradoxaal, dat mensen maar gelijkwaardig kunnen zijn voor zover zij niet identiek zijn en dus van elkaar verschillen.
3. Winnaars en verliezers
Uiteraard moeten individuen en groepen kunnen opkomen voor eigen rechten en hun eigenbelang. De mens zal niet snel ontsnappen aan de darwinistische wetten van de evolutie. In die zin was de ontvoogdingsstrijd van de Vlamingen in België niet alleen een sociaal maar ook een ethisch verantwoorde actie. Een evidentie die door steeds meer Franstaligen wordt erkend.
De behartiging van collectief eigenbelang ontaardt echter in onaanvaardbaar nationalisme zodra de belangen van de gemeenschap of een groep worden verwezenlijkt ten koste van die van een andere gemeenschap of bevolkingsgroep. Het blijkt met andere woorden nuttig de zogenaamde economische ’speltheorie’ (theory of games) toe te passen op de grenslijn die wenselijke verdediging van eigenbelang scheidt van onoorbaar nationalisme. Hieruit volgt dat het ontstaan van een ‘zero som spel’ waarbij winnaars en verliezers uit een betwisting te voorschijn treden, moet worden vermeden omdat blijkt dat het algemeen belang, dat dit van de groepen en gemeenschappen overstijgt, hierdoor schade lijdt.
Duidelijker gezegd en toegepast op onze communautaire verhoudingen: een communautair akkoord met winnaars en verliezers waarbij de nadelen en de voordelen van een compromis onevenwichtig zijn verdeeld, is absoluut te mijden, zowel om redenen van efficiëntie als van ethiek. Een optimale oplossing bestaat er uiteraard in dat voor de onderhandelende partijen een gemeenschappelijke win/win-situatie zou uit de bus komen. Zo is het duidelijk dat een splitsing van de sociale zekerheid in België, met als gevolg dat in Vlaanderen de armoede zou dalen en in Wallonië de armoede zeer aanzienlijk zou stijgen, zou moeten worden beschouwd door alle onderhandelende partijen als volstrekt onaanvaardbaar.
4. Identiteit
Personen hebben ongetwijfeld nood aan identiteit. Maar in een globale wereld zonder grenzen met interpenetratie van culturen en massale grensoverschrijdende informatiestromen, wordt de identiteit van een persoon een veel ‘gelaagde’ structuur. Men is Vlaming, Belg, Europeaan. Men heeft een bepaalde politieke overtuiging. Men houdt van sport, reizen, piano, poëzie en lekkere wijnen. Dit zijn slechts voorbeelden van de diverse aspecten verbonden aan identiteit. Het nationalisme bezondigt zich aan een verminkende reductie van de identiteit van de moderne mens door die te herleiden tot de identiteit van bijvoorbeeld zijn Vlaams zijn, zijn Belgisch zijn, zijn Baskisch zijn, zijn Amerikaans zijn, zijn Frans of Duits zijn, zijn blank zijn, christen of musulman zijn.
5. Nationalisme
De huidige Europese problemen tonen aan hoe nefast de nationalistische reflexen zijn aangezien het onvermogen om eigen nationale bevoegdheden af te staan aan een echte Europese regering de Europese monetaire unie en op termijn wellicht ook de Europese Unie in hun voortbestaan bedreigen. F. Mitterrand heeft ooit verklaard ‘le nationalisme, c’est la guerre’. Ongetwijfeld verwees hij hiermee naar de tragische geschiedenis van de 20e eeuw, deze meest smartelijke eeuw aller eeuwen. Nationalisme vandaag de dag neemt makkelijker de vorm aan van welvaartvernietigend protectionisme.
6. Vloeibare wereld
Het nationalisme staat haaks - en soms met opzet - op de nieuwe moderniteit die om zich heen grijpt in een wereld die ons dorp wordt. De groeiende digitale realiteit waarin steeds meer mensen leven verbreekt de bodemgebondenheid van het individu en dus de ‘bloed-en bodem’-ideologie. Behoren de mensen aan de grond of behoort de grond aan de mensen? Dit is een vraag die in onze ‘vloeibaar’ wordende wereld met evenveel pertinentie moet worden gesteld als de humanisten deden vanaf de XVIde eeuw met het ‘cujus regio et illius religio’-beginsel.
Ongetwijfeld vergen de huidige omwentelingen grote aanpassingen die wel eens kunnen verlopen met horten en stoten. Maar de aan de gang zijnde revolutie, vooral wetenschappelijk en technologisch gestuurd, is onomkeerbaar. Landsgrenzen verdampen, staten provincialiseren, grote mogendheden komen en gaan, individuen nomadiseren, zeker cultureel, mentaal en intellectueel. Voor de aantredende generatie van jonge Vlamingen, die geloven in een verbeterbare wereld, opent zich een horizon die enorme perspectieven biedt. Die horizon afdekken door de bekrompenheid van de ‘eigen-volk-eerst’-dogmatiek en de inteelt van het nationalisme is erger dan een wandaad. Het is een fatale vergissing.
Mark Eyskens
(De auteur is minister van Staat.)
@Allen: reageren op deze blog impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
30/08/2011 om 12:38
Zeg dat aan Peeters!
Waarom zouden de Brusselaars niet mogen beslissen voor Brussel?
De meerderheid is misschien franstalig, maar heeft niets tegen het nederlands (vlaams).
Wat ze niet willen is dat Wallonië of Vlaanderen hen plunderen om betere cijfers in hun budget te kunnen tonen of om hun eigen internationale prestige te kunnen raken.
Wij zijn groot genoeg en hebben Di Rupo, Peeters en dergelijke niet nodig om Brussel te regern!
30/08/2011 om 12:53
De mens weigert te leren uit zijn fouten uit het verleden. Nationalisme lag voor een groot gedeelte aan de basis van de 2 werledoorlogen in de 20ste eeuw. Thans kennen we opnieuw de tegenstelling tussen “wij” en “zij”. Als het nationalisme om zich heen blijft grijpen zullen we opnieuw in het zelfde vaarwater geraken en naar een volgend gewapend conflict toeleven zonder dat we het zelf beseffen. Wijzen, dat zijn mensen die wel inzicht hebben en ervaring op dit gebied, vinden echter geen gehoor meer bij de huidige generatie “mondige” burgers. Zij preken in de woestijn. Spijtig, zéér spijtig.
30/08/2011 om 13:00
Niet akkoord.
De verschillendende volkeren met elk hun eigenheid en identiteit zijn een absolute meerwaarde.
Nationalisme is een natuurlijk gegeven. Het ‘eigen volk eerst’ principe is een logisch voortvloeisel van het ‘eigen gezin eerst’…
Ik bedank voor een ‘globale’ wereld met één cultuur, één taal, één…
De connotatie oorlog met nationalismei s goedkoop…
Diezelfde connotatie kan je maken met de diverse godsdiensten. De moslimfundi’s zijn geen lieverdjes en ook de katholieke kerk was niet altijd even vreedzaam…
Het is eerbaar wanneer een volk haar welvaart wil verdedigen en wil doorgeven aan de nakomelingen van dat volk.
Het OCMW van de hele wereld willen zijn is naïef en misdadig ten opzichte van de komende generaties.
30/08/2011 om 13:06
Eyskens schetst een intellectueel oneerlijke karikatuur van het moderne nationalisme. Nationalisten beseffen echt wel dat identiteit gelaagd is of dat er een wereld buiten de grenzen van het eigen land is. Maar ze erkennen ook het belang van wortels en lotsverbondenheid binnen een gemeenschap, en ze weten dat je gemeenschap niet van bovenuit kunt opleggen, dat de enige echte gemeenschappen natuurlijk gegroeid zijn doorheen de geschiedenis. Volkeren dus, en geen kunstmatige eliteconstructies zoals de ondemocratische EU-regering die Mark & Guy voorstaan. De Vlaams-nationalisten vragen niet dat iedereen een biefstuk-friet vretende en bier-zuipende cliché Vlaming wordt, ze vragen enkel dat mensen die hier komen wonen zich integreren en hun lot met onze gemeenschap verbinden. En dat elke gemeenschap zijn verantwoordelijkheid opneemt en andere gemeenschappen respecteert. Ik vind dat een mooi alternatief voor de kapitalistische globalisering, met enerzijds een internationale elite die aan niemand nog verantwoording wil afleggen, en anderzijds ontwortelde migranten die zich nergens nog integreren en een verweesd achterblijvende lokale bevolking die zich maar moet schikken naar wat de boven-hen-geplaatsten beslissen.
30/08/2011 om 13:07
Een heel goed opiniestuk waar ik me volledig achter zet.
Goed dat het eens zo duidelijk op een rijtje gezet wordt.
30/08/2011 om 13:08
De paradox is net dat het ‘De Wereld ons Dorp”-ideaal uiteindelijk aanleiding heeft gegeven tot een nieuwe nationalistische reflex bij de mensen. In Europa zijn het weer de (grote) lidstaten d ie enkel en alleen hun eigen belangen behartigen. De generatie van Mr Eyskens heeft nagelaten om qua Europese integratie een stap verder te gaan, in de richting van een werkelijk verenigd Europa. De mondialisering stond ondertussen niet stil, en daar betalen wij nu een prijs voor. Eigenlijk zou het niet slecht zijn om die mondialisering even ‘on hold’ te zetten, en tijdelijk te opteren voor een wereld opgedeeld in meerdeere ‘invloedssferen’ die mekaar in evenwicht kunnen houden.
30/08/2011 om 13:18
Wat me tegenwoordig meer raakt dan het nationalisme, is het gebrek aan duidelijk verweer bij de huidige generatie politici tegen het opkomend nationalisme. Men mag er niet zo vlug over heen gaan. Het is stemmingmakerij van de beste soort. C’est la guerre, zei Mitterand. Terecht.
30/08/2011 om 13:43
Goeie vis, verkeerde vijver… De professor denkt dat het enkel nationalisme is dat onze problemen veroorzaakt in dit landje. Maar achter de eerste trein gaat er een tweede schuil en dat is degene die overrijdt. En die tweede trein is er 1 van de pertinente onwil in ons land (en ook in het zuiden van Europa) om de tering naar de nering te zetten. Het is natuurlijk makkelijk om enkel op het eerste in te zoomen als (toevallig?) de grenzen van nationaliteit ook samenvallen met die fundamenteel verschillende visie op de aanpak van problemen. En daar zegt de professor niets over, maar hij weet het maar al te goed.
Hij hoopt gewoon dat het verwerpen van het nationalisme (en daar is misschien iets voor te zeggen als iedereen het doet, niet enkel de Vlamingen) tegelijkertijd de ermee samenhangende visie op maatschappij eveneens op de vuilhoop gooit. Maar dat zal niet zo eenvoudig zijn als men de Vlaming, de Duitser, de… Raakt in zijn enige echte nationaliteit en dat is die van de provisiekast.
Die eengemaakte wereld waar hij het over heeft is namelijk een vat van concurrentie, van overleven van de meest aangepaste en de meest flexibele. In de hangmat liggen en anderen opjagen om jouw schulden te betalen kan enkel voor korte tijd werken.
30/08/2011 om 13:48
Mr Eyskens, kom uit uw ivoren toren, kom naast ons staan in de modder.
Mevrouw Merkel bedoelt met multiculuraliteit waarschijnlijk wat u bedoelt met interculturaliteit. Op die manier zegt u dus dat ze gelijk heeft maar schrijft u dat ze ongelijk heeft. Problemen oplossen door ze gewoon een andere naam te geven werkt op papier maar in de realiteit koop je er niets voor.
“eigen volk eerst” is van een perverse demagogie: kan zijn maar het is een natuurlijke reflex. Volgens u kan en moet identiteit een belang hebben zolang die identiteit maar niet gebonden is aan één bepaalde groep. Is dat dan niet net de bedoeling van een identiteit?
“een wereld die ons dorp wordt” en “Behoren de mensen aan de grond of behoort de grond aan de mensen?”: toegepast op de huidige Belgische problematiek betekent dat dat het normaal is dat Franstaligen het terriotarialiteitsprincipe in vraag stellen en dat, van zodra een bepaalde groep ergens talrijk genoeg vertegenwoordigd is het normaal moet gevonden worden dat zij er de wet uitmaken (pas op Mr Eyskens, dat geldt dan niet alleen voor Franstaligen of Nederlandstaligen). Persoonlijk wil ik niet in zo een “werelddorp” wonen (of mag ik dat niet vragen?).
30/08/2011 om 13:49
Inderdaad heel gedreven Verhofstadt op de vpro.
Nationalisme is gevaarlijk en kan tot mensonwaardige toestanden leiden.
Denk maar aan de genocide in Ruanda en de volkerenmoorden in de balkan.
Maar de nationalistische snaar is zo makkelijk te bespelen voor populisten, “wij en zij”, de witte en de zwarte, de christenen en de moslims, de vlamingen en de walen …
De grote fout die politici maken is doen of er geen problemen zijn met die multiculturele maatschappij.
Natuurlijk zijn er spanningen en problemen.
Die moeten we gewoon aanpakken en niet minimaliseren, te beginnen in onze grote steden.
Makkelijker gezegd dan gedaan.
30/08/2011 om 14:02
Mijnheer Eyskens, met groeiend respect lees ik uw opiniestuk!
Ik leg het misschien niet uit met uw woorden, maar mijn benadering is identiek.
Het doet goed te weten dat deze tekst het product is van een intelligent man.
