deredactie.be - OPINIE

De nostalgie van een cultuurelite

02 / 09 / 2011

 

De inspanningen van schrijver David Van Reybrouck om de Belgische democratie redden zijn bewonderenswaardig. We kennen ondertussen het G1000-project dat hij vóór de grote vakantie lanceerde: na een grootscheepse on-line-bevraging duizend burgers samenbrengen die eigenlijk het werk van de politiek moeten overnemen, namelijk discussiëren over hoe onze samenleving er moet uit zien. Afspraak op 11 november in het Brusselse Tour en Taxis. Hierna zullen bij lottrekking (!) een beperkt aantal gegadigden verder doorbomen en tegen april 2012 een soort synthese afleveren van dit deliberatief proces.

Mediatiek zit het ding goed in elkaar, en de persaandacht is oorverdovend. Van Reybrouck wordt geflankeerd door Francesca Vanthielen, actrice en omroepster, in de bres springend voor de Belgische democratie, maar niet geïnteresseerd in het lot van mishandelde Spaanse windhonden, blijkens haar botte afwijzing om te poseren voor de Greyhounds-kalender. Ook politicoloog Dave Sinardet, van oudsher bekend om zijn pro-België-standpunten en lid van de Pavia-groep, trekt de kar.

Maar ik ga hier niet de voorspelbare banvloeken herhalen rond dit initiatief, noch van dierenvrienden, noch van de Vlaamse beweging, hoewel ik me tot beide categorieën mag rekenen. Beslist ademt het G1000-manifest heimwee uit naar een typisch Belgische compromis-logica. Het zit het in het verlengde van de patriottistische Frietrevolutie, en zal allicht ook goedkeurend gemompel vanuit het Paleis in Laken opleveren. Wat echter minstens even fel zou moeten intrigeren, is de rol die onze eminente schrijver en academicus hier zelf speelt, als socio-culturele spilfiguur, demagoog en telg van een degelijke, oer-burgerlijke Vlaams-katholieke familie.


Het verschil tussen kunst en schroot

Van Reybrouck positioneert zichzelf binnen een crisissfeer (het is opvallend, hoe dikwijls het woord “crisis” valt in zijn vertoog), waarvan hij de sleutel in handen heeft, als een redder met haast Messiaanse allures. Het probleem is echter dat achter elke onbaatzuchtige actie een –al dan niet gezonde- portie egoïsme schuilt, en dat reddende helden ook en vooral de zelfredzaamheid beoefenen. Het is een cynisch trekje van me om dat uit te spelen, ik weet het, maar ik bevind me hier in goed gezelschap.

Al in de jaren ’20 van vorige eeuw stelde Antonio Gramsci, Marxist, notoir tegenstander van Mussolini, maar vooral eeuwige rebel en non-conformist, dat een samenleving niet alleen economisch en politiek gedomineerd wordt door een beperkte elite, maar dat er ook culturele hefbomen nodig zijn om het systeem stabiel te houden. Het systeem leeft dus ook bij de genade van een “cultuurhegemonie”, in stand gehouden door een establishment van kunstenaars, schrijvers, en vandaag ook mediafiguren, zelfs sporthelden, die ons moeten verbazen, opvrolijken, en die daar uiteraard ook beter van worden.

Allerlei kleurrijke verschijnselen doemen hier op. Er is natuurlijk een enfant terrible zoals Jan Fabre, wiens werken vrijwel alle muren van de Vlaamse administraties sieren, die zich tegen het Belgische koningshuis aanschurkt, en die het Paleis decoreert met zijn onvermijdelijke kevers. Maar ook allerlei uitingen van zogenaamde intellectuele vrijheid, het zotste eerst, dienen eigenlijk om de vrijheid die wij allen ambiëren, af te leiden naar iets beperkter, meer geïsoleerd, namelijk de plezante gekte van de kunstenaar die zijn ding mag doen terwijl wij erop staan te kijken. Kort gezegd: als happeningkunstenaar Benjamin Verdonck op de Antwerpse Meir wandelaars aanklampt, is het modern theater,- als u het doet is het overlast. Als Wim Delvoye op de dijk van Middelkerke een hoop schroot deponeert, is het kunst,- als u het doet is het sluikstorten.

Zo ook het fetisj van de “vrijemeningsuiting” in de burgerlijke samenleving. Als Luc Van der Kelen of Bart Peeters luidkeels hun mening laten schallen, dan is het opinie. Als u het doet op het internet, in uw eigen ongekunstelde taal en met een paar krachttermen, dan is het obscene schuttingtaal. Niet voor niets moeten de meeste journalisten-met-perskaart niets weten van burgerjournalistiek: dit is gewoon een kwestie van behoud van privileges en status.


Filantropie en zelfpromotie

En zo komen we uit bij het opmerkelijke pro-democratie-project van David Van Reybrouck. We zien hier een eminente intellectueel en lid van het culturele establishment aan het werk, die handelt vanuit een status van cultuurdrager. Het heet dan dat hij “zijn schouders onder het project zet”,- maar eigenlijk is het andersom: het project is een vehikel om zijn eigen eminentie te bevestigen. Dat is natuurlijk het geval bij vele liefdadigheidsacties, maar hier hebben we een unieke synergie tussen de reddingscampagne voor een regime, en de zelfpromotie van een schrijver. Als het ware een perfecte illustratie van de term “cultuurhegemonie”: niet voor niets was Gramsci een Machiavelli-kenner.

Zo komen macht en cultuur tot een perfecte symbiose: de macht verwerft continuïteit, de kunstenaar een standbeeld. Het verlangen naar roem en het eeuwige leven, al door de Romeinse dichter Horatius bezongen, kan dus leiden tot grote literatuur of interessante kunst, maar evenzeer tot regelrechte bullshit, en af en toe dus tot politieke gebaren. Een “groot gebaar” welteverstaan, een ambitieus, grootschalig reddingsplan voor de civiele samenleving, voor minder gaan we niet. Maar de emancipatie van de burger en de opwaardering van de democratie, de twee vlaggen van het G-1000-schip, wapperen nu net iets te filantropisch en idealistisch om geloofwaardig te zijn: sans rancune, denk ik persoonlijk dat we hier met een zeer intuïtieve en gesofistikeerde marketingstrategie van het product David Van Reybrouck te maken hebben.

Wie zei er dat schrijvers nietsnutten zijn, en kunstenaars verkopers van stront-met-een-strikje-errond? Fout! Via de G-1000 etaleert Van Reybrouck zijn sociale relevantie, door als bezieler van een haast religieuze herstelbeweging op te treden. Een acte die de kunstenaar, politicus, societyfiguur, collectief geweten en profeet verenigt. Dat alles uiteraard verbaal schitterend verpakt: het geheel baadt in een poëtische bevlogenheid. Ik zie het dan ook meer als een meta-literair project, én een nostalgische uiting van elitarisme, vanwege iemand die al-bij-al toch wortelt in de oude Vlaamse plattelandscultuur.

Van Reybrouck als 21ste eeuwse dorpspastoor? Het probleem is natuurlijk dat elites door de postmoderne massa niet meer erkend worden. Wel vedetten, maar geen mentors. Geen politieke en geen culturele: weg ermee. Onder die paradox geraakt de schrijver nooit uit: de G-1000 als emancipatorisch project voor een burgermaatschappij waarvan de leden geen betutteling meer verdragen, ook niet van de voorzitter van de Vlaamse PEN-club.

Ik voorspel het initiatief dan ook een trage dood, al zal ook dat einde op literair-grootse wijze worden beklemtoond. Misschien met een Belgische Congo-roman, wie weet.


Johan Sanctorum

(De auteur is filosoof-publicist)

@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod

40 Antwoorden op “De nostalgie van een cultuurelite”

  1. Wilfried Zegt:

    Beste Johan Sanctorum,

    Uw critische rethoriek laat me denken aan de successong van Dalida….encore des mots, toujours des mots, les mêmes mots, rien que des mots, des mots façiles, des mots fragiles, des mots trop beau…. paroles, paroles, paroles, paroles, paroles, caramelles, bonbons, des chocolats…..

    David Van Reybrouck doet ten minste een poging om de huidige politieke wantoestand aan te kaarten, en er ook iets aan te doen.
    En inderdaad,de kans is reeël dat zijn G1000 project, weliswaar met het nodige eerbetoon, parlementaire hoogstandjes, en vermeende elitaire belangstelling, in de toekomst zachtjes “doodgezwegen” zal worden door verantwoordelijke overheden die geen inmenging dulden van een Congo “schrijverke”.

    De verdienste om tenminste “iets” ondernomen en/of gedaan te hebben, kan u hem geenszis ontnemen.

  2. leen vos Zegt:

    Het hoogtepunt van de democratie zijn verkiezingen.Het enige moment dat de burger zijn meing kenbaar kan maken.
    Het is duidelijk dat sommigen , vooral uit Belgicistische hoek , ziich niet kunnen verzoenen met de uitslag van de laatstse verkiezingen, die. De Vlamingen worden mondiger en assertiever.
    Een G1000 project is niet superieur aan een democratische verkiezing

  3. Herman Zegt:

    De kern van het “betoog” van Sanctorum is deze:

    “Wie zei er dat schrijvers nietsnutten zijn, en kunstenaars verkopers van stront-met-een-strikje-errond? Fout! Via de G-1000 etaleert Van Reybrouck zij”n sociale relevantie, door als bezieler van een haast religieuze herstelbeweging op te treden.”

