Naar aanleiding van onlangs bekend geraakte cijfers over echtscheiding, heb ik enkele bedenkingen neergepend. Je kunt er in onze tijd niet naast kijken hoeveel leed echtscheiding met zich mee kan brengen. Vooral met kinderen gebeuren er vaak schrijnende dingen.
Ik moest enkele maanden geleden naar een schoolfeestje. Je herinnert je die feestjes nog wel: een grote zaal vol trotse ouders en vooraan een podium waar klasje na klasje paradeert met stevig ingeoefende, maar dikwijls houterig uitgevoerde dansjes. Wie is er nooit door ontroerd? Op een van die feestjes zag ik na zo’n dansje een kindje plots verbleken. De vreugde maakte plaats voor een hartverscheurend keuzemoment. Het kind kon niet kiezen naar wie het eerst moest gaan. Naar de familie van papa vooraan in de zaal, of de familie van mama, helemaal achterin?
De drastische hakbijl
Het laatste decennium werd echtscheiding voorgesteld als een win-winsituatie voor alle betrokken partijen. Wie als partner ‘een foute keuze’ had gemaakt en in de loop der jaren had ervaren dat zijn of haar persoonlijke zelfontplooiing in het gedrang kwam door bij elkaar te blijven, greep bijna automatisch naar de drastische hakbijl van de echtscheiding. De kinderen werden voorbereid op het nieuwe gezinsscenario en de partners konden ‘een nieuwe start’ maken. Echtscheiding leek een pasklare oplossing voor elk relatieprobleem.
Stilaan wordt duidelijk dat een en ander niet zo simpel ligt. En gelukkig: de politieke correctheid verbiedt niet langer om er openlijk over te praten. Echtscheiding zorgt namelijk ook voor een hele resem problemen, waarvan sommige tijdelijk zijn, maar andere blijvend. De financiële situatie van de betrokkenen gaat er drastisch op achteruit. Heel wat onderzoeken tonen aan dat gescheiden mensen na vijf jaar niet noodzakelijk gelukkiger zijn dan voordien. Nieuw samengestelde gezinnen zijn dikwijls een mijnenveld vol overgevoelige relaties. Ook tweede (of verdere) relaties lopen op de klippen. En – last but not least – kinderen kiezen er zelden voor. Verlies-verlies in plaats van win-win dus.
Machteloos
Kinderen interesseren zich niet voor het geluk van hun ouders. Ze willen er – liefst zonder nadenken – van uit kunnen gaan dat hun pa en ma gewoon bij elkaar blijven wonen. Zoals ze er ook op rekenen dat de zwaartekracht blijft werken en de regen dus altijd naar beneden zal vallen. Kinderen hebben geen boodschap aan papa’s of mama’s die uit elkaar gaan om zichzelf trouw te blijven of een nieuwe liefde te volgen.
Dat ze er meestal niet tegen in opstand komen, ligt alleen aan het feit dat ze al snel beseffen dat ze machteloos staan. Volwassenen doen immers altijd vooral hun eigen zin. De meeste kinderen zijn taai genoeg om de wisselvalligheden van het relatieleven van hun ouders te overleven. Al blijft het vaak een litteken op de kinderziel.
Relatie verstevigen
Als mensen zeggen dat ‘er te snel gescheiden wordt’, bedoelen ze meestal dat andere mensen te snel tot echtscheiding overgaan. De remedie voor een gelukkig huwelijk bestaat niet, al zijn er wel enkele noodzakelijke ingrediënten. Een relatie is goed als de partners het grootste deel van de tijd zich goed voelen bij elkaar. Dat betekent dus niet dat ze zich altijd goed moeten en kunnen voelen bij elkaar. Eenmaal per week kan het koppel een moment inbouwen waarin het samen praat over wat hen die week het meest heeft bezig gehouden. Dat kan heel verrassend zijn en vanzelf de relatie verstevigen. Iedereen doet of zegt domme of onhandige dingen. Het is levensbelangrijk dat het koppel telkens opnieuw moet kunnen vergeven. Die vergeving is meestal wederzijds even hard nodig. Koppels moeten ook leren relativeren.
Met het hoge levensritme waarin we vandaag leven, is het niet evident om tijd te maken voor elkaar, ernaar te streven eenmaal per week een moment in te bouwen waarin partners samen praten over wat ze die week het meest heeft bezig gehouden. Het is al evenmin evident om fouten te bekennen en te vergeven. Nochtans is die vergeving een sleutelbegrip voor alle koppels. Ook al is het een omstreden begrip geworden in onze tijd en wordt vaker en liever hard tegen hard gespeeld.
Moeten we echtscheiding afschaffen? Neen, want voor noodgevallen is het nog steeds een uitkomst. Maar net als bij verkeersongevallen kunnen we streven naar een ‘zero tolerance’. We verbeteren het wegdek en de signalisatie, verstrengen de sancties op rijden onder invloed en hameren op rijden met aangepaste snelheid. Al die dingen kunnen we ook doen voor partners: maak het gezinsleven beter combineerbaar met het beroepsleven, leer kinderen van jongs af aan dat zelfontplooiing ook betekent iets over hebben voor een ander en zet in op ondersteuning voor overbelaste ouders. Alle ‘ongevallen’ vermijden blijft wellicht een utopie. Maar het aantal jaar na jaar terugdringen, zodat er elk jaar minder ‘slachtoffers’ vallen, is beslist een haalbare zaak.