Liever een “oude krokodil” dan zekere jongere moderne “lichten”…
30/08/2011 om 14:02
De opkomst van het nationalisme gaat net samen met de globalisering, die het vraagstuk over identiteit belangrijker dan ooit heeft gemaakt. Enkele vragen van vandaag zijn: “Hoe gaan we om met migranten? Hoe kunnen we er voor zorgen dat deze mensen ten volle lid worden van onze samen-leving? Wat kenmerkt de samenleving waarin zij zich moeten inleven en inburgeren? Met andere woorden, wat maakt ons Vlaming?” Identiteiten definiëren wordt pas cruciaal wanneer een identiteit in contact komt te staan met andere identiteiten. De oude Grieken zijn zich ook pas de vraag gaan stellen wat hen allen nu juist typeerde op het moment dat ze in contact kwamen te staan met andere volkeren.
Al wie van de samenleving een warm huis wil maken, waarin alle nieuwe bewoners welkom zijn, moet eens gaan nadenken over de regels die dat huis hanteert. Eén regel is bijvoorbeeld dat de voertaal Nederlands is. Wie weigert de taal van het gebied te leren waarin hij gaat wonen, sluit zichzelf direct op. Wie beweert dat huisregels achterhaald zijn in een woonst die steeds meer nieuwe en vreemde gasten ontvangt, slaat natuurlijk klinkklare onzin uit.
Een democratie moet ook gebouwd zijn op gemeenschappelijke waarden, m.a.w. op de waarden die een gemeen-schap deelt. Een echte democratie bestaat dan ook niet zoals in België uit twee volkeren die eigen kranten, eigen partijen en eigen politici hebben. Noch willen we een democratie waarin Marokkanen enkel op Marokkanen stemmen en Vlamingen enkel op Vlamingen. Wél een democratie waarin de afkomst van iemand niet allesbepalend is, omdat mensen nu eenmaal in de eerste plaats de waarden van de gemeen-schap horen te delen, en in de tweede plaats hun persoonlijke afkomst en identiteit behouden. Het is geen wonder dat we in ons identiteitsloos land België nog steeds van ‘allochtonen en autochtonen’ spreken, terwijl in de VS een zwarte mens president is kunnen worden. Echte democraten pleiten net voor een gemeenschappelijke identiteit. Dat is doodnormaal in de VS, Nederland of Frankrijk. Enkel in België zijn er profeten à la Eyskens die de dood van de nationale identiteit en het nationalisme aankondigen.
30/08/2011 om 14:04
“Eigen volk eerst”, is in feite het meest natuurlijke en normale, wat een mens in zich heeft. Natuurlijk niet ten koste van alles, de vrijheid van de andere en de “ethiek” dient gerespecteerd te worden.
Als mijn zoon en de zoon van mijn buurman naar dezelfde plaats zouden dingen, ligt het toch voor de hand dat ik het liefste mijn zoon op die plaats zou zien, wat is hier toch mis mee?
In Antwerpen centrum toef ik dikwijls bij bevriende families, afkomstig uit Rwanda en Marokko, zij zijn zo volks en familieverbonden, hun familie, hun bloed komt eerst..Dat is toch normaal , of niet?
30/08/2011 om 14:19
Mr Eyskens is dus voorstander van “het recht van de sterkste” in die vloeibare wereld; want daar komt het uiteindelijk op neer als men niet meer aanneemt dat elk grondgebied een leidende cultuur heeft. Mr Eykens verdedigt dus “la guerre” want in zijn idelale wereld is imperialisme toegelaten en wordt het zelfs aangemoedigd…. En wat de verwijzing betreft naar Mitterand…. Frankrijk is het meest chauvinistische land van de wereld en dat moet ons de les niet lezen.
30/08/2011 om 14:19
@ser Er zijn twee “soorten ” Belgen: Nederlandstaligen en Franstaligen.
Een Brusselaar is geen derde “soort” Belg!
Laat Brussel eerst maar eens fuseren zoals alle andere gemeenten in dit land.
Wanneer Bru één bestuursniveau zal hebben en één politiezone en één OCMW, dan pas kan het een fiere bij wet tweetalige hoofdstad van Belgie zijn.
30/08/2011 om 14:22
als eyskens verhofstad gelijk geeft dan moet er wel iets aan de hand zijn…
misschien het einde van de klassiek politieke partijen, achterhaald door de feiten?
30/08/2011 om 14:32
1. Het is vreemd dat de auteur de recente rellen in Londen in zijn stukje heeft verwerkt. Die rellen waren net het bewijs dat onze multiculturele samenleving een flop is. Een aantal collega’s van de auteur, in binnen en buitenland hebben dat trouwens al openlijk toegegeven.
2. Ons asielbeleid en onze sociale vangnetten zijn olie op het vuur voor slogans als ‘eigen volk eerst’. Met andere woorden, het is de overheid zelf die dit populisme alle kansen geeft en zelfs nog aanwakkert.
3. Identiteit is in België een rekbaar begrip. We zijn Vlaming, Waal, Belg of Europeaan wanneer het ons best uitkomt. Het chauvinisme van een Nederlander, Brit of Fransman is ons totaal vreemd.
4. Het huidige nationalisme vergelijken met dat van de 20ste eeuw is zoals ze bij ons zeggen. “Er ver over”.
5. Ik heb de indruk dat de auteur hier niet verder kijkt dan Europa in zijn vloeibare wereld. Kijk naar de V.S., kijk naar China, het streven naar eigen belang is daar nog nooit zo groot geweest. Wij Europeanen staan erbij en kijken ernaar. Zo vloeibaar als de auteur het stelt zal de wereld nooit worden.
30/08/2011 om 14:49
Dus “multiculturaliteit omzetten in interculturaliteit”. Een multiculturele maatschappij is inderdaad een verzuilde maatschappij, terwijl een interculturele maatschappij boven de culturele zuilen kan uitstijgen, door gemeenschappelijke inzichten over de culturen heen. Ik neem aan dat het dat is wat u bedoelt?
De vraag natuurlijk is hoe inwisselbaar cultuur is. Is cultuur enkel aangeleerd? Wat is ‘nature’ en wat is ‘nurture’ bij cultuur? Hoe groot is de culturele variatie binnen een cultuur? Ik zou het zelf niet weten. Biologen bestuderen deze vragen heel vaak binnen allerlei diersoorten, maar bij de mens gebeurt hier nauwelijks wetenschappelijk onderzoek naar, alhoewel dat perfect mogelijk is. Dat zou heel verhelderend werken. Blijkbaar is dat een taboe?
Botsingen tussen culturen gaan heel vaak met conflicten gepaard. Eigenlijk ken ik geen interculturele maatschappij (ook niet de VS, daar roeiden de immigranten eerst de autochtone bevolking uit, moeten we geen voorbeeld aan nemen). Maar het zou natuurlijk wel een vredelievend model zijn om met culturele conflicten om te gaan. De vraag is of dit theoretisch model ook in de praktijk kan werken. Misschien moeten we dat eens grondig wetenschappelijk bestuderen? Op die manier kunnen we uiteindelijk onszelf ook beter begrijpen.
30/08/2011 om 14:54
Het moet zijn dat Guy Verhofstadt van mening veranderd is. Spijtig genoeg hoor ik nooit een overtuigende uitleg van hoe die verandering er gekomen is.
Ooit dacht Verhofstadt er helemaal anders over. In zijn tweede burgermanifest schreef hij nog: “De heropstanding van de vele volksgemeenschappen op ons oude Europese continent, dat herboren nationalisme is ditmaal geen duistere of irrationele kracht. Wanneer ze gekoppeld wordt aan de beginselen van de liberale democratie en meer bepaald aan de grondwettelijke vergrendeling van de elementaire rechten en vrijheden van het individu, levert ze integendeel een bevrijdende energie.”
30/08/2011 om 14:57
Het begrip ‘nationalisme’ dekt vele ladingen. Nuancering is nodig.
Als ik Filip Dewinter soms hoor uithalen, dan is dat een nationalisme dat mij niet vrolijk maakt. Als ik daarentegen de Noren massaal de straten zie opgaan op hun nationale feestdag op 17 mei, dan vind ik de talrijke fiere Noorse vlaggen helemaal niet bedreigend, integendeel. Het is allebei nationalisme.
What’s in a name?
Ik denk dat het meer om de pyschologie van de mens gaat. Als je bv. als Vlaming in een faciliteitengemeente merkt dat je taal decennialang veel te vaak onder de voet gelopen wordt, dan neem ik aan dat dat iets met een mens doet. Dat is nu eenmaal eigen aan de menselijke psychologie.
Om een goed evenwicht te hebben, is groot wederzijds respect nodig, intermenselijk, maar ook tussen de volkeren onderling. Wederzijds respect komt iedereen te goede, met of zonder vlag.
30/08/2011 om 15:31
Verhofstadt en Eyskens getuigen van grote moed !! Proficait en dank voor beide heren voor de gefundeerde en goede argumentatie tegen het nationalisme. Wees er zeker van dat beiden weer een hoop haatmails en schunnige opmerkingen zullen krijgen van het georganiseerde bastion van de vlaams nationalisten, die op een georkestreerde en schalkse wijze alle mogelijke aantijdingen tegen hun verkeerde standpunten valselijk onderuit halen. Ik pleit voor een revival van het wondermooie lied van onze (ook vlaamse) bard: De Bange Blanke Man…
30/08/2011 om 15:31
Uitmuntende bijdrage van een zeer grote mijnheer; waarvan wij alles kunnen leren!!!!
30/08/2011 om 15:48
In Vlaanderen groeit het besef dat een meer onafhankelijk gewest, dat zich niet geblokkeerd ziet door noord-zuid tegenstellingen, mogelijk in staat zal zijn vlotter te functioneren en krachtdadiger op te treden. Nu zit men daar met telkens twee varianten van socialisten, liberalen, christen-democraten en groenen aan tafel die een consensus moeten bereiken over een enorme waaier aan onderwerpen waar gapende meningsverschillen zijn tussen noord-zuid en links-rechts, zowel communautair als sociaal-economisch. Dat is toch te gek voor woorden?
Veel burgers zien ook in dat dit kluwen aan partijen en projecten niet tot een degelijk compromis kan leiden. Vandaar dat men zich wendt tot het nationalisme, omdat deze partij als enige een piste voorstaat waarbij men niet uitgaat van het federale model. Ik denk dat het niet zozeer het nationalistische gedachtegoed is dat zoveel mensen naar N-VA trekt als wel het project dat zij wensen te realiseren: een staat grotendeels verlost van communautaire en sociaal-economische tegenstellingen waarbij de afzonderlijke entiteiten (Vlaanderen en Wallonië, Brussel valt nog te bezien) in de mogelijkheid verkeren met slagkracht op te treden. De nationalisten zijn m.i. de enige die nog met een gedurfde visie op de proppen komen over hoe het met onze staatsstructuur verder moet en dat is net de charme van de N-VA, verpersoonlijkt door een sterk redenaar die ook “gedreven, overtuigend en idealist” is.
Ik wijk af van het onderwerp, maar de essentie van mijn bericht: bij ons kent het nationalisme een opgang door de verlamming van de huidige staatsstructuur, de onkunde van de traditionele partijen om daar verandering in te brengen en het project dat de nationalisten naar voren schuiven. Een onafhankelijker Vlaanderen zou daarom niet nationalistischer zijn dan eender welk land, de verschillende ideologieën zouden electoraal opnieuw gelijker verdeeld zijn. Het zou daarentegen (i.t.t. het federaal België) wel in staat kunnen zijn te functioneren zonder politieke impasses als het zielige schouwspel dat we nu te zien krijgen.
30/08/2011 om 15:50
Het grootste probleem is sociale ongelijkheid. Nationalisme is enkel een reddingsboei voor enkelen om eraan te ontsnappen ten koste van allen.
30/08/2011 om 15:51
Het merkwaardige aan de heer Guy Verhofstadt is dat hij erg bedreven is bij het maken van allerlei voorstellingen en toch niets weet aan te tonen. Ja meneer Verhofstadt, de Vlaming, de Nederlander, de Duitser ze bestaan niet, maar op reis of waar dan ook je herkend ze onmiddellijk. Met andere woorden ze bestaan niet maar we kunnen ze wel waarnemen. Als mensen het gevoel hebben dat ze samen iets betekenen dan kan men dat wel ontkennen maar in werkelijkheid heb je nu eenmaal Nederlanders en Turken en Marokkanen. Mensen zoeken elkaars gezelschap en ik vrees dat Guy Verhofstadt ook leeft in zijn eigen besloten kring. Geeft dit aanleiding tot strijd, ja want samen sta je sterker. Betekend dit meer geweld, neen want de groep bied mee bescherming aan de enkeling. De ergste straf was vroeger verbannen worden, uitgestoten uit de gemeenschap. Mensen bestonden maar als ze bij een groep hoorden en bij een groep horen was niet zo gemakkelijk. Al deze samenlevingsvormen kan men nog terugvinden in onze wereld. Nationalisme is daarvan slechts een milde vorm en veel meer toegankelijk dan de gesloten groepjes waar Guy Verhofstadt toegang toe heeft. Door iemand zijn identiteit, zijn nationaliteit af te nemen worden mensen verbannen, alleen gelaten, herleid to een product dat zo en zo behandeld wordt, vergeten. Reeds in de oudheid waren de machthebbers band dat de mensen samen kwamen en het is dezelfde angst die Guy Verhofstadt tot uitdrukking brengt. Hij wil en Europa zonder volken, een massa die zich laat gebruiken, waarbij hij beroep kan doen op een spindoctor om de bevolking naar zijn hand te zetten. Dat alles hebben we meegemaakt met de VLD. Nationalisme is dus een vervelend iets omdat mensen met een identiteit moeilijker om te praten zijn. Natuurlijk zullen ook daar weer manipulators trachten gebruik van te maken, maar nationalisme houd ook een aantal regels is, doet een beroep op waarden en plichten.
30/08/2011 om 16:08
@ Paul: een beknoptere reactie graag Mod.