    Rechts Vlaanderen (de grote meerderheid dus) moet zich eens dringend bezinnen over de wijze waarop ze omgaat met kunstenaars en kunst. Misschien eens een boek lezen? Cong? Een museum bezoeken? Ik vind het initiatief van Van reybroeck niet goed, maar dat zegt niets over zijn waarde als kunstenaar.

  4. Johan Blaekdal Zegt:

    Om uw artikel dus in een zin samen te vatten: “Iedereen die het beste voorheeft met de welvaart van het Belgische volk en initiatief onderneemt om deze te ondersteunen, is per definitie verdacht en dient uitgespuwd te worden”.

    Gevolgd door een resem argumenten die nog veel meer op de auteur van toepassing zijn dan op die Reybroeck kerel zelf. Welk diploma maakt immers iemand tot een publicist? Moet ik u kennen, dat u zomaar een opinie op een website van de openbare omroep mag schrijven?

    Bij het lezen van zoveel misprijzen voor en wantrouwen jegens ondernemingszin en positieve energie, krijg ik alleen maar de neiging om te denken: God, verlos ons van de Vlaamse Beweging en de dierenvrienden…

  5. Valentijn Zegt:

    Ik durf niet meer zeggen welke ‘walmen’ volgens mij bovenstaande bijdrage verspreidt.
    Ik vind deze bijdrage een zeer representatieve uiting van zogenaamde intellectuele vrijheid, het zotste eerst, die eigenlijk dient om de vrijheid die wij allen ambiëren, af te leiden naar iets beperkter, meer geïsoleerd, namelijk de plezante gekte van de ‘filosoof-publicist’ die zijn ding mag doen terwijl wij erop staan te kijken.
    Mocht ik dit doen dan is het overlast, als de heer Sanctorum dit doet is het een opinie ????

  6. Dirk De Vrieze Zegt:

    Ja, deze opnie zal de belgicisten pijn doen. Zelden hebben we een iniatief gezien dat zo snel, zo massaal door de regimepers gesteund werd. Ik verschil met Johan Sacctorum toch op een punt van mening: de G1000 zal een snelle dood sterven na 11-11. Vlaamse auteurs en zangers die niet (meer) weten waar de patatten vandaan komen doen er goed aan een gulden regel van hun voorgangers voor ogen te houden “Moei je niet met polittiek”. Het kost fans.

  7. Jan Despiegelaere Zegt:

    Ik dacht niet dat de G-1000 Vlaams- noch Belgisch-nationalisten uitsloot van mogelijke deelname? Waarschijnlijk is het naïef om te denken dat David Van Reybrouck en co dit initiatief nemen om aan te tonen dat het blijkbaar onverstandig is om politiek enkel en alleen aan politici over te laten? Niet de verkiezingsuitslag wordt bekritiseerd, wel de onmogelijkheid en onmacht van politici om op basis van deze verkiezingsuitslag tot een compromis te komen dat het algemeen belang dient. Het maakt niet uit of dit initiatief een trage dan wel snelle dood zal sterven. Het initiatief is er, en als basisdemocratisch model is het zinvol en heeft het zijn waarde, evenals het feit dat de heer Sanctorum zijn visie op een openbaar forum kan/mag ventileren.

  8. Willy Vandenbrande Zegt:

    Geachte heer Sanctorum,

    ik heb ook de nodige bedenkingen bij de inhoud van dit project en bij de slaagkansen ervan. Ik vind trouwens dat inhoudelijke kritiek op om het even welk initiatief moet kunnen.

    Maar schrijven dat dit een “gesofistikeerde marketingstrategie van het product David Van Reybrouck” is, heeft met inhoudelijke kritiek niets meer te maken. Hier wordt zonder meer gesteld (op het lasterlijke af) dat de initiatiefnemer enkel uit is op persoonlijk gewin. Het aanhalen van “het niet willen poseren voor een hondenkalender” en ” bekend om zijn pro-België standpunten” past duidelijk in dezelfde strategie: de intiatiefnemers verdacht maken, ze brandmerken als opportunisten, belgicisten en dierenhaters en dus in wezen slechte mensen. Machiavelli zou nog iets kunnen leren van u.

    Wat de afkomst van David Van Reybrouck met de inhoud van dit project te maken heeft, is me al helemaal niet duidelijk. Is het een “telg van een degelijke oer-burgerlijke Vlaams-katholiek familie”, “iemand die wortelt in de oude Vlaamse plattelandscultuur” niet toegestaan om een initiatief te nemen dat ingaat tegen het gedachtengoed van die afkomst?

    Of is dit een voorsmaakje van hoe het er in een onafhankelijk Vlaanderen zal aan toegaan met andersdenkenden? Ik vrees het want als een filosoof zich al tot dit soort methodes verlaagt, wat mogen we dan verwachten van gelijkgezinde politici?

    Vriendelijke groeten

  9. marc Leys Zegt:

    @ Herman

    zou de kunstenaars wereld zich eens niet afvragen hoe het met door u “rechts Vlaanderen” genoemd fenomeen zou moeten omgaan? per slot van rekening, lidmaatschap van de PVDA zoals een aantal van de kunstenaars, en een op voorhand weigeren om in een tv stuk de rol van Bart De Wever te willen spelen zoals Koen De Bouw dat doet en de tirade van Bart Peeters doen velen de wenkbrauwen fronsen,

    Ach.. De G 1000 gewoon een verderzetting van de Ancienne Belgique… en inderdaad… David Van Reybrouck moet met zijn G 1000 niet voor mij denken, dat doe ikzelf wel..

    marc

  10. Noel D Zegt:

    Leen Vos,

    Tijdens de bloeiperiode van het Vlaams belang had die partij Europarlementsleden die nooit één ammendement hebben ingediend.
    Zij waren wel verkozen door het Vlaamse volk.
    Hetzelfde gebeurt nu met NVA.
    De meeste mensen stemmen op NVA omdat het de partij van De Wever is. Zij vinden de man cool, maar weten niet waarvoor hij staat. IIk noem ze de VTM kiezers.
    Geef mij dan maar G1000 waar burgers zich tenminste inzetten voor de democratie.

  11. Bart Zegt:

    dhr Sanctorum zegt inderdaad ‘niets’, zoals Wilfried opmerkt. En nochtans ben ik ook filosoof van opleiding, ik zou het moeten kunnen snappen, maar het ontgaat mij.

  12. Stefaan Zegt:

    Van Reybroecks boek Congo ligt al te koop in een bekend boeken oulet keten. t’Zal wel dus niet zo succesvol geweest zijn, dan men door alle mediahetze had kunnen verwachten.
    Hoedanok schoenmaker blijf bij uw leest. Ik ben de betweterige vingertje van BV ’s (al dan niet artist of kultureel bezig à la Daan, Bart Peeters en tuti quanu) meer dan beu.

  13. Christine Verbeke Zegt:

    @ Noel D - ik moet u teleurstellen: ik ben een canvaskijkster en kunstminnares, en toch NVA-aanhangster. Waar haalt u uw vooroordelen toch vandaan? Overigens, moet men universitaire studies gedaan hebben om te beseffen dat meer efficiëntie, een daadkrachtig beleid, etc (allemaal zaken die in de huidige belgische constellatie niet mogelijk blijken) een must zijn? Ik dacht het niet. Veel “gewone” mensen - u noemt hen minachtend VTM-kiezers - beseffen maar al te goed dat we er niet goed voor staan, en dat de nood aan een daadkrachtig (dus: vlaams) beleid nodig is.

  14. Johan Depoortere Zegt:

    Full disclosure: behalve “filosoof-publicist” is de auteur ook buikspreker voor Vlaams Belang.

  15. Igor Françiscus Maria De Rycke Zegt:

    Wanneer deze tendens van de “Vlaamsche” onanie zich blijft voortzetten; zal een mens straks nog een soort afkeer krijgen van zijn moedertaal; waar gaat dat toch over mensen; ik zou straks nog uit mededogen met de Walen gaan verlangen dat ze zich aansluiten bij Frankrijk, wat een onverdraagzame en gevaarlijke opinie …. men heeft een pest in Vlaanderen doen uitbreken die niets met liefde voor taal of landschap te maken heeft; er zijn finaal in Vlaanderen al geen landschappen meer en de cultuur zit in Brussel: in de rijdom van de diversiteit en de Europese geest van Brussel, stop toch met die oorlogstaal jegens onze Waalse medemens en ik voorspel iets, namelijk dat Wallonië zal opgaan in Europa en dat Vlaanderen een vervuilde en verpauperde streek zal worden.

  16. Jonas Maebe Zegt:

    @Leen

    > Het hoogtepunt van de democratie zijn verkiezingen.
    > Het enige moment dat de burger zijn meing kenbaar kan maken.

    Verkiezingen zijn een minimale ondergrens voor wat nodig is voor een goed-functionerende democratie. Ze zijn absoluut niet voldoende op zichzelf. Politici zijn geen orakels. Als er zich een probleem stelt en ze willen dat oplossen (van euthanasie tot energievoorziening tot migratie tot economische crisis tot GMO’s tot …), moeten zij zich net als iedereen informeren vooraleer ze een degelijke beslissing kunnen nemen.

    Daar heb je enerzijds studiediensten voor, maar anderzijds ook het grote publiek: van door het bedrijfsleven ingehuurde lobbyisten tot buurtactiecomités. En ik kan niet benadrukken hoe belangrijk het is dat “gewone burgers” zich ook laten horen in dergelijke debatten. Ja, dat kost moeite, maar niemand heeft ooit gezegd dat democratie een goed idee is als je enkel zin hebt in vloeken op mensen die op TV komen.