Kolet Janssen is jeugdauteur
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
11/09/2011 om 18:14
Zelf ben ik nooit gehuwd geweest noch heb ik kinderen, maar ik ben van mening dat mensen niet al te vaak hun huwelijk beschermen zowel tegen “buitenechtelijke indringers” als karakteriële problemen. Vroeger waren relaties veel vanzelfsprekender en dat kwam door een eenvoudigere levensstandaard, denk ik. Door te veel verwennerij en welstand (materialisme) zijn “we” minder geneigd om een inspanning te doen om een huwelijk te redden en gooien we gemakkelijker de handdoek in de ring. Mijn bedenking mag dan al ouderwets zijn, maar ik kan nog erger : “Daar alleen kan liefde wonen, daar alleen is ‘t leven zoet, waar men stil en ongedwongen alles voor elkander doet”
!
11/09/2011 om 19:08
Enkele bedenkingen…
“Wie als partner ‘een foute keuze’ had gemaakt…”
Op het moment dat je een keuze maakt, is het een juiste keuze… maar situaties veranderen, partners veranderen…
“Kinderen interesseren zich niet voor het geluk van hun ouders. Ze willen er – liefst zonder nadenken – van uit kunnen gaan dat hun pa en ma gewoon bij elkaar blijven wonen”
Toch enkel en alleen omdat het er in gedrild wordt van in de peuterklas…
Stoppen met de ideale gezinnetjes te promoten, waar geen zieke kinderen, ouders, grootouders bestaan… waar men woont in een ruim huis, 2 wagens, alle luxe en comfort, alles zoals in de reclamefolder… het is geen realiteit.
Ook scholen en schoolboeken bezondigen zich aan het scheppen van een “perfect” gezinnetje.
Een vertekend beeld van de realiteit …
Wat de financiële situatie betreft, wij kiezen voor een basisinkomen voor iedereen , ook voor de kinderen…
En het zal iedereen die wil ook de kans geven om tijd te maken.
Moeten we echtscheiding afschaffen?
Neen , we schaffen het burgerlijk huwelijk af. Geen echtscheidingen meer .
Kinderen kunnen hun ouders beter bij naam noemen…
Het burgerlijk huwelijk wordt overbodig… samenlevingscontracten ook… het privé leven van mensen is geen overheidsaangelegenheid…(de huwelijksstaat werd te vaak door de overheid misbruikt, om alle leden van een gezin te straffen, als er eentje een fout beging of zwaar ziek werd… en om er toch heel zeker van te zijn dat ze geen euro te veel zouden bezitten, werden dan de vervangingsinkomens tot onder het minimum herleid).
Vereenvoudiging van de belastingsformulieren…. geen scheidingen meer… geen nepadressen…
En hopelijk ook minder huishoudelijk geweld….
Bij de geboorte kan men voor elk kind een eigen nieuwe, originele familienaam kiezen…
Alimentatiegeld hoeft niet meer… diegene die de zorg draagt of de verantwoordelijkheid voor de kinderen opneemt, zal ook hun inkomen beheren.
zoedt
11/09/2011 om 19:20
Alles hangt af van de nieuwe partner. Kan die financieel bijdragen tot de opstart van een nieuw leven? Want er is eerst passie in een nieuwe partnerrelatie, maar heel snel komt de realiteit. Kan het patrimonium (huis, inboedel, auto’s, tuin , levensstandaard) in stand worden gehouden? Sommigen (ik incluis) hebben hierin geluk gehad. Maar er zijn andere verhalen…
11/09/2011 om 19:52
Ik ben het volledig eens met mevr. Janssen. Enkel een echtscheiding in noodgeval ! En die nieuw samengestelde gezinnen zijn inderdaad een mijnenveld vol overgevoelige relaties. Een huwelijk , daar moet aan gewerkt worden! Tegenwoordig geven de ouders het veel te gemakkelijk op, vechten ze niet langer voor hun huwelijk en zijn vooral bezig met hun eigen persoon en denken niet aan de gevolgen ! Zelf ben ik al 14 jaar gehuwd en mama van 3 kids en ja er zijn van die momenten dat er veel beeld en geen klank is, maar uiteindelijk zitten we rond de tafel en praten we het uit! Dat is nu éénmaal wat er ontbreekt in onze moderne samenleving: mensen praten niet of minder en minder met elkaar, maar leven langs elkaar!
11/09/2011 om 20:20
Hoe meer er geschreven wordt, hoe relaties zouden moeten zijn, hoe meer partners onvoldoende tevreden zijn over de relatie die ze hebben.
Telkens opnieuw lees ik dat er moet gepraat worden. Wat als praten een opdracht wordt in plaats van een spontane menselijke interactie.