30/08/2011 om 16:12
eyskens schijnt te vergeten dat de vlamingen in brussel geminoriseerd worden ,als zij in het tweetalige brussel vragen om in het nederlands te kunnen komuniceren dat ofwel is er geen nederlanstalige die hem kan helpen(bv.in ziekenhuizen ofwel wordt moedwillig enkel in het frans gekomuniceerd:eyskens moet ook eens in “de zes faciliteiten (lees “de zes”-het blad van de facilliteiten) gaan spreken met de vlamingen aldaar en ervaren hoe de vlamingen door de franstaligen in het gemeentebestuur gepest worden qua onderwijs of culturele centra: zolang mangain zijn discours kan voeren de vlamingen haat en geen eerbied heeft laat staan respekt betoont voor de vlamingen ,maar uit eigenbelang bhv zonder kompensaties wil splitsen (want dan verliest het fdf haar bestaansreden)zal het nooit tot wederzijds respekt komen tussen de taalgemeenschap.
30/08/2011 om 17:15
@frans criel
mag ik u verwijzen naar de respons van ser?
30/08/2011 om 17:16
Ik hoor het u graag zeggen, mutliculturele samenleving, maar de problemen die er uit voortvloeien mogen genoemd worden, zonder hiervoor als nationalist of racist versleten te worden.
Ik weet dat op termijn de grenzen zullen vervagen en dat het multiculturele aspect van de samenleving blijft groeien. Om een mutliculturele samenleving te doen slagen, moet het van twee kanten komen. Er moet zowel respect zijn voor de eigenheid en cultuur van de inwijkelingen als voor de eigenheid en de cultuur van het gastland. Aan beiden ontbreekt het dikwijls.
Het is wat naïef om deze problematiek zo vlotjes neer te schrijven onder de noemer van het ‘dreigende nationalisme’. Nationalistische gevoelens zijn een antwoord op onopgeloste problemen en conflicten en vinden hun oorzaak veel meer in angst en onzekerheid dan in egoïsme.
Was het niet Verhofstad die met zijn ’snelbelgwet’ voor een hoop problemen gezorgd heeft? Het land is niet aangepast en niet voorbereid op deze migratiestroom (en is dat nooit geweest). De manier waarop de aanvragen worden behandeld is een regelrechte schande. De mogelijkheden die aangeboden worden aan migranten om zich te kunnen integreren zijn niet in overeenstemming met de vraag. Op die manier krijg je geen multiculturele samenleving maar onwenning naast elkaar levende bevolkingsgroepen die elkaar niet begrijpen.
Mr. Eyskens: misschien kan u iets schrijven over het mijn inziens gefaalde migratiebeleid van de afgelopen jaren en begrip tonen voor het angstige en onprettige gevoelens die de autochtone bevolking bekruipen bij de ongecontroleerde manier waarop die ‘multiculturele’ samenleving tot stand komt.
30/08/2011 om 17:35
Ik vrees dat Dhr. Eyskens, als kwintessentie van een generatie politici die de bevolking met een aanzienlijke staatsschuld heeft opgezadeld, die, toch in geval van België, de grootste oorzaak is van de Noord-Zuid polarisering, weinig praktisch toepasbare elementen naar voor brengt in zijn tekst. Het feit dat Mark Eyskens een econoom is, houdt hem blijkbaar niet tegen om sociologische verschijnsels te beschrijven die in wezen een resultaat zijn van economische ontwikkelingen waarvan hij mee de gangmaker geweest is. Wanneer ik zijn verwijzing naar de speltheorie lees, moet ik steeds denken aan Verplaetse; de term zero sum game die hij aanhaalt is niet van toepassing op zijn redenering. Wat mogelijks wél van toepassing is, is de dynamiek van groepen; de ‘altruïstische groep’ heeft het meeste kans op overleven. Echter, wanneer in een altruïstische groep zich een te groot contingent ‘egoisten’ vormt, heeft de altruïstische groep geen overlevingskans meer. Van dat kantelpunt wordt de gehele groep altruïsten een groep egoisten. Het moge de heer Eyskens hopelijk eens dagen dat nationalisme de dynamiek is van de groep altruïsten die een groep egoisten wordt. Met andere woorden, de schade is al geleden !
30/08/2011 om 17:55
Mark Eyskens heeft gelijk! Ik onthoud enkele merkwaardige zinnen:
-Niet het eigen volk maar ‘alle mensen moeten eerst’ komen.
-De behartiging van collectief eigenbelang ontaardt in onaanvaardbaar nationalisme zodra de belangen van de gemeenschap of een groep worden verwezenlijkt ten koste van die van een andere gemeenschap of bevolkingsgroep.
-Het nationalisme bezondigt zich aan een verminkende reductie van de identiteit van de moderne mens door die te herleiden tot de identiteit van bijvoorbeeld zijn Vlaams zijn, zijn Belgisch zijn, zijn Baskisch zijn, zijn Amerikaans zijn, zijn Frans of Duits zijn, zijn blank zijn, christen of musulman zijn.
-Nationalisme vandaag de dag neemt makkelijker de vorm aan van welvaartvernietigend protectionisme.
-De horizon afdekken door de bekrompenheid van de ‘eigen-volk-eerst’ dogmatiek en de inteelt van het nationalisme is erger dan een wandaad. Het is een fatale vergissing.
Laten wij na zoveel maanden aanmodderen, met zijn allen hier even over nadenken!
30/08/2011 om 18:03
Integere en moedige bijdrage van Mark Eyskens. En toekomstgericht op lange termijn.
Het ware niet slecht dat de huidige generatie partijvoorzitters-onderhandelaars daar een voorbeeld aan namen. Ik heb de indruk dat men daar meer bezig is met de huidige opiniepeilingen en de komende resultaten bij gemeenteraadsverkiezingen, dan met een visie en richting voor onze samenleving op lange termijn.
Ik ben beroepshalve naar nogal wat gebieden geweest, waar het nationalisme geleid heeft tot onmenselijke conflicten. De professor heeft gelijk wanneer hij Mitterand citeert. Nationalime is oorlog…
30/08/2011 om 18:13
Door het nationalisme te demoniseren proberen Verhofstadt en Eyskens niet meer of niet minder dan een politieke tegenstrever te bekladden door gebruik te maken van simplificaties, veralgemeningen en vooroordelen. De geschiedenis heeft voldoende bewezen dat elke overtuiging (godsdienst, ideologie…) aanleiding kan geven tot excessen, dit geldt zeker niet specifiek voor het nationalisme. Ten tijde van zijn burgermanifesten was Verhofstadt er nog van overtuigd dat nationalisme een ‘bevrijdende energie’ kon leveren (maar we weten allemaal dat Verhofstadt zijn burgermanifesten heeft opgepeuzeld toen hij met de PS in zee ging…).
Tot voor kort heette het dat de kiezer altijd gelijk had. Sinds alle traditionele partijen bij de laatste verkiezingen een pak slaag hebben gekregen van de kiezer blijkt deze wijsheid achterhaald. Nu moeten, volgens Eyskens & Co ook de (Vlaamse) kiezers hun verantwoordelijkheid nemen wat niet meer of niet minder betekent dan dat de kiezer gelijk heeft zolang hij op de traditionele partijen stemt.
30/08/2011 om 18:30
wat mij stoort is dat men op het vlak van de problematiek inzake mondialisering en migratie steeds zijn pijlen richt op migranten (mensen, dus, ook kinderen bvb) en nooit op bedrijven, outsourcing, geldstromen enz… Zolang geld, dat op zich waardeloos is, belangrijker wordt geacht dan mensen, zullen wij als mensheid van crisis naar crisis blijven hollen.µ
30/08/2011 om 18:31
Tot op zekere hoogte kan ik de heer Eyskens volgen en begrip opbrengen voor zijn standpunten. Uiteraard zal de wereld van morgen er totaal anders uitzien dan de wereld van vandaag, nog meer: de wereld van onze kinderjaren. De rol van de natie-staat is uitgespeeld, of heeft minstens een andere functie gekregen. Ik vrees alleen dat hij in zijn conclusies ietwat te ver gaat. Europa willen ledigen van zijn naties is de mens op het einde herleiden tot een kosmopoliet zonder wortels. Het leven ligt in kringen om ons heen, dat zegde Troelstra al, alleen kan ik het niet zo mooi in zijn Fries zeggen: gezin, buurt, dorp, streek, natie, ons continent, de wereld… Ik vrees ook dat er een zekere verwarring bestaat tussen nationalisme en vaderlandsliefde (=liefde voor het land der vaderen). Mag ik vragen dat het debat weer niet ontaardt in een wederzijds beschuldigen en verwijten? Dat gevaar lig altoos op de loer.
Voor het ogenblik wil ik over de tekst eerst eens nadenken.
30/08/2011 om 19:16
Verhofstadt heeft gelijk: Europees nationalisme is onderdrukkend. In naam van het Europees nationalisme alle nationale volkeren verplichten op te gaan in een groter geheel is onderdrukking. Daarbij zullen de kleinere volkeren eerst en meest onderdrukt worden. Dat Eyskens en Verhofstadt echter Vlaanderen eerst en nog eens onder het franstalig ipv on der het engesltalig juk willen is onbegrijpelijk. Waarom twee maal door die onderdrukking gaan?
30/08/2011 om 20:15
Mark Eyskens is altijd een stem die het beluisteren waard is. Ik ben tevreden met deze analyse, die zoals deze van Verhofstadt moedig en bevlogen en idealistisch is. Wij hebben nood aan zulke stemmen, in een tijd waarin politici meedraaien met de sms-jes en de commentaren op het internet van de onervaren, weinig onderlegde massa. Ik ben zelf een tijd gehuwd geweest met iemand van heel verschillende origine en ben dus een soort ervaringsdeskundige “interculturaliteit”. Het is waar dat meer contacten, meer uitwisseling, gemengde huwelijken, meer handel, meer reizen, meer dialoog, grotere entiteiten op de politieke landkaart… de toekomst zijn. De technologie brengt mensen bij elkaar. En het is zo dat je ook geweldige kansen krijgt om je zelf beter te verstaan en je identiteit te versterken, te verdiepen, ervan bewust te worden, via contacten met “mensen die van een andere planeet schijnen te komen”. En hoe heerlijk is het om geregeld eens een andere taal te spreken… of een boek te lezen over verre gebieden… tenminste voor de niet bekrompen, simpele mens… Het is echter waar dat de kosmopolieten zoals de Groenen, Verhofstadt of Mark Eyskens, vanuit hun comfortabele positie op materieel en status-vlak, over het hoofd hebben gezien dat mensen die door het leven veel minder verwend worden, en die minder reserve hebben op mentaal, op persoonlijk vlak, veel meer lijden bij extreem heterogene culturele contacten. Het is tekenend en onverantwoord dat in een stuk als dit van Mark de term “cultuurschok” niet voorkomt. Ik nodig deze kamergeleerden uit eens een maand het huis te delen met vreemdelingen, en dan opnieuw te spreken en te schrijven. Zelf heb ik aan den lijve ondervonden dat “de cultuurschok” een belangrijk fenomeen is, dat soms doet denken aan een elektrische schok, zo tastbaar kan dat worden. Dat kan liggen in de confrontatie tijdens discussies met mensen die over belangrijke thema’s totaal tegengestelde visies, mensbeelden blijken te hanteren. Dat kan zich voordoen in duizend en een situaties, als de verwachtingen van de anderen, vanuit hun thuissituatie in den vreemde, onhaalbaar verschillend zijn van wat wij kunnen bieden. Dat kan over godsdienst gaan. Dat kan over de maaltijden gaan. Dat kan over de dagindeling gaan. Het is al moeilijk met mensen die hier bij ons zijn opgegroeid goede vrienden te worden en vertrouwen aan te kweken, des te lastiger is echt samenleven met zeer vreemde mensen. Dit weerspiegelt zich ook in de echtscheidingscijfers: die liggen voor cultureel gemengde huwelijken veel hoger. Die gezinnen verdienen overigens alle respect en onze ondersteuning: het is daar, in de keuken en de woonkamer, dat een nieuwe hybride cultuur en taal wordt ontwikkeld, als in een laboratorium. Waar mensen gewoon naast elkaar leven, bestaan, zoals bij het gebruik van het openbaar vervoer, daar is de schok minder groot, en daar gebeurt ook minder “acculturatie”. Ik heb dus begrip, zowel voor het humane idealisme van een Eyskens en een Verhofstadt, als voor de protesterende stemmen van de gewone mensen met minder welstand, minder opleiding en opvoeding, die weten dat samenleven nooit van een lijen dakje loopt. En dat het samenleven gemakkelijker verloopt als je de andere wat beter kan inschatten, als de gelijkenissen met jezelf en je familieleden groter zijn. Tenslotte nog een voorbeeld van de voordelen van de synergie die nu al plaats vindt: wij leren van die inwijkelingen allerlei praktische leefwijzen die wij ten onrechte een tijdje vergeten waren, zoals kindjes kopen en zelf koken, en godsdienst bedrijven. In de limiet zie ik de komst van de mensen uit de warme landen als een injectie met levenslust: zij kennen bijna geen depressie, laat staan zelfdoding, zij zijn nog niet de slaaf van de klok (Time is money!) en van het werk. Stilaan sijpelen deze concepten, die deze mensen “voorleven” bij ons door. In Goedele van deze maand wordt heel wat aandacht besteed aan een bestaan waarin arbeid een veel minder centrale plaats inneemt, bijvoorbeeld. Ik voorspel dat de meer achtenswaardige media spoedig zullen volgen, en hopelijk de samenleving als geheel. Een ander voorbeeld is het leven met emoties, niet allen met de rede. Mark Eyskens geeft zelf toe: in de dagen van mijn vader sprak een man niet over emoties, dat zou als exhibitionisme zijn overgekomen. Vandaag leren de ouders van de jongeren, bijvoorbeeld in het rouwen rond Pukkelpop. Ook op dat vlak kunnen de Afrikanen, die veel meer contactvaardig zijn opgevoed, en van nature tijd maken voor ontmoeting, voor het uitdrukken van emoties, bijvoorbeeld in lach, dans en lied, ons veel leren.