    En je kan zo gigantische verschillen maken. Ik heb dat zelf ondervonden 7-8 jaar geleden bij het toenmalige debat over de Europese richtlijn rond softwarepatenten. Ik had daar toevallig over gehoord, vervolgens een mail gestuurd naar alle Vlaamse Europarlementsleden, en na één vraag om meer informatie van de assistente van een parlementslid stond ik twee weken later samen met verschillende andere vrijwilligers (via de NGO “Foundation for a Free Information Infrastructure”) in het Europees Parlement aan de deur te kloppen van mensen die ik normaal enkel op televisie zie.

    Guess what: wij werden als vrijwilligers (voornamelijk studenten en een paar mensen van KMOs, van over heel de EU) niet weggelachen, integendeel: die politici vonden het zeer verfrissend dat eens gemotiveerde mensen die wisten waarover ze praatten naar hun deur kwamen, ipv lobbyisten die betaald worden om de boodschap van de dag te verkondigen. En uiteindelijk hebben we zelfs min of meer gewonnen (de richtlijn is in eerste lezing grondig geamendeerd door het EP, en in tweede lezing massaal verworpen wegens weigering van de Raad en Commissie om die amendementen te steunen). En dat ondanks lobbycampagnes door grote industriespelers van miljoenen euro’s.

    Bij minder juridisch-technische discussies zoals de huidige regeringsonderhandelingen heb je natuurlijk een andere dynamiek, maar ik wil gewoon benadrukken dat het mijns inziens compleet verkeerd is om als uitgangspunt te nemen dat je om de zoveel jaar eens gaat stemmen en vervolgens je enige democratische recht en plicht hebt uitgevoerd wat betreft het bestuur van de maatschappij.

  17. J.L. Zegt:

    Het democratisch systeem daar kan niet aan getornd worden, zoveel is duidelijk. Er zijn geen alternatieven. Maar ; … Hoe graag partijen ook hun rapportboekje etaleren om te tonen welk procentueel aandeel ze van het Vlaamse, Waalse, Brusselse of duitstalig gewest vertegenwoordigen, ik vrees dat ze weinig of geen contact meer met Jan modaal hebben. Niet iedereen is mondig of tafelspringer om zijn of haar visie wereldkundig te maken. Een G1000 had in dat opzicht dan beter een G11.000.000 geweest, maar dat zou meteen worden bestempeld als het in vraag stellen van de autonomie van de deelstaten of gewesten.
    Jaren hebben mensen met verantwoordelijkheidszin het voortouw genomen om elke burger te vrijwaren van onrecht. Afkomst, rang of stand, geloof, noem maar op, … geen van deze zaken mocht wie dan ook discrimineren. Als nu ook taalregio’s hertekend worden door welke oorzaak dan ook; goedkopere bouwgronden net in Wallonië of meer franstaligen in de Brusselse rand, of …, wordt het schrijnend duidelijk we ondertussen met een onbestuurbaar gefragmenteerd geheel opgezadeld zitten. Ik durf niet te rekenen en tellen wat ons bestuursapparaat de gemeenschap per capita kost.
    Mobiliteit heeft ervoor gezorgd dat “regio’s” steeds sneller hertekend worden, en was dat nu net niet wat we voorzagen met Europa ? Dus waarom blijven opsplitsen ? Ik ben trots op mijn vlaamse roots, mijn taal, mijn geschiedenis, mijn volk,… maar ik ben ook trots dat ik 4 talen behoorlijk beheers, dat ik dicht bij zee woon, dat ik hou van de Ardennen, dat je op de baraque Fraiture niet noodzakelijkerwijs de beste frieten eet, dat Charleroi ooit een industrieel walhalla was, de vuist in Vilvoorde me doet denken aan vervlogen industrie, … Ik boos word als ik denk hoe onze verdeeldheid het mogelijk heeft gemaakt dat we de grootste belangen in onze energiesector, banksector, … niet binnen de landsgrenzen hebben kunnen houden.
    Zucht…

  18. Mark W. Zegt:

    “Rechts Vlaanderen” - waarmee ongetwijfeld ook de N-VA-kiezer wordt bedoeld - “moet eens een boek lezen,” zegt Herman.
    Even verder noemt Noel D. de N-VA-kiezers “VTM-kiezers”, die “Bart De Wever cool vinden maar niet weten niet waarvoor hij staat”.

    En zeggen dat een recente studie (oktober 2010 -> februari 2011 - uitgevoerd door professor Marc Swyngedouw en Koen Abts van de K.U.Leuven) uitwees dat “hogeropgeleiden zich meer aangetrokken voelen door de N-VA dan mensen met hoogstens een diploma lager onderwijs”…

    Zal ik hieruit dan maar besluiten dat Herman en Noel met succes hun lagere school hebben afgemaakt (waarvoor een dikke proficiat, overigens) maar nooit veel verder zijn geraakt?

    Ik vraag me in elk geval wel af waar die ongelooflijke arrogantie en dat totaal misplaatst gevoel van superioriteit van voornoemde heren vandaan komt. Tot een degelijk debat zijn zij met een dergelijke mentaliteit in elk geval niet in staat. Hoog tijd dat ze zichzelf eens in vraag stellen, dunkt mij.

    (Overigens ben ik én links, én Vlaamsgezind, én een verwoed lezer. En zal ik op de N-VA blijven stemmen, zolang er geen Vlaams links alternatief is. Als voor zichzelf denkend mens, die dogma’s verwerpt en zelfs partijprogramma’s leest voor hij zijn keuze maakt.)

  19. Christophe B Zegt:

    Ik snap de cynische toon van uw betoog langs geen kanten. Nationalisten zouden toch eens in de spiegel moeten kijken: elk conflict van de laatste 250 jaar heeft een of andere extreme vorm van nationalisme als zeer belangrijke oorzaak. Maar dat mag niet verteld worden zeker?
    Ik kan nog begrip opbrengen voor een zekere vorm van cultureel nationalisme. Maar wat is “Vlaams” eigenlijk? Weet u een juiste definitie te formuleren? Ik daag u uit om er een goeie te schrijven.
    Wie een beetje geschiedenis kent, beseft dat dit complete onzin is. België was een kunstmatig land, Vlaanderen is dat historisch gezien nog meer. Althans het Vlaanderen zoals dat nu het geval is. Dat men meer bewust is als Vlaming, ok, maar in de huidige context van een alsmaar sneller veranderende wereld (zelfs op het Chinese platteland) heeft het “eigen gelijk” en terug naar vroeger was het beter tendens geen kans van slagen. Het is totaal irrealistisch.
    Het initiatief van de Congoboekenschrijver doet mij eerder denken aan een soort initiatief van de Eed van de Kaatsbaan op 5 mei 1789. Dat was dé echte start toen was er geen weg terug. Niet 14 juli 1789. Maar velen weten dit niet of nauwelijks.
    Burgerdemocratie is niet altijd juist. Het beste voorbeeld is Hitler en de NSDAP, die werd met de meeste stemmen verkozen en eenmaal democratisch ze veel macht hebben alle andere politieke bewegingen verbieden en mensen opsluiten, folteren, vervolgen en zelfs executeren.
    Een echte democratie in België zou zijn dat er unitaire lijsten zijn. Elke partij moet in heel België verantwoording afleggen. Nu is dat niet het geval. Een absurde situatie die een tijdbom is onder België. Schaf de provincies af. Laat in de Senaat voor elke provincie 3 verkozenen uit de regionale parlementen zetelen. Zodat er geen extra nieuwe politici zijn. Zoals elk federaal land.
    Maar hervorm ook Brussel tot een echte stadspolis. Geen 19 gemeenten meer en meer dan 584 politieke mandaten voor een stad van hooguit 1,2 miljoen inwoners. Dat mag gerust extra geld kosten immers Brussel is een centrumstad met voordelen voor het hele land ‘zowel Vlaanderen als Wallonië”.
    Ik kan Noel D bijtreden: mensen zijn zich echt niet meer bewust wat democratie eigenlijk is. Participatie in de samenleving, je duidelijk informeren, weten welke standpunten een partij heeft, en niet alleen maar over pakweg drie thema’s. Neen kijk naar het hele plaatje. Wie dat ernstig zou doen, zou flink schrikken. Gelijk voor welke partij men stemt. Mij maakt het niet uit, maar doe het ernstig en denk niet op korte termijn. Ik zou het bovendien toejuichen indien men alle verkiezingen op alle niveaus legt op 5 jaar. Want nu is het een absurd gedoe van wel op een lijst te staan maar nooit het bewuste mandaat niet willen en/of kunnen opnemen.
    Bart De Wever is trouwens het perfecte voorbeeld van een politicus die de perceptie mee heeft, maar als je eens dieper ingaat op wat hij effectief politiek presteert aan parlementair werk is dat toch maar een mager beestje. Ja veel onderhandelen is er an sich niet gebeurt he, wel veel gebabbeld.
    Het burgerinitiatief juich ik toe en zal me er ook voor engageren. Ik ga op 6 september meedoen in Gent. Ik ben benieuwd naar het resultaat. Politiek heeft me altijd geïnteresseerd. Samen met mijn dosis historische kennis denk ik nooit zwart wit wat vele burgers gemakkelijkheidshalve wel doen. Rotverwende Europese burgers beseffen niet dat 2/3 op deze aarbol die normale rechten die wij gewoon zijn helemaal niet hebben. Populisme is gevaarlijk, dat leert ons ook het verleden omdat je daar altijd met de gebakken peren zal zitten indien die vrij spel krijgen zowel op lokaal, regionaal als nationaal vlak.
    Ik ben het beu om te horen dat elk initiatief van de culturele wereld afgebrand wordt door de zelfingenomen poltieke auteurs zoals u.
    @ Christine: Heel veel Vlaamse beleidsdomeinen verdienen een dikke 3 of 4 op tien. Maw gebuisd: wegeninfrastrucutuur is een ramp, sociale woningen zijn er veel te weinig (en dat is dé sociale bom die tikt voor mijn generatie geloof me), schoolgebouwen moeten zwaar uitgebreid en/of gerenoveerd worden, wachtlijsten voor jongeren met ernstige psychologische problemen. Daar heeft geen enkele Waal iets in te zeggen gehad de laatste 30 jaar en dan beweren dat we het beter doen?
    Het duidelijkst voelbaar is dat voor al wie een bouwvergunning nodig heeft: vele projecten duren minstens 5 jaar studie of voorbereiding, sommige zelfs 10 jaar in Vlaanderen. Vele decreten spreken gewoon mekaar tegen en de mallemolen draait verder. Vlaanderen is zijn eigen dynamiek op langere termijn onhoudbaar aan het kapot maken.
    Een Vlaams beleid is zelden daadkrachtig gebleken. Dat is ook een realiteit. Maar ik veel begrip voor het ongenoegen bij vele mensen. NVA-kiezers willen vooral een efficiënter land. Dat is nu inderdaad totaal niet meer het geval maar de oplossing zou wel eens heel anders kunnen uitpakken dan wat nationalisten in hun achterhoofd hebben. De toekomst zal het uitwijzen hoe het zal uitdraaien.
    En wie aan zijn kinderen predikt dat Frans niet meer nodig is om te functioneren, wat de laaste tijd bon ton is bij vele Vlamingen zijn even erg bezig met het cultureel kapitaal te mismeesteren als allochtone gezinnen die nauwelijks interesse tonen om de landstalen aan hun kinderen bewust aan te leren. Je knipt de vleugelpennen van een hele jonge generatie weg. Talen zijn altijd een verrijking geweest en die vijandbeelden zijn soms absurd te noemen. Ik denk nooit in hokjes, maar ben realistisch dat dit initiatief tot iets moois kan leiden. Wie niet waagt blijft maagd.

  20. Karel Zegt:

    Vreemd dat Johan Sanctorum vergeet te vermelden dat David Van Reybrouck de ambitie heeft om baron te worden. Baron Von Reybrouck klinkt toch zoveel beter. Waarom zou de man het anders doen? Ik kan met de beste wil van de wereld geen andere redenen bedenken. Mag ik er op rekenen dat die fout snel wordt rechtgezet. Waarvoor dank.

  21. Etienne Naaktgeboren Zegt:

    Ik heb zelf ook bedenkingen bij het initiatief van Van Reybrouck. Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat het speciaal op poten is gezet om tegenwerk te bieden aan de NVA. Toch vind ik de kritiek van het initiatief op de particratieën in België op zich niet onterecht. Partijen baseren zich op ideologieën of belangen die vaak de realiteit sterk reductionistisch benaderen. Kiezen op een partij is daardoor bijna een religieuze keuze, die je vrijheid sterk inperkt en die vrijheid in handen legt van een zelfverklaarde elite. Ik zou liever bij de verkiezingen een multiple-choice-formulier invullen met tientallen vragen over het beleid dan op een bepaalde partij te stemmen. Volksraadplegingen (zoals in Zwitserland) zijn daar een zwakke afspiegeling van. Maar blijkbaar wil de politieke elite geen beslissingsmacht afgeven aan het volk. Want het volk is dom en de elite is slim, zo denkt de elite. Terwijl we allemaal mensapen zijn die als afzonderlijk individu nauwelijks iets weten (bouw maar eens zelf een tv, of auto, of wasmachine uit grondstoffen). Maar ik blijf dus wel denken dat het initiatief bedoeld is om de proteststemmen voor de NVA (als reactie op de hautaine ‘non’ op alle Vlaamse vragen onder Leterme I) los te weken van een aantal programmapunten van de NVA. Vandaar dat Van Reybrouck er toch ook graag NVA-stemmers erbij heeft, zoals hij zelf zegt.

  22. Eric V. Zegt:

    Dat Di Rupo de boel weer aan het belazeren is, waarbij er niet echt bevoegdheidsoverdrachten gebeuren, waarbij er niet echt ingegrepen wordt om ons land weer gezond te maken… zal spoedig blijken. Vlaanderen zal alweer de rekening mogen betalen, zeker indien een … (onwaarschijnlijk) akkoord bereikt wordt . Ondertussen slooft de culturele elite zich weer uit om te bewijzen aan het klootjesvolk dat België toch het verdedigen waard is. Men doet maar… en Sanctorum zal waarschijnlijk gelijk krijgen. Ook al hou ik niet van zijn arrogante en neerhalende stijl.

  23. Stephan Zegt:

    Ik vraag mij af of de auteur hetzelfde zou geschreven hebben als de G1000 uitsluitend Vlaams-Nationalistisch was. We kunnen voor de zoveelste keer vaststellen hoe vele (maar gelukkig nog niet alle) Vlaams-Nationalisten hun artillerie afvuren op “pro-België Vlamingen”. Het volk verdelen heeft altijd en uitsluitend negatieve gevolgen….
    Het is waar, de kans dat dit project beetje bij beetje vergeten zal geraken is groot. But remember: always give the benefit of the doubt!!

    Uiteindelijk bevat dit artikel niets nieuws, wat ook logisch is: Het initiatief draait nog niet op volle toeren, laten we eerst afwachten hoe het zal aflopen om daarna een echte complete analyse te kunnen voeren. Zolang dat afgerond is, is elke analyse dan ook alles behalve objectief en rationeel.

    Om af te sluiten kan ik Christophe B. (20:38) goed volgen wat betreft zijn laatste uitspraak “Wie niet waagt blijft maagd”.
    In mensentaal: Het is altijd beter een initiatief te nemen dan helemaal niets doen….

  24. L. Mondelaers Zegt:

    Ik ben het volledig eens met MARC W. Ook ik ben èn links èn bewust van dat deel van mijn identiteit dat Vlaams is èn, ja, ik lees al eens een boek. Voor mensen zoals ons rest er echt géén andere keuze dan voor NVA te stemmen. Ik ben het onderhand spuugzat dat voor NVA kiezen gratuit gelijkgesteld word met imbeciliteit en, geloof me, de verwijzingen naar Nazi Duitsland komen me onderhand de strot uit. Alsook dat gezeur over het historisch Vlaanderen dat niet het huidige Vlaanderen is zodat een Vlaamse identiteit verdacht wordt gemaakt in huidig België. We leven HIER EN NU. Hier en nu *is* er bewijs van onvoldoende wederkerigheid tussen de gemeenschappen van België. Het zal me worst wezen dat maar 100.000 Belgen daar wakker van liggen en niet alle 11.000.000. Onrechtvaardigheid is onrechtvaardigheid. Manke democratie is manke democratie. Al wat ik vraag is dat verholpen wordt en vooralsnog blijkt enkel de NVA daar oren naar te hebben.

  25. D. J. Zegt:

    Beste Noel,

    Ik zou Christine Verbeke nog willen vervolledigen met een verwijzing naar een artikel in Knack “de N-VA kiezer ontleed”.
    Daar wordt een onderzoek aangehaald dat bevestigd dat de gemiddelde N-VA kiezer eerder hoog opgeleid is en vaak professional of hoger kaderlid. Ik reken mezelf eveneens tot deze categorie. Bovendien genoot ik een artistieke opleiding.
    Uw mening over “de N-VA kiezer” getuigd van een zekere arrogantie. (Dezelfde arrogantie die ik een groot deel van de Vlaamse culturele elite verwijt, in lijn met de schrijver)
    Ik zou ook kunnen beweren dat de S.PA (bvb) vooral stemmen krijgt van laaggeschoolde arbeiders met een lager inkomen die weinig tot geen interesse tonen in politiek noch cultuur. (Het zogenaamde VTM-publiek?) Daar ligt toch de roots van de socialisten? Al zie ik in mijn eigen omgeving dat het vandaag vooral mensen met een job in de ambtenarij of de zwaar gesubsidieerde sociaal-culturele sector zijn die S.PA stemmen. Logisch ook, zij hebben er het meeste belang bij dat een partij die zwaar investeert in een sterke overheid met een vergaand subsidiebeleid aan de macht blijft. Puur eigenbelang, maar ik heb daar alle begrip voor. Zo is het ook gedeeltelijk uit eigenbelang dat ik rechts stem, ik ben niet te hypocriet om dat toe te geven. Het aantal mensen die opkomen voor een maatschappelijk ideaal waar ze zelf slechter van worden is zeer beperkt, en ik geloof alvast niet dat Van Reybrouck er één van is.
    (PS Christine: Uw steeds warme en integere bijdragen aan dit forum bewijzen het ongelijk van zij die de N-VA-kiezer steeds afschilderen als grijs, bitter en bekrompen, waarvoor mijn dank en respect!)

  26. Willy Vandenbrande Zegt:

    Geachte Mark W

    Links is duidelijk een zeer ruim begrip geworden. U leest het partijprogramma van de NVA en u bent links en u besluit op die NVA te stemmen. Een partij met als sociaal / economisch programma een kopietje van VOKA, met als onderliggende filosofie die van Dalrymple (alle macht aan de sterksten en voor de rest liefdadigheid), met als grootste Europese voorbeeld de Britse conservatieven. Een partij ook die door het massaal overlopen van Vlaams Belang mandatarissen en kiezers nog meer zal moeten opschuiven naar extreem rechts.