30/08/2011 om 20:39
Wat nationalisme ooit betekende of betekend is niet ver te zoeken. Van nationalisme naar extremisme is een kleine stap.Wat nationalisme teweeg bracht in de balkan ligt nog vers in ieders geheugen zonder nog verder terug te willen gaan in de tijd.
30/08/2011 om 20:42
Multiculturaliteit is zeer gemakkelijk te aanvaarden door onze wereldvreemde politici. De wereld rondreizen in eerste klas of met een privé vliegtuig, overal met gecultiveerde mensen in contact komen en aanschuiven aan welgevulde banketten van de internationale keuken. En dan ’s avonds of ’s nachts thuis komen in een ommuurde villa en nog zonder problemen een frisse neus kunnen halen in de tuin (park?). Ja, op die manier is er geen vuiltje aan de lucht. Maar voor de mensen die dagdagelijks in contact komen met de andere kant van de medaille groeit het ongenoegen en de onrust. Het werd tijd dat er eens een andere, frisse wind door de politiek waait en alhoewel men nu steeds maar afgeeft op het nationalisme, het zal alleen maar versterken. Hoe meer de gewone mens verarmt (en dat zullen we allemaal, nietwaar?) hoe meer ieder land, volk of gezin op zichzelf zal terugplooien.
30/08/2011 om 21:19
Het betoog van Verhofstadt en Eyskens is niets anders dan een hopeloze poging om het stemmenverlies van hun respectievelijke partijen aan de partij van het gezond verstand,terug te winnen.
30/08/2011 om 22:08
@ Noel S
en juist door dat protectionisme en het terugplooien op zichzelf, Noel, is een kleine eeuw geleden de 2de wereldoorlog ontstaan.
30/08/2011 om 22:26
Eyskens - Dalrymple: een-nul. Go Mark go!
30/08/2011 om 23:26
Ook ik heb zondag laatst Verhofstadt beziggehoord op de VPRO.
Tweemaal heeft hij mij wat dieper doen nadenken;
Een eerste maal gaf hij ridderlijk toe dat hij in het verleden overtuigd was van de perfecte werking van de vrije markt maar dat hij
op basis van de ontwikkelingen in de financiële wereld de laatste jaren moet toegeven dat de vrije markt niet altijd het algemeen belang
dient en dat tussenkomsten in en controles van het systeem broodnodig zijn. De volbloed liberaal heeft de beperkingen van het systeem
ervaren.
Een tweede maal trok hij mijn bijzondere aandacht toen hij vertelde dat een politicus niet de taal van de bevolking moet spreken
maar eerder de bevolking van zijn eigen visie moet overtuigen. Zover kan ik volgen en ik vind het nobel voor een eigen visie op te komen
en de betrachting te hebben ook anderen daarvan trachten te overtuigen.
Anderzijds heb ik toch ook een aantal bedenkingen bij de verdere opbouw van hun redeneringen (Verhofstadt en Eyskens). Ik was eerlijk gezegd zeer benieuwd naar de reacties op het gedachtengoed van beide heren. Het verheugt me dan ook te kunnen vaststellen dat de meerderheid van de reacties op dit blog het betoog van beiden sterk nuanceren en in vraag stellen. Ik wil dan ook een paar elementen naar voor schuiven die ik ook bij anderen heb waargenomen..
1) Ik vind het evident dat een politicus voor zijn eigen opvatting opkomt en anderen daarvan tracht te overtuigen. Ik vind het echter niet kunnen dat wanneer eenmaal die bevolking overtuigd geraakt van die opvatting, de politicus in kwestie dan plotseling als ‘populist’ gebrandmerkt wordt. Toen de CVP in de jaren 60 om en bij de 40% van de stemmen haalde, durfde niemand die politici ‘populisten’ te noemen. Nu de N-VA rond de 30% scoort, na een gestadige opgang de laatste jaren, blijken dit plotseling gevaarlijke populisten te zijn!
Dit lijkt me intellectueel toch niet erg eerlijk, of niet soms??
2) De nieuwe ‘wereldburgers’ doen me wat denken aan de vroegere utopische beelden die ons voorgehouden werden door andere fundamentalisten zoals christenen en communisten. Natuurlijk zijn die mens-en wereldbeelden mooi en betrachtenswaardig maar ze houden tevens een ware ontkenning in van de menselijke aard. We betrachten allen in meerdere of mindere mate normen en waarden als broederliefde, naastenliefde, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid en tal van andere deugden die we ook in de heilige geschriften terugvinden. Maar wie hecht niet het meest belang aan zijn eigen kind, zijn eigen familie, zijn eigen huis, zijn eigen werk, zijn eigen vereniging of partij om te belanden bij zijn eigen land, natie, volk. Ik vind het dan ook zo hypocriet dat veel van die ‘weldenkenden’ in een politieke context het wereldburgerschap promoten, maar in hun eigen onmiddellijke omgeving zo zwaar inzetten op eigen geluk en welstand. En laten we welwezen: hoe meer ik heb hoe minder de ander!! Ik geloof niet al te vaak in win-win situaties: de koek wordt verdeeld zoals ze is, de wereldwelvaart wordt verdeeld, en hoe meer de enen hebben hoe minder de anderen.
3) Verhofstadt vertelde in de uitzending op de VPRO ook dat het concept ‘natiestaat’ pas ontstaan is in de 19 de eeuw. Dat er in de middeleeuwen steden en streken waren die echte smeltkroesen waren van allerlei culturen en dat die elkaar zo rijkelijk konden bevruchten.
Dat is misschien wel juist, maar ik denk dat die mensen toen ook wel zullen ervaren hebben dat om hun gemeenschap efficiënt te organiseren er wellicht nood was aan een gemeenschappelijke taal, een gemeenschappelijke organisatiestructuur, gemeenschappelijk onderwijs en dan moeten er keuzes gemaakt worden. Ook in Vlaanderen moeten er keuzes gemaakt worden over onze gemeenschappelijke organisatiestructuren en maatschappijstructuren om op een efficiënte manier de schaarse middelen aan te wenden voor de algemene welvaart van de bevolking. En in die keuzes willen we ons niet langer beperkt zien door mensen die een andere taal spreken, een andere cultuur hanteren, en voor hun vrijheid de onze willen ontkennen.
31/08/2011 om 01:35
Het is me niet duidelijk wat het “na te streven toekomstbeeld” van mr. Eyskens is. Maar ik hoop dat in dat toekomstbeeld het mogelijk is dat landen in bestuur van elkaar mogen verschillen en dat ze niet verplicht zijn allemaal hetzelfde te doen omdat men niet van elkaar kan verdragen als iemand iets anders doet en iets anders probeert.
Nationalisme is in zekere zin slechts het streven naar bevoegdheden over je eigen leefgebied, het recht van een groep (binnen landsgrenzen) om een aantal zaken te regelen zoals die groep dat wenst. Als een volk (= bevolking van een gebied die een identiteitskaart/nationaliteitstoekenning voor dat gebied hebben) niet een stuk grond bezit, heeft ze ook niet het recht er iets duurzaams op op te bouwen.
Ik weet niet wat men met “eigen volk eerst” bedoelt, maar de mogelijkheid bestaat dat men bedoelt dat nieuwkomers die in vraag komen voor verblijfsrechten (asielzoekers, naturalisaties, regularisaties), dat men daarvan politiek de regels wil veranderen zodat ze minder verblijfsrechten krijgen. Politici hebben misschien niet het recht om dubbelzinnige slogans te gebruiken (vanwege risico van negatieve of destructieve interpretaties), maar ze hebben wel het recht om te debatteren over toekenning van verblijfsrechten.
Mr. Eyskens vindt nationalisme niet goed en zoekt daarna naar argumenten om dat te bevestigen. Is het werkelijk te veel moeite gevraagd om ook eens te onderzoeken hoezeer rationeel nationalisme in de realiteit gegrond is en wat de voordelen daarvan zijn. Of komen er dan misschien teveel krassen op de politieke machts-verdelingen zoals men die gewend is en die men niet graag veranderd ziet door politieke nieuwkomers. Zei daar iemand ‘democratisch’?
31/08/2011 om 01:35
Is het niet zo dat de meeste oorlogen in het verleden het gevolg waren van volkeren, landen, die zich superieur voelden en een drang hadden hun cultuur of zienswijze op te dringen en hun gebied uit te breiden ?
Nationalisme , iets waar elke mogendheid zich aan bezondigd kan iets hebben van een huis , een afbakening , een dak boven het hoofd , een bescherming, een plaats waarin bepaalde regels gelden . Betekent dat dat niemand welkom is in dat huis? Neen , het betekent alleen dat als je er binnen gaat je voeten veegt en u aanpast aan de bewoners, een beetje respect toont voor hun levenswijze. Pas als je goed ingeburgerd bent in dat huis kun je voorstellen doen over het interieur.
Ik denk dat de meeste mensen nood hebben aan een eigen huis , dat is nog niet veranderd . Zo denk ik ook dat de wereld , hoe goed de communicatie ook word en hoeveel men ook rond reist nooit grensloos zal worden omdat grondgebieden moeten bestuurd worden. Goed bestuurd ! Anders krijg je miserie en moeten mensen geholpen worden . Binnen een huis lukt dat goed als iedereen de andere respecteert , binnen straten ook nog maar met de afstand vermindert de betrokkenheid.
31/08/2011 om 02:10
@ Stefaan Hublou : ik ben niet “een tijd” gehuwd geweest met iemand van een heel andere origine, maar ik ben er nog steeds mee gehuwd. Ik heb wel “een tijd lang” gewoond in het geboorteland van mijn echtgenote, Suriname meer bepaald. Mijn ervaring, maar wie ben ik, is dat er veelgeraaskald wordt over de “cultuurschok” : mensen van welke origine ook, zijn mensen en niets gelijkt zoveel op een mens als een andere mens, met zijn kleine en zijn grote kanten. Onze kinderen stapten van de ene dag op de andere in een vliegtuig, een trein, een tram en een metro, gingen op school in een Vlaamse school en hebben vriendjes en vriendinnetjes van alle soorten culturen, kijken tv naar zenders en programma’s waar de jeugd hier ook naar kijkt : we leven wel in een mixed huwelijk en dat is natuurlijk meer integratiebevorderend dan je opsluiten in een cultuur die “zuiver” wil blijven. Maar dit heeft feitelijk niet veel te maken met de meer bijdegrondse bedoeling van Marc Eyskens : het diaboliseren van een duidelijke politieke stroming in het Vlaamse landsgedeelte, een stroming die aansluit bij een verleden dat tweemaal dooreengeschud werd door een wereldoorlog, maar nu aan een opmars bezig is die niet meer te stuiten is.
Als we rondom ons heen kijken dan zien we dat nationalismen vooral onderdrukt en bestreden worden worden door andere nationalismen die de ontplooïng van autochtone bevolkingsgroepen die in hun grenzen gevangen zitten niet dulden : Frankrijk en Spanje tegenover de Basken, Griekenland tegenover de Macedoniërs, Turkije, Syrië, Irak en Iran tegenover de Koerden, China tegenover de Mongolen, enz, enz. Er is dus verdedigbaar nationalisme en slecht nationalisme. En dat is de stelling van Eyskens : in Vlaanderen zitten we opgescheept met slecht nationalisme. En dat is onwaar zowel in het licht van de voorgeschiedenis als in dit van de actualiteit. Vlaanderen zit in België gekneld in een franstalig keurslijf dat ineengeklungeld werd door staatslieden van de generatie Eyskens en co op een ogenblik dat het toch wel duidelijk aan het worden was dat Vlaanderen de motor van België ging worden . Het Vlaams nationalisme wil uit dat keurslijf en dat is een legitieme verzuchting, me dunkt. En Marc Eyskens die zo graag spreekt over klontjes die in de koffie wegsmelten zal hopelijk voor hem kunnen meemaken dat het nationalistisch klontje zal smelten eens die legitieme verzuchting realteit zal geworden zijn. En dan kunnen we weer lekker bikkelen over links en rechts, confessioneel en vrijzinnig, groen tegenover beton en industrie,enz, enz.
31/08/2011 om 06:50
@Benny
Als je de verglijking met de Balkan wil maken moet je ze wel volledig maken: namelijk dat Servië overheerst werd door 1 groep die zich superieur achtte aan al de anderen.
Een beetje zoals België, waar de franstalige zich superieur achten.
Soit, als u nationalisme zo slecht vindt waarom wil u dan perse België bijeenhouden? Bent u: nationalistisch?
31/08/2011 om 07:39
Nooit gedacht dat ik me als progressief vrijzinnige ooit nog zo volledig zou kunnen terugvinden in deze prachtige opiniebijdrage van Mr. Eyskens. En bewondering voor de wijze waarop Mr. Eyskens de nationalistische stroming in zijn partij inhoudelijk in vraag durft te stellen.
31/08/2011 om 08:46
Multiculturaliteit : is inderdaad een feit. Maar Eyskens ziet die net als links zeer eenzijdig :
Alleen autochtonen moeten multicultureel zijn, allochtonen blijkbaar niet. Het onbreekt aan wederkerigheid. Etnisch nationalisme en racisme gecombineerd met religieus fanatisme zijn in talloze immigrantenmilieus schering en inslag. De integratiebereidheid ligt vaak erg laag. Voor wanneer ook eens een Universele verklaring van de Plichten van de Mens, in concreto de migrant ? Daarin zou o.m de plicht tot integratiebereidheid kn. worden opgenomen.