    Of is het de stelling “De Walen zijn de schuld van alles”die u als links denkend mens over de streep heeft gehaald? Omdat u in geen enkel ander partijprogramma een betere vertaling hebt gevonden van het basisprincipe bij uitstek van links: solidariteit?

    Als dat links denken is, dan snap ik niet waarom Bart De Wever altijd maar afgeeft op “de linkse kerk”. Het blijken verdorie zijn grootste fans te zijn.

    Vriendelijke groeten

  27. Marcus Zegt:

    Beste Mark W

    Weet u, ik hen heel wat ‘hogeropgeleiden’ die nooit een boek lezen…

    Maar wat ik me vooral afvraag is hoe mensen zichzelf als ‘links’ kunnen bestempelen, terwijl ze toch voor de NVA stemmen. Dat wil, volgens mij althans, zeggen dat het enggeestige nationalistische gevoel (= wij zijn beter dan de anderen) voor u belangrijker is dan sociale rechtvaardigheid. En dan bent u dus niet links. ‘Sociale rechtvaardigheid’ is niet verenigbaar met het ‘recht van de sterkste’.

    Wat de bijdrage zelf betreft, dat is niet meer dan een botte aanval op de persoon van David Van Reybrouck om zo het G1000-project in een slecht daglicht te stellen. Het is niet zo moeilijk om daar doorheen te kijken. Stel u voor, het kan toch niet dat Van Reybrouck zoiets uit overtuiging doet! En dan nog gesteund wordt door iemand die weigert te poseren voor de Greyhoundkalender (is dat de norm dan vandaag?). Hij doet dat enkel tot meerdere eer en glorie van zijn eigen ego!

    Als ik dat allemaal lees begin ik mij serieus vragen te stellen over het ego van de ‘filosoof-publicist’ (een ‘hogeropgeleide’ dus). Want wat hij hier, verpakt in allerlei volzinnen, opvoert is niet meer dan het typische discours van rechts Vlaanderen. Alle (Waalse) parlementsleden zijn profiteurs, alle (Waalse) ministers postjespakkers en alle (linkse) kunstenaars hebben grootheidswaanzin. Dat discours en het TV-imago van Bart De Wever hebben de NVA groot gemaakt maar, wees gerust, die partij is net als het VB geen blijver. En wat G1000 betreft, zelfs al sterft het project een stille dood, dan heeft David Van Reybrouck tenminste nog eens benadrukt dat de meerderheid van Vlaanderen niet achter de NVA-standpunten staat.

    Met vriendelijke groeten

  28. Mark W. Zegt:

    Even geachte Willy Vandenbrande

    • over de “liberale” N-VA

    Ik heb niet veel op met Dalrymple. De liberalere koers die de N-VA is gaan varen, vooral dan bij monde van de ene of de andere partijbons, bevalt me niet. Maar wat er ook over gezegd kan worden: zo blauw als de liberalen zijn ze op geen stukken na, en in het programma waarmee ze naar de verkiezingen zijn getrokken is (was) daar ook niet zo heel veel van terug te vinden.

    Heeft u dat programma destijds wel gelezen? Soms twijfel ik of mensen die zoveel kritiek hebben op die “harde liberale koers” van de N-VA wel weten waar ze het over hebben. Die twijfel baseer ik op twee dingen:

    - Ooit beweerde een van die criticasters dat de N-VA volop inzette op privé pensioenregeling, terwijl in hun programma letterlijk stond dat ze gekant waren tegen die privatisering. (Ik zeg “stond”, omdat ik dat programma op hun site sinds die vernieuwd werd niet meer volledig terugvind – alleen een aantal “standpunten”. Ik kan dus jammer genoeg niet meer verwijzen.)

    - De bakken kritiek die de N-VA vanuit linkse hoek over zich heen heeft gekregen over hun zogenaamde harde liberale koers, hebben liberale partijen nooit, nóóit over zich heen gekregen. Het lijkt wel of elke wat liberalere toets de N-VA tien keer zo zwaar wordt aangerekend. Dat is bizar. Het wekt bij mij het vermoeden dat het niet zozeer gaat om dat liberale, maar dat vooral een stok wordt gezocht om de hond te slaan.

    Wat het VOKA betreft: da’s nog zo’n dooddoener. Ooit zei Bart De Wever sarcastisch: “Iedereen weet toch dat de VOKA-mensen mijn bazen zijn”… maar sarcasme is dezer dagen blijkbaar aan weinigen besteed. Wie sarcasme begrijpt weet dat daarmee (1) de draak wordt gestoken met een uitspraak of obsessie van de tegenstander en (2) de aantijging wordt ontkend. In de hoofden van de criticasters werd dat meteen een bekentenis in plaats van een ontkenning. Stok, hond.

    • over uw persoonlijker, minder vriendelijke insinuaties

    Naast “goede” en “slechte” Vlamingen bestaan er vandaag blijkbaar ook “goede” en “slechte” linksen. Een slechte linkse zijnde iemand die zich ook als Vlaamsgezind durft te uiten – foei, in de ban daarmee! Een erfenis van de jarenlange monopolisering van het Vlaamse thema door het VB, vrees ik – maar ook door het laten verstek gaan van de linkse partijen, zoals père Van Den Bossche een tijdje geleden nog aankaartte (“de sp.a heeft weer de trein gemist”).

    Nooit gedacht dat ik nog eens zou moeten aantonen hoe links ik wel ben, maar sinds ik voor mijn Vlaamsgezindheid uitkom moet ik me weren als een duivel in het wijwatervat (al haal ik steeds vaker gewoon mijn schouders op – maar voor u rol ik nog eens mijn apologie uit). Ik voel dan ook heel sterk mee met de Gravensteengroep, die al even veel verdachtmakingen te verwerken heeft gekregen, terwijl ze net ontstaan zijn om de idiote Vlaams=rechts idee-fixe te weerleggen.

    Ik ben waarschijnlijk op een aantal vlakken een pak linkser dan u. Ik vind bvb dat alle openbare diensten best in handen zouden blijven van de overheid. Liefst zou ik zelfs alle ziekenhuizen en onderwijsinstellingen in overheidshanden zien. Niet dat de overheid zich altijd zo’n goede manager heeft getoond, maar de idee dat winst moet worden gemaakt in de zorg voor zieken, in openbaar vervoer, in postbedeling en wat dies meer zij, vind ik zorgwekkend en ongepast.
    Daarnaast vind ik dat het verschil in loon veel en veel te groot is. Ik vind niet dat de spreekwoordelijke straatveger, die dag na dag uw en mijn vuil opkuist, veel minder hoort te verdienen dan een chirurg of bedrijfsleider (die waarschijnlijk sowieso al meer voldoening halen uit hun werk). En zeker vind ik dat er goede voorzieningen moeten zijn voor de zwakkeren in de maatschappij.

    Links genoeg voor u? Mag ik mijn lidkaart van het linkse clubje houden? Of is Vlaamsgezind zijn toch voldoende om eruit gebonjourd te worden? Is links dan d’office = anti-Vlaams?

    • “de Walen zijn de schuld van alles” - (of de echte reden waarom ik voor de N-VA kies)

    Stropop, much? Maar da’s makkelijk hè: schuif je tegenstanders maar een paar verzonnen, liefst extreme slogans in de mond, en je kan er zó de vloer mee aanvegen.

    Alleen veegt u daarmee niet de vloer met hén aan, slechts met uw eigen stropop, wat u meteen de moeite bespaart om echt te argumenteren.
    Ik kan hier een paar (grote) schermen vol over schrijven, maar de moderator zou dat niet toelaten, vrees ik. Dus verwijs ik u naar de Gravensteen-manifesten (alle acht – heeft u ze gelezen?) : die verwoorden perfect wat ik vind.

    Alleen dit. Zoals ik in mijn vorige bijdrage schreef: “En zal ik op de N-VA blijven stemmen, zolang er geen Vlaams links alternatief is.” Daaraan had ik moeten toevoegen: “en zolang er communautaire knopen moeten worden doorgehakt”. Omdat ik dat nu eenmaal verdomd belangrijk vind, belangrijker dan het sociaalecnomische – want dat laatste nog altijd kan worden teruggedraaid, terwijl communautaire beslissingen in dit land steevast voor eeuwig en drie dagen worden vergrendeld.

    Bied mij een alternatief. Bied mij de “Rode Leeuwen” van 40 jaar geleden. Maar zelfs Spirit is verdwenen, opgegaan in partijen die op veel vlakken op mijn sympathie kunnen rekenen, maar die elk Vlaams besef lijken te missen.

    Waarom, toch? De PS onbreekt het niét - en heeft het nooit ontbroken - aan het voorop zetten van Franstalige belangen. Ooit was het een van de meest regionaal-gezinde partijen (in de tijd van Renard zelfs eventjes separatistisch) : dat is pas veranderd toen ze merkten dat ze het zelf niet beter konden met eigen bevoegdheden, en ze België (of beter: Vlaanderen) nog lang nodig zouden hebben. Niet uit liefde voor die Schoone Vlaamsche Tale of zo, niet uit een of andere Internationale solidariteit, maar puur omwille van het smeer. Van Cau, PS’er, heeft toen hij voorzitter was van het Waals parlement nog zo’n staaltje misprijzen weggegeven, toen hij onomwonden stelde hoe superieur de Fanse cultuur wel was tov de Nederlandstalige (in “Oser être Wallon”). En uit een reportage van de RTBF (van een jaar, misschien twee, geleden) bleek dat vele Franstaligen een diepzittende afkeer hebben van het Nederlands: dat moet hen op de een of andere manier zijn ingelepeld. Een mentaliteit die is doorgesijpeld vanuit de eerste dagen van België? Of, om met Reynders te spreken: een België waar we van kunnen houden, een francofoon België.
    Zelf ben ik, opgegroeid vlak bij Brussel, meermaals pijnlijk tegen dat Franstalig misprijzen opgebotst: het is dat wat mij een Vlaamse reflex heeft bezorgd.