Solidariteit
Het vaakst misbruikte begrip. Wie solidariteit durft in vraag te stellen, wordt gelijk afgeschilderd als een onmens. Dat doet men constant met de Nva.. Sollidariteit is alleen op een volgehouden manier te organiseren als ze aan transparante regels is onderworpen, en als de ontvanger ervan zijn verantwoordelijkheid opneemt om zelf iets aan zijn situatie te doen. De “volautomatische” ontransparante solidariteit in Be en ook in de EU is niet vol te houden omdat ze niet aan die criteria beantwoordt
31/08/2011 om 09:05
@Marc Cottenier
Is gezond verstand niet hetgeen mist in deze onderhandelingen? De partijen die nu aan het onderhandelen zijn, zijn de partijen die het meest verdraagzaam zijn tov elkaar. De enige partijen die niet enkel en alleen om Brussel strijden maar die wel degelijk een regering willen vormen. Zolang de Vlamingen en Franstaligen vasthouden aan respectievelijk het grens - en taallbeginsel gaan ze niet willen moven. Dat is tot nu toe de grootste evolutie naar een regering die we gehad hebben.
Als echter de onderhandelingen op niets uitdraaien hebt u het bij het rechte eind en is bewezen dat alle politici egoïstisch zijn.
31/08/2011 om 09:38
@P.Smets : Welk protectionisme en wie plooit terug op zichzelf ? Eyskens en Verhofstadt dichten het Vlaams nationalisme deze eigenschappen toe en voor u is dat blijkbaar voldoende om dit als een vaststaand feit te beschouwen. Beide heren hebben een partijpolitieke agenda en komen niet verder dan het culpabiliseren van de tegenstrever. Dat er mogelijks een gevaar schuilt in nationalisme (en elke ideologie) is een feit maar elk nationalisme in een verdacht daglicht stellen is zonder meer populistisch, precies wat zij de ander verwijten.
31/08/2011 om 09:52
Marc Cottenier, “partij van het gezond verstand”. Waarschijnlijk bedoel je de NVA.
Nu, tot op heden, 400 en dagen na de verkiezingen heb ik van die dames en heren nog niet veel gezond verstand gezien.
Waar is de tijd de De Wever het “NON” van Milquet hekelde, nu heeft hij met stratenlengten voorsprong Jean et tout le monde geklopt met zijn “NEEN”, en waar staat hij nu, waar hij thuis hoort: aan de kant! eindelijk, eindelijk!!!
Hij heeft daar toch mooi zijn nummertjes opgevoerd om niet met de verantwoordelijke spelers mee te moeten beslissen over iets dat hem stemmen zal kosten wegens verplichte toegevingen, want dat is onderhandelen, een consensus zoeken en vinden, waarvoor iedereen water in zijn wijn dient te doen, niet met zijn arrogantie met een houding van “ik drink mijn grand cru, jullie kunnen het wel doen met kraantjeswater zeker…”
31/08/2011 om 10:11
@Noel S: groot gelijk, ik had een gelijkaardige bedenking in mijn eerste reactie hier, maar die was wat cru gesteld en is eruit gefiltered door onze moderator.
@P.Smets: neen meneer Smets oorlogen worden gevoerd in functie van de belangen van het grootkapitaal niet om wat “de kleine man” denkt of zegt.
31/08/2011 om 10:34
@P smets
Eigenlijk is Uw reactie op wat Noel S zegt over multiculturaliteit, nl dat terugplooien en protectionisme die de oorzaak waren van WO 2 totaal naast de kwestie, pertinent onjuist, maar ook onfair. , Uw reactie kadert perfect in een bewust culpabilliseringsmechanisme van éénieder die kritische bedenkingen heeft bij het door een “progressieve” elite gepropageerd multiculturalisme, waarbij het opvalt dat net die elite in de praktijk een leven leidt vér van die multiculturele realiteit, niet gehinderd door enige prakijkervaring..
31/08/2011 om 10:39
@ Stefaan Hublou…hoeveel gemengde huwelijken houden stand, vergeleken met gewone huwelijken?
Ik ben alleszins niet overtuigd van de multiculturele maatschappij…
31/08/2011 om 10:40
Uit de hele tekst valt op te maken dat de heer Eyskens niet in discussie wenst te gaan met andersdenkenden - in casu nationalisten - maar deze wil criminaliseren. Eyskens citerend: “nationalisme is een bedreiging voor de democratie, is een vertekening van het na te streven toekomstbeeld, …getuigt deze uitroep van een bijzonder onethisch egoïsme, onaanvaardbaar nationalisme, het nationalisme bezondigt zich aan verminkende reductie, ‘le nationalisme, c’est la guerre’ ‘bloed-en-bodem-ideologie, de bekrompenheid van de ‘eigen-volk-eerst’-dogmatiek en de inteelt van het nationalisme is erger dan een wandaad” Daarbij gooit hij alles wat van verre of van dichtbij onder de term nationalisme zou kunnen vallen gemakshalve en zonder enig onderscheid op één hoopje: chauvinisme en machtsdrang van staten als Frankrijk, China en Groot-Brittannië met hun verleden van iditentiteitsuitwissing van minderheden, het etnisch nationalisme van een Vlaams Belang, het ‘civiele’ nationalisme van een N-VA, het ontvoogdende bevrijdingsnationalisme van minderheden in Europa en in de Derde Wereld…
De heer Eyskens heeft het duidelijk moeilijk met een pluralistische democratie waar ook andere ideeën, verklaringen en verhalen voorkomen dan wat de traditionele politieke families binnen hun beperkte, en voor onze tijd wellicht te beperkte gezien hun Europawijde electorale neergang, discours te vertellen hadden. Men kan zich afvragen of de heer Eyskens dan al wel rijp is om de veelzijdigheid van de multi- en interculturele wereld aan te kunnen.
31/08/2011 om 10:56
Een kleine correctie evenwel op deze mooie en geestelijke opinie is dat het begrip “populisme” niet zo sterk is als het woord “demagogie” om uit te drukken wat Verhofstadt en Eyskens bedoelen: het misleiden van de bevolking met verkeerde argumenten of makkelijke argumenten. Een demagoog weet dat hij manipuleert, een populist kan gewoon een dwaas zijn of iemand die niet zakelijk kan redeneren, of iemand die zich door vage emoties en frustraties laat leiden. Dedecker is meer een populist, De Wever hanteert dan weer demagogische technieken door bijvoorbeeld de sociale zekerheid te willen afbouwen door te werken met een zondebok: “De luie Walen”.
31/08/2011 om 11:13
Aan allen die verwijzingen maken naar nationalisme en extremisme, en het zien als de oorzaak van de tweede wereldoorlog, gelieve eens te googelen naar wikipedia en je visie over het ontstaan ervan zal snel wijzigen. De tweede wereldoorlog is een rechtstreeks gevolg van de eerste. De herstelbetalingen opgelegd door de overwinnaars van de eerte oorlog hebben Duitsland en zijn bevolking danig verarmd dat de enige oplossing, degene is die er gekomen is. De gevolgen van de strafmaatregelen tegen Duitsland en het opkomend communisme hebben geresulteerd in het ontstaan van extremisme. Armoede is de voedingsbron van nationalisme en extremisme. Politiek is de catalisator. De opkomst van het nationalisme van deze tijd heeft geen andere oorsprong.
Meneer Eyskens heeft misschien wel gelijk, ideologieën zijn heel mooi op papier. In de praktijk toont het verleden ons dat ze in werkelijkheid uitmonden in excessen, en de EU is er een voorbeeld van, van hoe het niet moet. Het gaat de mensen niet om dat de ene die of die nationaliteit heeft, het gaat over geld dat van de ene, die gespaard heeft , wordt afgenomen en afgegeven wordt aan degene die niet gespaard heeft of boven zijn stand geleefd heeft. Dat is misschien heel liefdadig maar komt heel onrechtvaardig over voor degene die dat betaald en die ook niet teveel reserve meer heeft. Een eindeloze discussie natuurlijk en sommigen vinden dat we nog genoeg hebben en dat wijzelf dat maar niet moeten uitmaken. Waar heb ik dat nog gehoord ? Ik zou bijna durven zeggen dat ik plagiaat pleeg van een wel bekend dierenboek. Ideologieên zijn utopieën en monden uit in dictatuur en onderdrukking.
Alles wordt van bovenaf beslist en zelf denken hoeft niet meer. De enige informatie wordt indoctrinatie en beetje bij beetje schuift Europa in die richting. De geboorte van een nieuwe dictatuur live in real time.
31/08/2011 om 12:11
Ik moet Hans Becu bijtreden in zijn reaktie.
Multiculturaliteit moet van twee kanten komen.
Ik durf hier dan nog bij te stellen dat wij als Vlamingen toch wel kunnen doorgaan voor een zeer verdraagzaam, flexibel en tolerant volkje.
Verdraagzaam t.o.v. de vele allochtonen in dit land, flexibel en tolerant naar aanvaarding van andere culturen en hun geplogenheden.
Komt daar nog bij dat Vlamingen ook zonder morren jarenlang de schuldenberg van Wallonië hebben helpen verkleinen en hun taaleisen met de glimlach hebben doorstaan.
Kom mij dus niet vertellen dat deze opstoot van nationalisme een smet moet werpen op het maagdelijke Vlaamse blazoen!
Als het moeilijke tijden zijn, geldt dit voor iedereen en dat de Vlamingen nu eens de geldkraan voor een gedeelte willen dichtdraaien is niet meer dan normaal.
In de praktijk is er dus niets mis met een gezond nationalisme en bewaren van de eigenheid van een groep, hoe klein of hoe groot dan ook.
31/08/2011 om 12:26
Nationalisme als oorzaak van wereldoorlogen. Da’s wel heel erg kort door de bocht heer Smets. WO1was het logisch gevolg van de grote industrialisering, imperialisme en de zelfcorrigerende machtsverhoudingen in het toenmalige Europa eerder dan met nationalisme. WO2 volgde 10 jaar na de grote beurscrash van ‘29. Nadat Amerikaanse investeerders hun geld terugtrokken uit de Weimar republiek ging het steeds slechter met het naoorlogse Duitsland, ideaal kiesvee voor volksmenners als AH. In Azië was zowat de enige reden de imperialistische drang van Japan en de conflicten met Rusland. Nationalistische gevoelens, waar op zich niets mis mee is slaan over naar de slechte kant als ze een economische voedingsbodem hebben. U verwart net zoals zovelen, symptoom met oorzaak, net als de heer Eyskens trouwens. Neem de voedingsbodems weg: de onvoorwaardelijkheid van ’solidariteit’ via de staat en zijn deelstaten, te laks vreemdelingenbeleid en bestrijding van criminaliteit, te weinig middelen voor justitie en ordediensten, de hoge belastingsdruk voor de Vlaming. Dan los je ideologisch en dus ’slecht’ nationalisme vanzelf op.
31/08/2011 om 13:12
Het debat over de diepste oorzaken van het onbehagen onder de mensen, iets dat een oud-premier onlangs in Knack noemde: het opkomen van een geheimzinnige, onbestemde woede… die diepere oorzaken van onbehagen en verzuring verdienen nader onderzoek. Waarom is het dat elke dag bijna 10 mensen in ons land de hand aan zichzelf slaan? Dat is een permanente Pukkelpop-tragedie. Waarom is het dat zo veel mensen depressief zijn, wel een op vijf is dat al geweest, en dat wij vele miljoenen euro uitgeven aan psychofarmaca? Mij lijkt dat het nationalisme in die zin een vergaarbak is geworden. De leider Bart De Wever kan een en ander goed uitleggen, hij is een sterke persoonlijkheid en is vlot met woorden. Maar is zijn analyse diepgaand genoeg? Is het niet wat goedkoop, de mensen te willen lokken met het vooruitzicht van een beter gespijsd loonzakje? Met minder belastingen, met minder transferten naar de noodlijdende zuidelijke Belgen? Zouden wij echt in een soort paradijs voor Vlamingen wakker worden, de dag na “de onafhankelijkheid”? Dat gelooft toch geen weldenkend mens? Er is veel meer onderzoek nodig, en zeker over de verzuring, de zelfdodingen, de problemen met geestelijke gezondheid. Wij moeten als individuen de moed hebben en de tijd nemen bij onszelf te rade te gaan, de oorzaken van onze onvrede op te sporen, te verwoorden op de gepaste plaatsen, en op die manier aan concrete oplossingen te werken, voor onszelf en voor de anderen in gelijkaardige lastige omstandigheden. En bij dat leren kennen van onszelf, onze kracht én onze zwakheden & bronnen van ongeluk, kan het eens op bezoek gaan bij de exotische buren zeker helpen. Interculturaliteit is bijzonder leerzaam. Dat het soms lastig loopt is normaal: dat zijn groeipijnen.
31/08/2011 om 13:42
Verhofstadt en Eyskens zijn wereldvreemd. Iedere mens zoekt identiteit, dat is nu eenmaal een menselijke eigenschap en een natuurlijk gegeven. Als heren Verhofstadt en Eyskens tegen nationalisme strijden strijden ze in feite tegen de menselijke natuur. Het huidige nationalisme is niets meer dan een reactie op het toenemende globalisme. Het huidige nationalisme steeds weer vergelijken met het nationalisme van de 19e eeuw en de Grote Oorlogen komt op mij over als onzinnige bangmakerij.
31/08/2011 om 14:37
@ Marc V, Kris, Hans Becu, erbert, wimb, Bart en (allicht vele) anderen
sla er eens een degelijk geschiedenisboek op na, of (zoals ik gedaan heb), volg en studeer eens een cursus zoals die aan de universiteit of hogeschool gedoceerd wordt. Voor wie nog een bredere belangstellingssfeer heeft: duik eens in de geschiedenis van het Italië van de jaren ‘20 van vorige eeuw.
31/08/2011 om 14:39
Ach, Mark Eyskens. Die noemde ooit België een apenland (als minister van BZ in functie dan nog) en omschreef onze sociale zekerheid als een hangmat ipv een vangnet.
Waarmee hij op 2 belangrijke punten Dewever gelijk geeft.