    Als linkse, jawel, stoort dat misprijzen mij. Ik vind dat de Franstalige politieke klasse zich tot op de dag van vandaag bijzonder onheus gedraagt tov de grootste bevolkingsgroep van dit land – en zich ook als een bijzonder onbetrouwbare partner heeft gedragen (zie de vele afspraken en taalwetten die ze aan hun laars lappen). Ik voel het als onrecht, en net als elk ander onrecht brengt dat mijn linkse, jawel, nekharen overeind. Links is voor mij niét: gaan liggen en maar over je heen laten lopen - wel integendeel.

    Ik moet hiermee stoppen, anders doet de moderator het voor mij.
    (Lieve moderator, wil u please bovenstaande tekst ongeschonden laten? Ik beloof u plechtig dat ik nooit nog zoiets langs schrijf – maar dit moest me allemaal van de lever.)

    Met vriendelijk groeten, die ook gemeend zijn.

  29. Noel D Zegt:

    Mark W.

    Waar haalt NVA zijn stemmen. Ik dacht toch de meeste bij Vlaams Belang dat aan het leeglopen is. Kom mij nu niet vertellen dat alle Vlaams Belang kiezers universitairen zijn.
    NVA kiezers kiezen niet voor een programma maar voor De Wever. Deze partij valt of staat met die populist.
    Eens zijn haalbaarheidsdatum voorbij is het gedaan.

  30. Gunter Zegt:

    Het enige dat dhr. Sanctorum wil stellen is volgens mij: “Schoenmaker, blijf bij uw leest!”. Het is inderdaad aan de burger, in het stemhokje om zijn invloed op het beleid uit te oefenen. Indien die burger nog meer invloed wil uitoefenen op dat beleid, moet hij zelf maar in de politiek gaan en zich laten verkiezen.
    Het stoort me op dit forum dat er mensen zijn die menen te moeten ‘denken’ voor anderen, die een stempel willen drukken op anderen, louter omdat ze voor ene of andere politieke partij kiezen. Democratie is vrije meningsuiting. Laat het werk over aan de democratisch gekozen politici. Ja, en ik betreur het ook dat NVA niet meer deelneemt aan het debat.
    Zoals velen hier op dit forum zeggen leven we in het ‘hier en nu’ en dienen er nu oplossingen te komen. Misschien jammer voor diegenen die het Belgische compromismodel zo hoog in het (Belgische) vaandel dragen - maar dit werkt echter niet meer. En ja, ik denk Vlaams, voel me zelf heel ‘groen’, vind het sociale heel belangrijk - ben CANVAS-kijker en heb in het verleden zelfs voor het VB gestemd… so what?!
    Aan de heer Sanctorum: ik volg u 100% in de opbouw van uw opiniestuk!

  31. Willy Vandenbrande Zegt:

    Beste Marc,

    Blij te horen dat u een pak linkser bent dan ik. Ik kan me trouwens in belangrijke mate vinden in de stellingen die u aanhaalt om dat te bewijzen. Maar ik durf toch te betwijfelen dat de beste wijze om uw links programma te realiseren een stem voor de NVA zal zijn.

    Ik geloof nooit dat de NVA in een onafhankelijk Vlaanderen een reeks geprivatiseerde diensten weer zal nationaliseren of dat ze een programma van meer loongelijkheid zal nastreven (wat inderdaad meer dan nodig is, we hebben meer gemaan dan u denkt). Bart De Wever dweept openlijk met Dalrymple en is bij Cameron op de thee geweest en was daar uitermate trots op. Van de grote partijen in Europa behoren de Britse conservatieven zonder meer tot de meest rechtse. Of is dat ook allemaal sarcasme dat ik niet begrepen heb?

    Tenslotte zijn de manifesten van de Gravensteen groep mijns inziens geen oproep om voor de NVA te stemmen. Ik kan me er niet in vinden omdat ik me er niet door aangesproken voel. Ik heb me nooit onheus behandeld gevoeld door Franstaligen en ik merk in mijn persoonlijke en professionele contacten op dit ogenblik een veel grotere kennis van en bereidheid tot het spreken van het Nederlands in Wallonië dan pakweg 30 jaar geleden. Misschien wel een grotere dan de huidige bereidheid in Vlaanderen om nog Frans te spreken of te leren.

    Verder moet u zich echt niet inhouden hoor, er wordt in Vlaanderen veel te weinig gediscusieerd en geargumenteerd en het is goed dat er nog gepassioneerde mensen zijn. Het was ook helemaal niet mijn bedoeling u te beledigen, maar mijn grote vrees is dat linkse Vlamingen die vanuit een oprecht Vlaams gevoel - dat ik inderdaad niet heb - voor de NVA stemmen, bedrogen zullen uitkomen en links in Vlaanderen zullen marginaliseren.

    Vriendelijke groeten, die even gemeend zijn.

  32. Hans Becu Zegt:

    @ Willy Van de brande, en waarom ik vind dat Sanctorum een punt heeft :

    Ik heb me zelden of nooit persoonlijk geschoffeerd gevoeld door Franstaligen. Het is ook geen zaak van inidividuen, het is een zaak van politieke-en machtsstructuren.
    Daarom eens met Sancorum en niet met Van Reybrouck en andere Frietrevolutionairen om vlg redenen :

    -het Belgisch systeem werkt niet, want we krijgen al sinds 2007 geen deftige regering op de been. , Het systeem moet je veranderen; In dat systeem is het voor elke politicus onmogelijk om te functioneren, wat de kwaliteit van ons beleid ernstig aantast en de belangen van de burgers schaadt.
    Wat Van R (en andere frietrevolutionairen) doen is nooit het Belgsiche systeem in vraag stellen (wat de kern van het probleem is), zij vallen de politici aan (wat het symptoom is), en dan bij voorkeur de grootste kritikasters van het Belgisch systeem : de Vlaamsnationalisten.

    -Ik word er moe van te moeten lezen dat alles de schuld is van de Vlaamsnationalisten. Dat is unisono de “mening” in Franstalig belgie en bij Links..Die “mening” is aantoonbaar fout : België werkt in essentie niet omdat het Franstalig taalnationalisme, gelegitimeerd door het Belgisch staatsnationalisme, de Franstaligen in dit land bevoordeligt. Dat is meetbaar en aantoonbaar. Het frappantste voorbeeld is de pariteit op Belgisch niveau. Met 600 000 stemmen heeft de MR 18 zetels, de Spa 13. Dat staatsnationalisme wordt verder ondubbelzinnig ondersteund door de Monarchie.

    -Links in Vlaanderen (spa en groen!) trekken de Belgische kaart omdat ze via het linkse overwicht in Wallonië boven hun gewicht op Belgisch niveau kunnen boksen, wat leidt tot een veel linkser bewind dan dan de Vlaming voor stemt.(80% centrum en centrum rechts) Ik vind dit een ernstig democratisch deficiet.

    -Een aantal BV’s en Culturo’s doen constant allerlei “verstandige” uitspraken over communautaire zaken. Ik stel vast dat hun BV-mening kritiekloos en uitgebreid media aandacht krijgt, ook al is ze niet gebaseerd op kennis en feiten, en is ze vaak pertinenent onjuist.en tendentieus. Die BV’s schurken daarenboven op een kritiekloze manier aan tegen de monarchie, dé behoedster van een anti-Vlaams Belgisch staatsnationalisme.

    Die “BV-meningen” volgen bijna altijd de klassieke Belgische culpabiliseringstechniek : als het fout loopt met het Vaderland dan is dat de schuld van die caractériels van Vlaamsnationalisten. Over het Franstalig nationalisme =belgisch staatsnationalisme geen woord van kritiek.

    -De essentie van de kritiek spitst zich altijd toe op het aldan niet aanvaarden van het mythisch “Belgisch compromis”, waarbij men vergeet dat dit compromis geen duidelijke doelstelling heeft (waar is nu het “Belgisch alternatief” voor de “separatisten van Milquet en Di Rupo), het streeft geen win win situatie na (de Franstaligen onderhandelen puur uit eigenbelang, nooit vanuit Belgisch belang) en het zijn net die wazige “Belgische” compromissen hebben geleid tot de totale impasse van vandaag.

    De media , zeker in franstalig België, falen volledig om die communautaire discussie te objectieveren en last but not least in een juist historisch perspectief te plaatsen. Zo is het bv verhelderend om te weten dat de Taalgrens in België een Franstalige eis is geweest, geen Vlaamse. Wedden dat men je in wallonië niet gelooft als je dat stelt , terwijl het een historisch feit is. De lijst is eindeloos.

  33. Mark W. Zegt:

    Beste Marcus

    Uw reactie was nog niet verschenen toen ik die van Willy beantwoordde, maar ik denk dat een deel van uw vraag beantwoord is door wat ik daarin schreef.

    Dat “enggeestige nationalistische gevoel” stoort mij wel: da’s namelijk zuiver Pavlov. Veel zever, dus. Een uitgekauwd ordewoord waar geen gram vlees aan zit.