Voor wie de moed heeft : lees de burgermanifesten van Verhofstadt, en meer bepaald het communautaire en institutionele luik. Het lijkt wel geschreven door Dewever.
Wat zitten beide heren te zedepreken over nationalisme. Vlaamsnationalisme uiteraard, want het franstalig nationalisme in dit land is uiteraard geen probleem, ook niet als het beoefend wordt door principieel anti-nationalistische liberalen zoals Reynders of Michel, socialeisten zoals Happart of Onckelinckx, Humanisten zoals Milquet en zelfs Ecolo heeft het zitten.
31/08/2011 om 15:05
Een paar bedenkingen bij het gevaar van “het” nationalisme. Over wat voor nationalisme spreken we? Want als ik hierover wat opzoek is het zo wijd verspreid dat iedere staatsvorm nationalistisch is. Zijn er niet nationalistische democratische staten?
31/08/2011 om 15:27
@ Stefaan Hublou S.
Ik ben blij dat u bereid bent op zoek te gaan naar oorzaken van ontevredenheid. Hoe klinkt het volgende: als een burger gaat stemmen en ziet dat de politieke wensen van de meerderheid van zijn leef-omgeving niet verwezenlijkt worden, omdat het buurland (die qua publieke communicatie leven in hun eigen taal en media) daar “neen” op zegt, zouden sommigen dan niet wanhopig of teleurgesteld kunnen gaan menen dat het nutteloos is om te gaan stemmen of zelfs om zich een politieke mening te vormen… ?
Een bestuur dat meer afgestemd is op je leefomgeving lost inderdaad niet alle problemen vanzelf op. Het is uiteindelijk slechts een samenwerkingsmethode en het werk zal nog steeds geleverd moeten worden. Maar het punt is dat je zelf of je leefomgeving dan kunnen werken volgens een methode waar ze zelf voor gekozen hebben, waarvan ze geloven dat dat werk dan efficiënter, met betere kansen op betere resultaten, gedaan kan worden. Wat is het alternatief: dat jij of je leefomgeving zegt “daar hebben we niet voor gekozen, daar geloven we niet in en we weigeren mee te werken als met ons geen rekening wordt gehouden”?
De weg is lang en naast politieke samenwerking zullen mensen ook veel zelf privé moeten doen, dingen die niet wettelijk bepaald zijn, politici organiseren een samenleving, geen persoonlijk leven voor ieder apart. Maar als je het nalaat politieke systemen proberen te verbeteren, proberen de waarde van een stem te maximaliseren, zou dat wel eens een belangrijk hulpmiddel en werkmethode minder kunnen zijn.
31/08/2011 om 16:11
Er zitten nogal wat ongerijmdheden en tegenstrijdigheden in het betoog van dhr. Eyskens.
Nationalisme is niet hetzelfde of is niet het resultaat van populisme (in de negatieve betekenis van het woord dan). Nationalisme kan evenzeer vanuit rationele argumenten verdedigd worden.
Eyskens stelt: inburgering via het onderwijs, de tewerkstelling, cultuur en ontspanning. Geen mens die daar iets op tegen kan hebben. Maar als je inburgering wil moet je ook weten te zeggen waarin. Inburgering veronderstelt nu net het bestaan van een (volks)gemeenschap waarin men zich kán inburgeren.
Als Eyskens stelt: dat personen ongetwijfeld nood hebben aan identiteit. Dan is mijn vraag: de welke dan? Tegelijkertijd stellen dat de wereld een dorp is, is op zijn minst tegenstrijdig.
Als je ziet met welke trots sommige volkeren hun volkslied zingen, kan je dat moeilijk allemaal als populisme aan de kant schuiven.
En natuurlijk verandert een samenleving en is er een in- en uitstroom. Er is toch geen enkele nationalist die dat ontkent of wil belemmeren. Maar je kan een samenleving niet laten functioneren in een non-identiteit, een vacuum. Een goed werkende samenleving heeft, wat Bart De Wever noemt, dat kostbare weefsel nodig. En België is nu juist het toonbeeld van een land waar dat weefsel uit 2 verschillende breisteken is gemaakt.
Het is typerend voor de wereldvreemdheid van sommige academici om een mensbeeld voor te staan dat slechts in de eigen elitaire en besloten wereld kan bestaan. Er bestaat niet zoiets als de universeel denkende altruïstische wereldburger. Het is juist als reactie tegen deze illusie dat mensen meer en meer zoeken naar een houvast dicht bij huis. Hoe groter de afstand tussen bestuur (politici) en de burgers (zoals de EU), hoe meer de zoek naar die houvast er zal zijn. En daar is niets mis mee.
Het is juist vanuit een hechte volksverbondenheid dat men, zonder in racisme te vervallen, zich kan openstellen voor migratie. Je hebt een warm nest nodig als thuisbasis om op avontuur te kunnen gaan en van de reis te kunnen genieten.
31/08/2011 om 16:25
@Bob:
China tegenover de Mongolen? Je bedoelt waarschijnlijk Oeigoeren of Tibetanen?
Een verdere opmerking: we moeten nationalisme ook niet altijd negatief gaan voorstellen. Nationalisme heeft betrekking op vele aspecten die rechtstreeks in verband staan met een persoon zijn identiteit.
Daarnaast mogen we nationalisme ook niet te pas en te onpas gaan gebruiken. Zo zie ik dat veel mensen met verschillende maten en gewichten werken. Ze zijn anti-nationalistisch wanneer het over het Vlaamse nationalisme gaat, maar zouden wel staan betogen voor onafhankelijkheid van Tibet.
31/08/2011 om 16:46
@P.Smets : Het is al te gemakkelijk om, zoals Eyskens en Verhofstadt en ook u doet, intentieprocessen te maken mbt een politiek tegenstrever. Om dit te doen stoort het Verhofstadt niet om nu het tegenovergestelde te zeggen van wat hij vroeger beweerde (voortschrijdend inzicht wellicht). Zelf heb ik geen enkele boodschap aan nationalisme, noch Vlaams, noch Belgisch. Structuren zijn er ten dienste van de bevolking en niet omgekeerd, als een structuur goed werkt blijft hij behouden, zoniet moet hij worden aangepast. In Vlaanderen is, over de partijgrenzen heen, een relatieve eensgezindheid over het feit dat de structuren moeten worden aangepast. Het succes van de NVA bewijst om zijn minst dat de Vlaamse kiezer dit ook wil. De partijen van deze heren hebben jaren de kans gekregen om orde op zaken te stellen en ook nu zijn ze, ondanks de verkiezingsuitslag, weer aan zet. Het enige waar ze tot nu toe in geslaagd zijn is de NVA groot maken.
31/08/2011 om 18:04
@Hans Becue :
mag ik U eens verwijzen naar de paper van Rob Riemen “De eeuwige terugkeer van het Fascisme” waarin hij het fenomeen Geert Wilders en zijn opgang in de Nederlandse maatschappij omschrijft en conclusies trekt naar de ontstaansmechanismen van fascisme, niet van het fascisme uit de vorige eeuw als dusdanig.
Het is hallucinant dagdagelijks te lezen in de “publieke opinie” en sommige politiekers in Vlaanderen bezig te horen als men ze tegen het licht houdt van deze paper. De geschiedenis herhaalt zich altijd, zij het in andere vormen en gedaanten. De spanningen tussen rijk en arm, tussen estahablishment en progressieven is al even oud als de menselijke geschiedenis zelf. Kom mij dan niet vertellen dat op dit moment de Westerse democratie niet ziek is en dat dit toevallig gelijklopend is met het opkomende fundamenteel nationalisme waarbij een positief verhaal, een verhaal van solidariteit en samen oplossingen zoeken, blijkbaar niet meer mogelijk is of mag!
31/08/2011 om 18:07
Etienne Vermeersch zei recent dat o.a. de magere opkomst voor de ijzerbedevaart aantoont dat het nationalisme hier nog amper bestaat. En dat de vermeend nationalistische sentimenten die men nu ziet floreren ingegeven zijn door welbegrepen eigenbelang en rationalisme: “Als de Nederlanders en de Duitsers het eens zijn over Griekenland, dan denken ze ook alleen maar aan hun belangen en hun portemonnee. Niet aan nationalisme of romantiek. Hier is dat net hetzelfde. Stel dat er vanaf volgend jaar transfers zouden plaatshebben van zuid naar noord: wie is er dan voor de splitsing van het land, denkt u?”
31/08/2011 om 18:19
Verhofstadt heeft zich terecht uitgesproken voor het federalisme als model voor de opbouw van de Europese democratie. Dit impliceert een federale Unie, een federale overheid met supranationale bevoegdheden en een bepaalde Europese “identiteit”.
Evenzeer terecht heeft Verhofstadt doen opmerken dat de identiteit van ieder individu veelgelaagd is, en veelal afhankelijk van de situatie.
Hieruit kan men meteen de conclusie trekken dat een welbegrepen, multicultureel en zelfrelativerend staatsnationalisme, dat niet blijft steken in immobilisme, noch blind blijft voor de noodzakelijke subsidiariteit (autonomie waar het nodig is), en dat een zekere continuïteit (uit “raison d’état”) voor ogen heeft, veel constructiever is voor de opbouw van een samenleving dan het etnisch nationalisme, regionalisme of taalnationalisme, die zich opsluiten in een “zuiverder” verleden of radicalizeren om redenen die veel met rancune te maken hebben. Juist de open en zelfrelativerende cultuur van de Belgische bevolking, met andere woorden : het Belgisch nationalisme, ook wel “Belgitude” genoemd, toont aan dat het staatsnationalisme op zich niet te verwerpen is, maar juist nuttig en nodig is om een grotere democratische constructie mogelijk te maken en een toestand van permanente maatschappelijke revolutie te vermijden.
31/08/2011 om 20:18
Mijn gevoel zegt dat Mr Eyskens de Vlamingen weer eens een lesje wil lezen.
Deze tekst zal niet vertaald en gepubliceerd zijn in het Franstalig gedeelte , denk ik.
Nationalisme - in slechte zin - geldt immers enkel voor Vlamingen volgens de minister van staat.
Kan hij dan ook verklaren uit welk nationalistische ideeen, en waarom, de grendelwetten, belangenkonflikten, uitbreiding van gewesten en andere wolfijzers ontstaan zijn? Dat kan niet moeilijk zijn want hijzelf en zijn generatiegenoten hebben ze mee opgesteld.
31/08/2011 om 20:28
Wat is de voedingsbodem van nationalisme…misschien als daar wat aan gedaan wordt….
31/08/2011 om 20:58
@ Koen Van Praet
U vergeet wél vlotjes dat het Belgisch staatsnationalisme bijna altijd samenvalt met Franstalig (en anti -Vlaams) taalnationalisme. Dat Belgisch staatsnationalisme heeft nooit spontaan ruimte gegeven aan de Vlaamse taal en cultuur ; elke Vlaamse eis werd afgedwongen en/of afgekocht in deals die stonken naar chantage. Toen de Vlamingen de vandaag als doodnormaal aanziene culturele autonomie bepleitten, spark la belgitude schande en was de natie in gevaar. Vandaag wordt door de Franstaligen net hetzelfde versleten theater opgevoerd
De Franstaligen hebben de kans gemist om van België daadwerkelijk een opbouwend bicultureel verhaal te maken en vandaag verzetten ze zich met de hakken in het zand tegen elke verandering, met de totale impasse tot gevolg. Ik zie dus niet veel reden om de loftrompet te steken over de Belgitude, bien au contraire. Laat de Franstaligen eens écht Belg zijn : gooi die rampzalige federalisering overboord, en maak een unitaire staat met een regering en één parlement op het principe van one man one vote : nooitvanzeleven krijg je die puur logische oplossing in Franstalig Be verkocht. Want dan kan je niet langer belg zijn als het je goed uitkomt zoals vandaag,
31/08/2011 om 21:45
@ Mark Eyskens
Wat ik van uw bijdrage vind, leest u hoger.
Ik had het genoegen “een klapke” met u te doen een tijdje terug. Beide vanuit Zaventem naar Konstantinopel. U verder naar Tashkent, ik naar Tiblisi, waar ze net een oorlog tussen Abchazen, Ossetenen, Russen en Georgiërs hahden uitgevochten.
‘t Was verrijkendende babbel, net als uw bijdrage hier. Ondanks de o
@ De “echte” Vlamingen op dit forum:
Ik ben ook Vlaming. Zeven van mijn acht overgrootouders zijn geborenen getogen in de faciliteitengemeente Sint Genesius Rode. Vandaar dat ook mijn vier grootouders daar zijn geboren, getogen en aldaar hebben gewoond.
Die huizen, ende de morzels Vlaamsche grond waarop die gebouwd zijn, werden door mijn ooms, tantes en ouders verkocht aan … de meest biedende… En het waren allemaal gronden langs de “Vlaamse” kant van de spoorweg, Nieuwstraat, Terheydestraat, Lindeberg, Stationstraat. (Sorry, maar als je over de 6 spreekt, moet je ook wat terreinkennis hebben).
Ikzelf woon nu in Halle. Witse heeft zonet de laatste moordenaar hier ontmaskert, dus op dat vlak slaap ik rustig. Ware het niet dat het stadscentrum, in het bijzonder de Baseliekstraat de voorbije 2 weken is overstroomd. Niet de schuld van de Walen, want geen federale bevoegdheid.
De Sint Rochtuswijk is met het stadscentrum verbonden met ‘t stad Halle via de Bospoortbrug. De brug is al even vaak open, als dicht voor verbouwingen. “Sinte Rauchus” sterft beetje bij beetje… Maar de brug moet nog ne keer hersteld worden… Fout van Elio en de Walen? Neen, wat we zelf doen, doen we immers beter. Onzen burgemeester is intussen zelfs in het nieuws geweest, toen hij aan de winnaars van een populair kook programma op de Vlaamsche televies aanraadde de naam van hun restaurantt veranderen van “les deux” naar ietwats Vlaamsch.