    U keert de zaken trouwens om. Ik verzét me net tegen die “wij zijn beter dan de anderen” houding; in mijn visie bent ù het die voor het heertjesvolk opkomt. Alsof u een arbeider bent die met blinde adoratie opkijkt naar zijn baas en er geen kwaad woord over wil horen, ook al kijkt die baas zelf neer op zijn personeel en overtreedt hij het arbeidsreglement.

    Het zijn niet de Vlamingen die hun taal overal willen kunnen spreken (tot in de onderhandelingen toe). Het zijn niet de Vlamingen die zich niet houden aan de moeizame compromissen die de taalwetten zijn, en de taalgrens. Het zijn niet de Vlamingen die gemeenten uit Wallonië proberen los te weken via plaatselijke meerderheidjes.
    Integendeel: de Vlamingen hebben hun meerderheid in België destijds weggetekend om de Franstaligen gerust te stellen (en kregen in ruil daarvoor de bescherming van de Vlamingen in Brussel… die nooit ten volle werd nageleefd en die nu alwéér op de helling wordt gezet) – een heel zware toegeving waarmee ze dachten een stevige basis te leggen voor communautaire goodwill. Quod non: integendeel, eigenlijk, en daardoor zitten we nu helemaal vast.

    Cultureel wordt het recht van de sterkste – dat ik even hartsgrondig verfoei als u - in dit land uitgeoefend door de Franstaligen. Er treedt verfransing op omdat de Franse cultuur nu eenmaal veel wijder verbreid is dan de onze, en dus veel sterker. (Niet echt iets om fier op te zijn: een wijdverbreide cultuur duidt vrijwel altijd op een imperialistisch verleden, maar dat terzijde.) Het is een van de (overigens begrijpelijke) redenen waarom Franstaligen er tegenop zien om Nederlands te leren: ze hebben het gevoel dat ze er niet ver mee springen.

    Gezien die grotere sterkte van hun cultuur, en gezien die cultuur bij het ontstaan van België actief “het Germaanse element” wou wegwerken (met zeer discriminerende maatregelen), zou je van Franstaligen die het goed menen met België vandaag een gebaar kunnen verwachten: de ondubbelzinnige erkenning van de taalgrens en alles wat daar aan vasthangt, en de actieve bescherming van de Vlamingen in Brussel… zoals allemaal al lang was afgesproken. Moesten ze dat nu eens gewoon doén, dan kwam dat financiële plaatje ook wel in orde (al zou transparantie in de geldstromen ook helpen: iedereen die niets te verbergen heeft daar baat bij). Maar wie is er nu graag solidair met mensen die zich onbetrouwbaar tonen en voortdurend tegen uw schenen stampen?

    Met “enggeestig nationalisme” heeft dat dus allemaal niets te maken – althans niet van Vlaamse kant. Wel met een naar mijn gevoel fundamentele rechtvaardigheid.

    Blijkbaar ziet u dat anders. Misschien komt dat omdat u niet zo goed op de hoogte bent van wat zich in de randgemeenten rond Brussel afspeelt. Misschien omdat u gewoon niet dezelfde ervaringen hebt als ik, en vice versa. Of misschien omdat uw hersenen anders bedraad zijn dan de mijne – geen idee.

    U màg dat anders zien, we can agree to disagree, maar ik ontzeg u wel het recht om mij mijn linksheid af te nemen.

    En wat die meerderheid van Vlaanderen betreft die niet achter de NVA-standpunten staat… oei, wéér zo’n ordewoord. Ik vind het heel bizar dat mensen die zich als links profileren grif partijen als het VB (veel radicaler Vlaams, om over hun migrantenstandpunten maar te zwijgen) en Open VLD (veel liberaler) omarmen om koste wat kost een meerderheid aan hun kant te zien. Komt me heel schizofreen voor. Tot zo’n meerderheid zou ik in elk geval niet willen behoren; consequent links lijkt me dat alvast niet.

    Links-Vlaamse groeten

  34. Mark W Zegt:

    Dag Willy,

    Dank voor uw antwoord, dat ik zeer heb geapprecieerd.

    Ik geloof ook niet dat de N-VA mijn links programma gaat realiseren, hoor – maar ik zie geen enkele partij dat vandaag doen… of ziet u de SP.a die privatiseringen die ze vlotjes hebben laten passeren terugschroeven?

    Ik betwijfel of er eerstdaags een onafhankelijk Vlaanderen komt. Maar mocht er een komen, of iets gelijkaardigs als een confederale staat, dan zijn er, dunkt mij, twee mogelijkheden.

    • óf de N-VA verschrompelt, omdat haar kerndoel verwezenlijkt is en alle Vlamingen die uit een Vlaamse reflex op hen gestemd hebben terugkeren naar hun natuurlijke habitat

    • óf de N-VA vervelt tot een succesvolle centrum-rechtse partij, wellicht ter vervanging van de Open VLD

    In beide gevallen zal in Vlaanderen verder volop de democratie spelen, niet meer gehinderd door communautaire overwegingen… en dat lijkt me een goede zaak. Ik kan u niet beloven dat een confederaal of onafhankelijk Vlaanderen links wordt, maar ik denk wel dat het linksér wordt. Kijk naar de buurlanden: daar zie je een schommelende verhouding tussen links en recht, die zelden tot hogere uitschieters dan 60% voor de ene of de andere leidt – en Vlaanderen zou voor 80 % rechts zijn? En Wallonië voor 80 % links? I just don’t buy it. Volgens mij kunnen het alleen maar communautaire factoren zijn die voor die onnatuurlijke 80% zorgen.

    In elk geval huiver ik bij de idee dat Vlaams-links de Franstalige kaart moet trekken uit schrik dat links in Vlaanderen anders marginaal zou worden. Eerlijk gezegd denk ik dat het net dat soort overwegingen waren en zijn die tot marginalisering leiden.

    Bart De Wever dweept met Dalrymple, waar – en Siegfried Bracke heeft die man ook al opgehemeld. Bah, denk ik dan. Maar ik geloof nooit dat Dalrymple morgen bepaalt wat er in Vlaanderen gebeurt.

    U heeft helemaal gelijk: de Gravensteengroep roept niet op om voor de N-VA te stemmen… maar ook niet om er niet voor te stemmen. Brigitte Raskin is uit de groep gestapt omdat ze vond dat die niet genoeg afstand nam van de N-VA (niet omdat ze het niet eens was met de manifesten).
    Daarbij vraag ik me af op welke partij mevrouw Raskin dan wel stemt. Zoals ik al zei zie ik geen alternatief. Ik geloof niet dat de andere Vlaamse partijen genoeg Vlaamse reflex in huis hebben om een faire deal af te dwingen. Zoals u worden zij niet warm of koud van de Vlaamse bekommernissen, en naar mijn gevoel kan dat leiden tot ongetwijfeld zeer goed gemeende, maar voor Vlaanderen nefaste beslissingen (vooral omdat ze grondwettelijk zullen worden vergrendeld) – wat trouwens ook de conclusie is van de Gravensteengroep (achtste manifest).

    Ik heb ook de indruk dat de bereidheid van de Franstaligen om Nederlands te leren iets lijkt te zijn toegenomen, maar het komt mij voor dat dat een schrikreactie is op het succes van de N-VA. Neem die vrees weg, en ik heb zo’n ongelukkig vermoeden dat het plots weer allemaal teveel moeite zal blijken. Overigens blijft het een randfenomeen, dunkt me.

    Maar het kan me niet eens meer schelen of ze al dan niet bereid zijn Nederlands te leren. Ik wil vooral dat ze de taalgrens ondubbelzinnig erkennen (maar laatst zei een Franstalig professor nog hoe belangrijk het voor de Franstaligen was dat die poreus bleef…), wat ook betekent dat ze stoppen met te proberen Vlaamse gemeenten van statuut te laten veranderen en zich te moeien met Vlaamse bevoegdheden (wat Vlaanderen niet doet in Wallonië) – en dat ze nu eens eindelijk érnstig werk maken van de al zo lang geleden wettelijk vastgelegde tweetaligheid van de Brusselse ambtenaren (en in godsnaam niét van de diensten: dat leidt rechtstreeks naar zo’n discriminerend, randje racistisch taalloket als destijds in Schaarbeek onder Nols).

    U ziet, ik heb me niet ingehouden.
    Ik vond het fijn om op deze beschaafde manier eens van gedachten te kunnen wisselen.

    Groetjes.

  35. Marc V. Zegt:

    @ Willy Vandenbrande

    Vooreerst : voor alle duidelijkheid, ik ben niet Marc W wiens bijdrage in trouwens ten zeerste waardeer.

    ‘Kiezen’ voor een partij betekent niet dat je het volledig eens bent met het programma van die partij (zoveel mensen, zoveel meningen); je kiest voor een partij omdat je denkt dat die partij een aantal zaken kan realiseren die jij belangrijk vindt. Dat houdt in dat de partij waarvoor je kiest op een aantal (belangrijke) punten standpunten kan innemen waar je het zelf helemaal niet mee eens bent. Zelf heb ik het ook niet zo begrepen op het vaak uitgesproken liberale discours van de NVA maar, wegens gebrek aan alternatief, neem ik dat er noodgedwongen bij.

    Dat linkse Vlamingen die voor NVA stemmen bedrogen zullen uitkomen hangt af van de reden waarom ze voor NVA hebben gestemd. Denk u nu echt dat die linkse Vlamingen voor NVA hebben gestemd vanwege hun linkse programma ? Voor u is het communautaire probleem blijkbaar niet zo belangrijk; voor mij en vele anderen ligt het aan de basis niet alleen van het immobilisme van de afgelopen jaren, maar ook bv. aan de spilzucht van paars en zelfs aan onze hoge staatsschuld.

    Ik heb de vraag hier al meermaals gesteld maar een antwoord krijg ik nooit : wie (links of rechts) kan er tegen een confederale logica zijn met uitgebreide bevoegdheden en verantwoordelijkheden voor de gemeenschappen en gewesten gekoppeld aan een (op termijn begrensde) solidariteit met volledige transparantie naar transferten ?

    Dit is geen links rechts verhaal. Door te pas en (vooral) te onpas te schermen met ’solidariteit’ wil men er een links rechts verhaal van maken maar dit komt alleen de linkerzijde in het zuiden ten goede. Hoe links je echter ook mag zijn : solidariteit is per definitie begrensd en aan voorwaarden onderhevig (anders kan iedereen stoppen met werken en rekenen op de solidariteit van de ander…) - laat nu net daar het schoentje wringen.

  36. L. Mondelaers Zegt:

    Ik dank Marc W. voor zijn bijdragen aan deze discussie. Hij spreekt eloquent uit wat ook door mijn hoofd gaat. Niet alle mensen die voor de NVA. stemden zijn extreem-rechts, nationalistisch of te dom om zelf na te denken en dan maar op een “populist” stemmen. (Ik kan me goed voorstellen dat sommige dat wel zijn maar *niet allemaal.) Ik zie geen alternatief dan een stem voor de N.V.A. Ik heb twintig jaar SPA en/of Groen! gestemd. De politieke vaudeville sinds 2007 heeft laten zien dat beide partijen geen enkele Vlaamse reflex hebben terwijl het me duidelijk is geworden dat die wel degelijk nodig is om België democratisch en rechtvaardig te maken, ook sociaal rechtvaardig en werkelijk solidair. Ik denk niet dat ik ooit nog voor Groen! of SPA zal kunnen stemmen. Desnoods wordt mijn volgende stem er wel eentje voor de PVDA puur en alleen omwille van de Geneeskunde voor het Volk. Dus ja, ik denk èn links èn ben me bewust van de Vlaamse component in mijn gelaagde identiteit.

  37. marcel vervoort Zegt:

    Rode draad door de Vlaamse klaaggezang is reeds sinds het ontstaan van België en door alle grote historische gebeurtenissen van de afgelopen anderhalve eeuw een positionering van underdog, van onderdrukte en mislukte kultuur en bevrijding tegenover anderen, vooral dan tegenover het esthablishment en de “anderstaligen” (lees Walen). Nu, 160 jaar later, zitten de cultuurdragenden uit de Vlaamse beweging, zei het filosofen, politiekers of andere van zichzelf overuigde nationalisten nog steeds in datzelfde liedje. Netjes alle donkere (of dient men zeggen bruine) (schand-)vlekjes omzeilend, bliijft men vanuit zijn diepe, zogezegd ingewortelde, nationalistisch gevoel uit de onderbuik, verzet organiseren tegenover alles wat anders is. Ook hier in deze opinie komt deze refleks netjes tevoorschiijn door een andere werkwijze en inspanningen te diaboliseren op een uitermate individualistische en gepersonificeerde manier te verwerpen … ik vrees een beetje dat bijdragen, zoals Dhr. Sanctorum die hier tracht te leveren, er enkel toe bijdragen dat hijzelf en heel wat cultuurgebonden Vlamingen, tot stilstand en hetzelfde liedje worden gedecimeerd en veroordeeld, zoals hierboven net beschreven en reeds meer dan 150 jaar. Wat jammer toch om kansen op een open en constructieve wijze te grijpen…..

  38. Hans Becu Zegt:

    @ Marcel Vervoort

    Welkie kansen grijpen ? De geschiedenis leert ons dat het Franstalig taalnationalisme elk experiment om van België een evenwichtige bi-culturele natie te maken vakkundig de nek heeft omgedraaid.
    Op één punt geef ik U gelijk : het underdog-syndroom van de Vlaming. We hebben de guts niet om ons lot in handen te nemen, ondermeer door een groot aantal Vlamingen, en je leest er talloze op deze site, die zich schamen Vlaming te zijn omdat daarvoor uitkomen in België blijkbaar nog altijd moeilijker ligt dan je te outen als homo. En wie dat doet, krijgt half weldenkend Vlaanderen over zich heen alsof je geestesgestoord bent. Het minste dat op Vlaams niveau foutloopt geeft aanleiding tot een cynisch”wat we zelf doen doen we beter”,of, “arm Vlaanderen”
    Wat we zelf doen doen we zelf, flauweriken, en de “anderen” zijn niet perfect en wij ook niet. So what ?
    En als +België mij voldoende meerwaarde biedt is het België, anders moet het weg.

  39. Sabien s Zegt:

    Het is hier inderdaad alleen belangrijk wie wat mag zeggen, iedereen mag zo maar niet dezelfde woorden gebruiken.

  40. Elise Zegt:

    Iemand Verhofstadt bezig gehoord op Ned.3 in Zomergasten op zo 28/8? Nationalisme is zeker niet liberaal of ruimdenkend, gewoon antisociaal welzeker echter. Nergens ooit geen vuriger en historisch meer onderbouwd pleidooi gehoord tegen nationalisme van welke aard ook, welke zondebok of gemeenschappelijke vijand ook bij gebruikt, waar geen enkel rechtschapen logisch denkend mens trouwens zelfs maar een seconde bij hoeft te twijfelen hoe laakbaar en gevaarlijk. Het is BDW die plots heel opportunistisch links als grote vijand uitgeroepen heeft in 2010 omdat op federaal niveau dat zijn sterkste Waalse zomaar verklaarde vijand is, een jaar eerder deed hij zich nog voor als schijnsocialist als het op stemmen voor de Vlaamse regering aankwam. Inconsequente opportunistische wisselvalligheid en willekeur is het kenmerk van narcisme, dat projecteren op en een ander daar bij voorbaat al van verdenken tot geheel paranoïd vals beschuldigen toe, ook, waar bovenstaande filosoof/publicist zich zo uitgebreid aan vergrijpt. Hoe je het ook draait of keert, een ideologie is het allerminst en de empathie met idealisme ontbreekt dan ook tot in die mate dat het bestaan er volledig van miskend wordt. Aan zichzelf dat men dan de hele wereld meent te kennen en alles te mogen herleiden tot egoïsme. Nou, daar zouden/zullen we wel bij varen, zeg. Het zou nochtans zo stilaan mogen gaan dagen bij al die wereldcrisissen dat het gemeenschappelijke belang daar absoluut boven dient gesteld te worden of er kan van beschaving geen sprake meer zijn en dit heel letterlijk! Egoïsme is destructief van aard, tot zelfdestructief toe, hoor, snijdt toch zo in de eigen vingers ook, al te kortzichtig als dat niet anders dan kan zijn! In de primitieve hersenen wordt automatisch ‘gekozen’ voor steeds minder van een onaangenaam en steeds meer en sterker van een aangename sensatie, zonder gezond verstand en sociale zin daarboven gezet groeit men maar uit tot verslaafde dan als ‘mensaap’ die we gelukkig nite allemaal zijn, zeg, met te weinig voorgeprogrammeerde limiterende instincten of gedragingen zoals dieren wel hebben dan nog en dat gaat verder dan de concrete bekende genotzuchten, reken daar maar gemakzucht, hebzucht, heerszucht en dergelijke onmatigheden bij! Pseudointellectueel vergoelijkt en allesbehalve steekhoudend, van verre wat gerationaliseerd hoogstens, hoor, zoals de eerste de ‘beste’ narcistisch theatraal paranoïd tot psychopathisch persoonlijkheidsgestoorde dat pleegt te doen met al te grote oogkleppen en al te hard bord voor zijn kop. Ik stel voor dat men dringend een wet stemt om elke politieke partij die geen ideologie in zijn vaandel maar een zogenaamde gemeenschappelijke vijand draagt, die maar aanzet tot discriminatie op basis van ethnische, religieuze, culturele, geslachts-, taal- en andere verschillen zoals de eerste de gemeenste pestkop altijd wel een stok vindt om iemand te slaan, dat die uitgesloten moet worden van deelname aan de verkiezingen. Met enige consequentie en eerbiediging van het grondwettelijke gelijkheidsbeginsel, ja toch! Dat zou pas herstel van democratie zijn! Met overigens alle respect voor het g1000 initiatief, dat het overleg niet voor niks van partijpolitieke belangen wil vrijwaren, maar dan zou men bij de loting ook van egoïstische en narcistische tendenzen onder de burgers moeten vrij zien te zijn of het debat en de besluitvorming wordt maar weer ondermijnd tot in het oneindige omdat men met verborgen agenda ’s aan de tafel zit toch ook, het sommigen maar te doen zal zijn om een rondje afreageren en dwarsliggen, overcompliceren onder veel pseudointellectueel gekrakeel en zichzelf zolang mogelijk in de kijker zetten.
    Zo enggeestig braak liggen hun hogere hersencentra erbij, ja, laten ze die zo links mogelijk altijd maar liggen… broertje dood aan echte inzet, de waarheid, aan een geweten, aan solidariteit, aan echte rede, aan de fundamentele rechten van een ander en de fundamentele plichten voor zichzelf….al te heethoofdige tot bekakte blaaskaken in de volksmond genoemd, he. Het stikt er hier in Vlaanderen van, zeg maar en petje af voor de Walen, hoor, met hun overgrote consequente keuze voor zowat uitsluitend idealistische partijen, ‘t zijn betere mensen gewoon dus of hoe welvaart en rijkdom naar het hoofd stijgt, he, geheel schaamteloos.

Plaats een antwoord op het bericht