Maar soit, gulder wilt BHV splitsen… Kan iemand me uitleggen vwat dat in mijn dagelijks leven gaat verbeteren?
31/08/2011 om 21:46
Als je even verder nadenkt over dit artikel dan welt de vraag in me op waarom Mr Eyskens nog lid is van de CD&V. Door het aanhangsel V achter haar partijnaam te zetten kiest deze organisatie er toch voor om een bewuste doelgroep uit de samenleving te willen vertegenwoordigen. Dat kun je dan ook als nationalistisch kunnen beschouwen? Als je daarop tegen bent wil je toch geen deel van uitmaken van zulk een organisatie?
Of staat die V er louter maar als symbool om sommige mensen,die niet zo ver nadenken,toch aan te spreken. Als je zulk een betoog wilt schrijven let je beter eerst wat op je positie in het politieke veld alvorens een grote groep mensen voor het hoofd te stoten omdat ze de zaken durven te stellen zoals ze zijn. Al is het dikwijls in eenvoudigere termen geschreven of gezegd.
31/08/2011 om 22:25
Nationalisme kan leiden tot oorlog, net als godsdienst. Maar België is geen militaire mogendheid. Op Duitsland en Frankrijk na zijn dat de buurlanden ook niet. Een multiculturele samenleving kan een droom zijn, maar van enige samenhorigheid, hoeksteen voor een onvervalst samenleven, merkt de objectieve waarnemer weinig, helaas!
Strijd voor ontvoogding, daar is niets mis mee. Derhalve vind ik geniepige verwijzingen naar een onzalig verleden gewoonweg goedkoop, zo niet kwaadwillig; populisme is dan weer zo’n woord waaraan zich politici steevast bezondigen. Nationalisme en populisme in dezelfde zak steken is daarom een beproefd wondermiddel. Een selectief schimpen, want ernstige kritiek - daar komt men niet aan toe.
31/08/2011 om 22:30
@ Joachim Himpe. Uiteraard de Tibetanen. Nu durf ik nooit meer op dit forum verschijnen. Ik heb maar één excuus, ik schrijf meestal ’s nachts ;-).
31/08/2011 om 22:33
De veranderende wereld heeft ons ongekende vrijheden gegeven.
Op het internet is alles te zien. Morgen staan we in Australie mochten we dat echt willen.
Onze consumptiemogelijkheden zijn nog nooit zo groot geweest.
Ons welvaartsmodel van blauw naar rood promoot vooral prestatie en consumptie. Wie we zijn wordt niet langer beppaald door onze waarden, vaardigheden en attitudes, maar wordt bepaald door wat we hebben en vooral consumeren.
Anders geformuleerd: we halen onze eigenwaarde niet langer uit ons binnenste, waar laten onze eigenwaarde afhangen van de dingen in de buitenwereld. Daar loopt het mis omdat de vijandige buitenwereld steeds slechter te controleren valt. Dit leidt tot vervreemding van onszelf. Dit leidt tot onbestemd onbehagen.
We ervaren dat we niet gelukkiger worden van consumptie, dat we feitelijk consumeren om onze zorgen weg te duwen (eetstoornissen, koopwoede, …). In ons binnenste weten we dat alle materiele zaken die we opstapelen ons niet echt bevredigen. Deze frustratie geeft onrust en intern onevenwicht.
Onze toegenomen vrijheid maakt ons anderzijds ook steeds meer verantwoordelijk. Verantwoordelijkheid geeft stress.
Vroeger, In een tijd waar kerk en staat van geboorte tot graf alles geregeld hadden was het leven an sich gemakkelijk. Wie deed wat van hem gevraagd werd moest bijna niet voor zichzelf denken.
Dit is nu totaal veranderd. De frustratie dat onze consumptie ons niet gelukkig maakt, samen met onze gestegen vrijheid en verantwoordelijk tasten ons zelfvertrouwen aan en maken ons meeer onzeker en angstig.
Nationalisme en conservatisme spelen handig in op deze angst. Ze belooft door het afbouwen van vrijheden een terugkeer naar de oude zekerheden (vb geen culturele of godsdienstige symbolen zoals hoofddoeken of kruisbeelden of vreemde talen meer in de openbare ruimte…). Dit is een pure illusie. De multiculturele samenleving is de realiteit, deze geest is niet meer in de fles te krijgen is. Wie geproefd heeft van de vrijheid, de groei van de techniek, wil niet meer terug (zie Noord Afrika).
Het gevaar van het nationalisme is inderdaad dat het met autoriteit en macht (en dus vrijheidsbeperking en gedragsregels) elke onzekerheid wil aanpakken. Werklozen zijn een bedreiging voor de welvaart, dus schorsen maar. De Walen zijn een bedreiging voor de welvaart, dus schorsen maar. Dit is echt een ongelimiteerde lijst, want er is altijd een volgende zondebok te vinden (allochtonen, gepensioneerden, ambtenaren, uithuiswerkende vrouwen, homo’s) die ons ‘onrechtmatig’ beconcurreert of geld kost.
De weg die ik zie is er een van minder waarde te hechten aan het hebben en meer waarde te hechten aan het zijn.
Er is niets mis met consumptie, met geld en zelfs niet met macht, maar het zijn louter middelen om te worden wie we zijn, het mogen geen doelen worden.
01/09/2011 om 00:41
In Zomergasten (Nederland) zei Verhofstadt hetzelfde als wat Marc Eyskens hier ook komt verkondigen: “Het multiculturalisme is niet mislukt, want het is een feit.” Dus gewoon omdat iets ‘is’, is het ook ‘gelukt’? Ik maar denken dat het de *kwaliteit* van het multiculturalisme is die bepaalt of het nu ‘gelukt’ is of niet.
Verhofstadt zegt over multiculturalisme: “Het is geen ideologie, het is een feit. Als er al een ideologie is die failliet verklaard zou moeten worden dan is dat de ideologie van het nationalisme. Die ideologie heeft van de twintigste eeuw de meest morbide eeuw van de geschiedenis gemaakt.”
Laat ik eens proberen: “het nationalisme is geen ideologie, het is een feit.” Het is een feit dat voor mensen het hemd nader is dan de rok, dat mensen in concentrische cirkels denken: eerst het gezin, dan de vrienden en kennissen, dan het dorp, dan de gemeenschap, dan het land enzoverder.
Het nationalisme vandaag is zoals het christendom vandaag: véél minder schadelijk dan het ooit was. En de kans dat het ooit terug even erg wordt als vroeger is gewoon onbestaande. Of je nu nationalist of christen bent, of beide, of geen van dit alles, de invloed is in zowel positieve als negatieve zin erg gering te noemen.
Na de val van de muur luidde het dat de ‘grote verhalen’ afgedaan hadden voor meer pragmatisch realisme. De tijd van het grote dromen is blijkbaar helemaal terug. En hallucinant genoeg vooral bij die mensen die door leeftijd en ervaring beter zouden moeten weten.
01/09/2011 om 07:19
In zijn opiniestuk “Verhofstadt heeft gelijk” zegt Marc Eyskens iets buitengewoon belangrijks: “De grote maatschappelijke opgave bestaat erin de om zich heen grijpende multiculturaliteit om te zetten in echte interculturaliteit”. Ik vraag me af of hij de diepgang, en vooral de konsekwenties hiervan ten volle beseft.
De sociologie leert ons dat een samenleving des te harmonischer werkt naarmate er minder diepgaande tegenstrijdige elementen zitten in de samenstelling ervan. Stamp ik daarmee een open deur in? Ja voor wie samenlevingen bestudeert, neen voor de huidige politieke klasse, belangengroepen, partijen en ga zo maar door. Ik geloof dus evenmin in het dogma dat de multikultuurklutsers prediken. De overgang van multikulturaliteit naar interkulturaliteit betekent noch min noch meer dan een herverkaveling van het landschap, in een eerste stap van het Europese landschap in de richting van entiteiten met elk hun eigen gelijklopend geheel van normen en waarden, omgangsvormen, zeden, gebruiken en fatsoensnormen, wat we een gemeenschappelijke kultuur noemen, de kant waar voldoende neuzen naar gericht zijn om die samenleving te kunnen bevestigen in wat we nu nog een staat noemen: een organisatievorm die bevoegd is om aan regelgeving te doen en daar suksesvol in is wegens weinig of geen diepgaande tegenstrijdige elementen. Wat de Vlamingen betreft betekent dat een open sfeer met gelijklopende waardenschalen, waar orde en netheid hoog in het vaandel gedragen worden, waar regels eenduidig zijn, waar een ja een ja is en een neen een neen, waar afspraken onverkort nagekomen worden, waar kortom niet alleen letterlijk maar bovenal figuurlijk dezelfde taal gesproken wordt en waar al die kulturen elkaars eigenheid even onverkort eerbiedigen. Dat heeft de Vlaamse bevolking gemeen met de Nederlandse, de Waalse op haar andere manier met de Franse, de na wapengekletter ingepikte bevolking van de Oostkantons dan weer met de Duitse. François Perin heeft dat blijkbaar ingezien als we zijn uitspraken in Le Soir van 7 augustus jonstleden mogen geloven.
De zwaarste opgave is dus in de allereerste plaats het opbreken van het staatsnationalisme van onze huidige staten die in wezen overblijfsels zijn van een feodaal gedachengoed en ze vervangen door kulturele entiteiten die enkel en alleen dán samen een onvervalst interkultureel Europa kunnen vormen.
01/09/2011 om 09:57
‘Het is onmogelijk internationalist te zijn, zonder nationalist te zijn. Het is niet nationalisme dat slecht is, het is de bekrompenheid, het egoïsme en de exclusiviteit die de vloek zijn van sommige moderne naties. Dát is het kwaad’, Mahatma Gandhi.
Nationalisme = haat = racisme = populisme = oorlog. Deze fijnzinnige boodschap van Guy Verhofstadt, thans bijgetreden door de heer Eyskens, verwacht je eerder terug in klein-linkse of ultra-belgicistische publicaties. De wanhoop van sommige Ministers van Staat moet groot zijn om deze visie bij te treden. Als deze bewering klopt, dan zijn “socialisme is moord” of “Christendom =genocide” minstens even waar. Immers, het reële socialisme heeft ontelbare miljoenen dodelijke slachtoffers op zijn geweten: in de goelags van de Sovjetunie, de ‘Killing Fields’ van Cambodja, de hongerdoden in de Chinese Volksrepubliek of als slachtoffers van de socialistische ‘revoluties’ in Oost-Europa. In naam van Christus werd de Inquisitie georganiseerd, hebben er pogroms plaatsgevonden overal in Europa of werden er inheemse volkeren uitgemoord. En het liberalisme dan? In naam van Vrijheid, Gelijkheid en Broederlijkheid woedde er jarenlang een brutale terreur over Frankrijk. Uiteraard zijn alle –ismen onderhevig aan diegenen die er misbruik van maken om voor eigen profijt de massa’s te bespelen. Of ze nu Stalin, Alva, Robespierre, Mao, Hitler of Franco noemen. Ideologieën zijn nu eenmaal mensenwerk. Met alle positieve en negatieve aspecten van dien.
Maar ongenuanceerd zonder enige relativering beweren dat nationalisme een bedreiging voor de democratie vormt- en zelf tegelijk meewarig doen over talen, identiteit, democratische besluitvorming en regionale culturen zoals Verhofstadt deed in de VPRO-uitzending – is niet ernstig meer.
Al eens nagekeken hoeveel nationalisten de Nobelprijs voor de Vrede mochten ontvangen, heren Eyskens en Verhofstadt? Ik noem er slechts enkele: Nelson Mandela, Rigoberta Menchù, Lech Walesa, John Hume, Aung San Suu Kyi, de Dalai Lama, José Ramos-Horta en Carlos Filipe Ximines Belo, Seàn McBride, Albert Luthuli… Of zijn alleen nationalisten in verre landen respectabel?
Ik vrees dat het hyper-individualistisch kosmopolitisme van Verhofstadt een Europa construeert dat niet beantwoordt aan de realiteit van dit continent. Europa als rijk lappendeken en verzameling van naties, volkeren, regio’s, talen, religies, tradities, ideologieën. Een werelddeel ook van hoogstaande cultuur en wetenschap. Zowel Eyskens als Verhofstadt gaan fel tekeer tegen de kerktorenmentaliteit van de gemiddelde Europeaan. Welnu, die kerktorens maken wel onverbrekelijk deel uit van het Europese cultuurlandschap, of men dit nu wil of niet. Ivoren torens daarentegen niet.
Zou het kunnen dat de Ministers van Staat vooral gefrustreerd zijn door het feit dat het domme kiesvee in steeds grotere getale stemt voor andere partijen dan de hunne? Dat de Nieuw-Vlaamse Alliantie bijna 1.300.000 kiezers kon overtuigen (en zelfs bijna 2 miljoen potentiële kiezers telt). Is dat niet de werkelijke inzet van de polemiek? Een geestelijke schutskring leggen rond de N-VA als vermeende extremistische, populistische partij. In werkelijkheid een anti-systeempartij viserend.
01/09/2011 om 10:57
Het is inderdaad zeer simplistisch om te stellen dat iets gelukt is als het een feit is…er worden alle dagen moorden gepleegd, verkracht en weet ik veel wat nog allemaal…dat is ook een feit, moeten we dat daarom dan ook maar normaal vinden?
01/09/2011 om 19:19
De vele reacties laten zien dat er mensen zijn die bereid zijn te kijken naar VPRO, naar Guy Verhofstadt en niet zomaar grif aannemen wat hij vertelt. Marc Eyskens, immer kwiek, sluit zich aan bij dat discours. Maar wie met enige aandacht naar Nederland en Duitsland kijkt, merkt dat de twijfel over de steun aan de Grieken niet enkel te maken heeft met de Euro, maar ook met de vraag hoe de Grieken zelf aankijken tegen hun plaats in Europa en daarover koestert men twijfels. Sinds 1989 heb ik met de Vlaamse beweging, de VU en N-VA intense contacten, maar toch, als men mij vraagt of ik Europeaan ben, dan hoef ik daar niet over te aarzelen, ik ben Europeaan. Dat brengt mee dat ik zowel kritisch kijk naar het federale parlement waar besluitvorming van de Raad van staatshoofden en regeringsleiders al te zelden aan bod komen en al helemaal niet in het nieuws. Journalisten hebben dat gelukkig de laatste jaren beter leren inschatten, maar de federale regering geeft nog wel verstek in deze.
Omdat we vanuit Europa naar de vele landen en de 470 miljoen medeburgers kijken, beseffen we dat een zekere cohesie op lokaal vlak en binnen grotere regio’s bijna automatisch tot stand komt. Maar dat is niet alles, er bestaat zowel civic nationalisme, waarin de etnische verschillen van ondergeschikt belang zijn, als etnisch nationalisme. Men kan in Vlaanderen, na de jaren tachtig wijzen op de lokroep van een etnische partij, het Vlaams Belang, maar noch de VU, noch de N-VA hebben een generaliserend vooroordeel tegen nieuwkomers. Uiteraard kan men zich vragen stellen of men mensen kan naturaliseren als zij gekend zijn bij de gerechterlijke instanties wegens zware vergrijpen. Aan de andere kant weet men dat niemand migratie zal tegenhouden. Maar het waren de Nederlandse liberalen die Ayaan Hirsi Ali hebben laten uitdrijven door sterke Rita Verdonck. Dat ook de PVDA haar niet afdoende gesteund hebben, daar zijn geen excuses voor. Maar in het algemeen kan men in Vlaanderen niet stellen dat het etnisch nationalisme de drijfveer kan zijn, want velen in Vlaanderen hebben familie of verwanten in het nabije of verdere buitenland, merken dat in de familie aanverwanten komen uit exotische gebieden. En dat geeft vooral slechts zelden tot zware aanvaringen. In feite, wie het wil zien, merkt dat politioneel optreden in ons land relatief redelijk beperkt is. Er zijn problemen, maar die generaliseren, zoals de onderwijsdeskundigen doen, stigmatiseert de nieuwe medeburgers meer dan een gezonde onverschilligheid.
De samenleving is veranderd, daar treuren vele Vlamingen niet om, want wie wil nog leven zonder digitale tv, smartphone en internet? Oudjes skypen…
Wat ons derhalve stoort in de diatiebe van de minster van staat, die de andere minister van staat, Verhofstadt wil steunen, is een benadering van zijn medeburgers die we paternalistisch noemen. Ook Verhofstadt gedraagt zich als een pastoor uit vergane tijden. De vraag is dan ook of de spanningen zo groot zijn als deskundigen menen te moeten vaststellen. Ten gronde geloven we niet dat in Vlaanderen veel hardvochtig nationalisme bestaat. Hoe dat te bewijzen? Door de afwezigheid van ernstige problemen zoals in Londen of Pariis (anno 2005), Maar zoals sommigen hier schrijven, de heren hebben nooit contact met andere medeburgers op basis van gelijkheid. En de ervaring van burgers negeren, dat hebben de politici in de republiek van Wiemar ervaren. Dat wil zeggen dat ze het internationalisme van de SPD niet voldoende hebben getemperd. Kosmopolitisme is prachtig, maar bezorgdheid om de eigen leefkring is ook een deugd, toch? En inderdaad, ook in Toscane leven provincialen.
06/09/2011 om 22:05
Het probleem is dat verschillende groepen van mensen, in en door het leven, vaak zeer verschillende ervaringen hebben, en in vaak zeer verschillende sociologische werkelijkheden leven of moeten leven. En het niveau waarop men aan de maatschappij deelneemt, speelt hierin vaak ook een cruciale rol. Wat ik hiermee precies bedoel zal ik hierna verder proberen te verduidelijken:
1. Op een lager niveau in de maatschappij speelt de groep (of de groepen) waartoe men behoort een veel belangrijker rol dan op een hoger niveau. En in die zin moet ik de auteur (Mark Eyskens), waar ik overigens zeer veel respect voor heb, toch enigzins tegenspreken, want op een lager niveau in de maatschappij spelen de begrippen ‘eigen volk’ en ‘eigen cultuur’ wél een belangrijker rol, dan ze op een hoger en liberaal niveau spelen. En dit geldt niet alleen voor Vlaamse aanhangers van de ‘eigen cultuur’ en het ‘eigen volk’, maar is, mijns inziens, gewoon een sociologische realiteit die speelt bij (vooral de ‘lagere niveau’s’ van) alle bevolkingsgroepen. Immers, voelen ook immigranten niet de verbondenheid met hun eigen volk en hun eigen cultuur?
En is het daarom geen illusie om al die (sociologische) verschillen, die er weldegelijk zijn (!), zeker bij de gewone bevolking(en), en bij de gewone werknemers, zomaar van tafel te vegen en te willen ‘integreren’ in een liberale en/of ultra-liberale éénheidsworst, waar niemand - tenzij de liberale en/of ultra-liberale elite - zich goed bij voelt?
Ik ben dus helemaal geen ‘racist’, maar heb wel op verschillende niveau’s aan deze maatschappij geparticipeerd, en meen te weten dat men de verschillen, die er weldegelijk zijn, niet zomaar kan wegvegen in een ultra-liberale éénheidsworst, die alleen in het voordeel is van een elite, maar die weldegelijk veel lijden veroorzaakt bij het gewone volk. Maar deze realiteit zien zoals ze is, staat een goede, menselijke en ethische oplossing niet in de weg. Lees daartoe ook mijn voorstellen op het einde van dit bericht…
2. Maar wat Vlaanderen betreft, is er, zo vrees ik, nog een ander probleem: het zich sterk bewust zijn van de eigen afkomst en de eigen cultuur, en van deze sociologische verschillen, speelt, zo vrees ik, ook bij grote delen van onze elite. En velen daarvan zijn of waren ‘kleine zelfstandigen’, die het (nadien) gemaakt hebben, maar die daardoor niet noodzakelijk multicultureel geworden zijn, maar zich, integendeel, nog sterk bewust waren en/of zijn, van de ‘eigen cultuur’, en die die ‘eigen cultuur’ niet vervangen willen zien door een andere/vreemde cultuur en/of door de - in hun ogen ‘linkse’ - liberale multicultuur. Het is dus niet alleen het gewone volk dat zich meer bewust is van de ‘eigen cultuur’ (en dat is, in een multiculturele maatschappij, niet meer dan normaal!), maar bij ons is dus ook een groot deel van de elite monocultureel, en nijpt daar niet het schoentje?
3. Hoedanook: sociologische, religieuze en/of culturele verschillen, die zeker leven bij de gewone bevolking (en dat is normaal, zelfs in een multiculturele maatschappij!), maar die bij ons ook sterk meespelen bij een groot deel van onze elite, kunnen niet zomaar weggeveegd worden, en daar moeten we weldegelijk rekening mee houden, immers, het is de (sociologische) realiteit waar wij in leven. Multicultuur (= het naast elkaar aanwezig zijn van verschillende culturen/geloofsovertuigingen/sociologische achtergronden/… enz), is bij ons een realiteit, en vraagt om speciale zorg en aandacht, immers, multicultuur is doorgaans moeilijk, en langs de verschillende breuklijnen zijn er bijna altijd problemen, die om extra aandacht (en middelen) vragen. Multicultuur, die, inderdaad, de realiteit is waarin we nu leven, blijft moeilijk, en vraagt om extra controle, bewaking en zorg, zeker langs en in de breuklijnen, en sorry, maar dat mag de liberale elite zeker niet onder de mat vegen…
Bovendien vraagt deze multicultuur een belangrijke inspanning van alle groepen. We moeten er ons dus zeker van bewust zijn dat dit niet zomaar komt, maar bovendien ook erg moeilijk is, en nog jaren en/of decennia veel aandacht en begeleiding (inclusief beveiliging en controle!) met zich mee zal brengen! En al wie dit ontkent en/of onder de mat probeert te vegen, die vraagt om problemen (die in dat geval nooit opgelost zullen worden)…
07/09/2011 om 08:10
Boeiende discussie, dat zullen ook Mark en Guy vinden, met dank aan de Redactie. Na het nalezen blijft mij vooral de wrevel bij onder de mensen die meer duidelijkheid willen over identiteit, over normen, en daarbij wellicht hopen meer van de koek te krijgen dan vandaag het geval is. En daarom ben ik vooral geïnspireerd door de bijdrage van Luc die stelt: de spanningen draaien vooral rond onze vrees om niemand meer te kunnen zijn, indien wij niet meer kunnen doorgaan met kapitaal accumuleren (voor de rijksten onder ons) of niet meer vlot kunnen consumeren (voor de middenklasse). Deze scherpe kritiek op de marsrichting van de meeste mensen houdt in dat er een oplossing voor veel onvrede, voor veel conflict (dat soms, zoals in het geval van de moord op de vriend en medewerker van Ayaan Hirsi Ali, Van Gogh, tot moord leidt!) zou zitten in… een maatschappelijke stroming naar meer religiositeit, naar meer spirituele opbouw van onze persoonlijkheid, naar meer Gandhi-gehalte. Onthechting… Als wij daar zouden in slagen, zouden wij niet meer lopen te kankeren over Sint-Genesius Rode, de regels in Brussel-Halle-Vilvoorde, of de profiteurs bij de PS… Is dit echter een model dat werkelijk heil brengt voor mens en gemeenschap? Is er niet tegelijk een behoefte aan meer rechtvaardigheid, om de zielen te-vreden te stellen? En met een meer spirituele en “zware identiteit”, gesteund op “zijn’ in plaats van op ‘hebben’, stelt zich immers het probleem: zijn de gewone mensen daartoe te bewegen? Kan je van boertjes, bedienden, autofanaten, biljarters, bierdrinkers… mensen maken die zo harmonieus in elkaar zitten dat ze op de (Oosterse of Vlaamse) monnik en zuster gaan lijken? Kunnen en moeten burgers op de minzame mensen die onze utopieën bevolken gaan lijken, of het nu de sobere inheemse gemeenschappen betreft, of de hardwerkende Vlaming die ook aan zijn buren denkt en geen kapitale misdrijven pleegt? Doen wij met al ons denk- en analyseerwerk met andere woorden niet teveel pogingen het Geheim, het Mysterie, het Kwaad en de Tragedie weg te filteren uit het bestaan? - En is dat onze taak wel? Getuigen zulke pogingen niet juist van hybris, die erfzonde die de Grieken zo treffend hebben beschreven? Veel denken en praten lijkt Activisme… Het meeste goeds gaat misschien per slot van rekening nog uit van de mens die er in slaagt in diepe vrede gewone dingen te doen. Maar bestaat dat wel, gewoon goed leven? Wie is er niet schuldig? Wie geeft er elke dag niet toe aan vormen van groot egoïsme? Of het nu moord zou betreffen (zoals wekelijks op televisie te zien is), het niet eren van de ouders, overspel, of kleinere “zonden’ – die echter ook zeer verstorend werken voor de harmonie, de vrede, de kansen voor gezonde liefde en vertrouwen in de mensengemeenschap - als het vertellen van leugens om gewin te maken (wat blijft er van de Handel over zonder dat?), of het zichzelf toe staan in een grote mooie wagen te rijden (zoals de heer Eyskens, en vele andere welstellende mensen), terwijl mensen in buitenwijken in ellende leven, en mensen op een paar uur vliegen van hier van honger en dorst omkomen…?
08/09/2011 om 17:54
beste Professor
Verhofstadt kwam onlangs op de nederlandse TV ‘ Het Europa van de federale staten ‘ verdedigen : zoiets als de USA.
Amper drie dagen later2 september , werd die visie door Frits Bolkestein , notoir liberaal (!) , afgemaakt als totaal voorbijgestreefd .
” in Nederland is dat pad al 20 jaar verlaten…
er is werkelijk geen énkel europees land dat deze mening deelt …
het is hier de belgische politicus die spreekt : hij zoekt een oplossing voor hun communautair probleem … ”
Vraag van de journalist : ” Sorry maar Verhofstadt is toch voorzitter van de europese liberalen , Meneer Bolkestein ? ”
antwoord : ‘ O ja , maar de liberalen huizen in vele kamers ‘
Dit Professor ,
om u maar te zeggen dat Verhofstadt met zijn verhaal helemaal alleen staat.
Herkent u zichzelf ?
27/12/2011 om 07:38
Het is ongeloofelijk hoeveel mensen die gevaarlijke eurofielen nog durven napraten. Neen, le cosmopolitisme, ca c,est la guerre. De geschiedenis heeft aangetoond dat je niet zomaar ongestraft volkeren in een eenheidsworst kan persen. De Sovjet Unie en Joegoslaviê waren het beste voorbeeld. Oorlogen, etnische zuiveringen en haat waren de ingrediënten en vooral de gevolgen van decennia lang gedwongen samenleven. In het Joegoslavië van Tito was je nummer 523,569 met een Joeslavisch paspoort deel van een collectief en als je anders beweerde vloog je de gevangenis in. Ik ben Nederlander en zal mijj nooit Europeaan voelen omdat het eenvoudig weg niet bestaat, Het is een abstracte identiteit zonder smaak als een zoutloos brood zonder boter. Zwitserland is het beste bewijs dat een 19de eeuwse natiestaat nog steeds kan overleven in de 21ste eeuw geglobaliseerde wereld maar de eurofielen preken met hel en verdoemenis dat we vooral niet mogen teruggaan naar de natiestaat.