Duizenden boeken worden geschreven om aan te geven hoe je met je partner moet omgaan om hem niet te verliezen. Nochtans is het niet veel anders dan de relatie die je hebt met je vrienden.
Er zijn geen verplichtingen, je respecteert elkaar en je zoekt elkaar op omdat het aangenaam en leuk is. Je doet je best om dat zo te houden.
Relaties kunnen ook doodgepraat worden… vooral als het praten moet..
Je hoeft niet alles te delen.. je doet dat ook niet met je vrienden..
Al te veel praten verzwaart je relatie… je verwacht dat de andere dat allemaal kan dragen..
Als je een toffe vriendschap wil… dan hou je die luchtig… je wil het risico niet lopen je vriendschap kwijt te spelen door al je persoonlijke verzuchtingen bij je vrienden te droppen…
Als je iets kwijt wil, dan doe je dat druppelsgewijs… voorzichtig…
Waarom zou dat bij een relatie anders zijn ?
11/09/2011 om 20:34
Volledig akkoord. Niet alle huwelijksproblemen zijn onoplosbaar. Er moet steeds samen over problemen kunnen gepraat worden. De oplossing zoeken bij een derde vergroot enkel de problemen. En wederzijdse vergevingsgezindheid is uiteraard ook onontbeerlijk,
11/09/2011 om 20:57
Wijze woorden!
11/09/2011 om 21:40
Echtscheiding heeft ook maatschappelijke gevolgen die het risico van verarming en uitsluiting doet toenemen. Door scheidingen neemt het aantal huishoudens toe + het aantal burgers die afhankelijk worden van een uitkering. Deze kosten wegen zwaar door op de sociale zekerheid omdat een gezin onderhouden tegnwoordig niet meer kan van 1 inkomen of je moet tot de happy few behoren of zulke strnge prioriteieten durven stellen in je uitgaven om niet boven je stand te leven; waarbij de voorheen verwende gehuwde burger moet vaststellen dat ze het oude luxeleventje niet meer kunnen volhouden zonder in de problemen te geraken. Familie en gezin vormt nog altijd een primaire economische basis van een samenleving. Kap je te veel aan die wortels dan ontwricht je ook de samenleving. Een samenleving die zuiver berust op LAT-relaties of andere te vrijblijvende vormen van samenleven, is een samenleving creëren die moet steunen op een moeras in plaats van een solide bodem. Echtgescheiden koppels die nadien er niet in slagen opnieuw een stabiel gezin of familie te vormen, lopen sterk het risico zichzelf en hun kinderen mee te slepen in dat moeras.
12/09/2011 om 01:15
hoorde ooit een Ierse oude krasse tante;
“Marriage is like the IRA, when you sign up, you sign up for life”
had wel iets, en vanuit mijn ervaring ga ikdat neit tegenspreken, voor de rest… ieder zijn gedachte en men doet maar
marc
12/09/2011 om 10:15
Zelfs bij volwassen kinderen laat een echtscheiding vaak onuitwisbare sporen en blijvende woede en verdriet achter.
Niemand is gebaat bij het huwelijk als gevangenis, waarin een partner anderen ongestraft de duvel kan blijven aandoen. Maar de huidige golf van psychisch en emotioneel leed dat de achterblijvers wordt aangedaan, al dan niet bewust, zal in de komende jaren desastreuze gevolgen hebben voor het sociaal weefsel.
12/09/2011 om 11:17
Het vertrekpunt zit niet juist. De tekst promoot opnieuw het ideale (katholieke) gezinnetje. Het is niet de scheiding die een probleem vormt maar het feit dat we krampachtig willen dat alle gezinnen binnen de twee-ouder-huwelijk regels vallen. Alternatieve modellen waarbij kinderen minder een bezit (en plicht) zijn van de ouders worden niet overwogen. De maatschappij moet zich (nog?) organiseren rond de nieuwe realiteit. Afschaffen van de realiteit is een op zich belachelijk klinkende zin.
Het is idd een feit dat het niet gemakkelijk is om gescheiden te zijn, met kinderen (ja ik ben ervaringsexpert). Dit is (in mijn geval) niet zo omwille van de scheiding an sich. Communicatie op/via school loopt mank, gezondheidszorg kent slecht één ouder (probeer maar eens een tweede siskaart te krijgen), openbaar vervoer erkent in zijn kortingsbeleid niet dat in een nieuw samengesteld gezin, de ouder die niet in co-ouderschap zit kan volgens de overheid geen kosten maken voor opvang (of althans niet aftrekken) of andere gezinslasten hebben. Kinderen die “niet ten laste zijn” worden waarschijnlijk verondersteld tijdens bezoekmomenten in het tuinhuis te slapen….
Er is nog veel wet- en regelgevend werk aan de winkel, vooral om de oude moraliserende druk van de overheid te beperken en de werkelijkheid te ondersteunen.
12/09/2011 om 11:26
Geruststellend eens van een vrouw (en moeder?) te horen dat de kinderen altijd de dupe zijn daar waar meer dan 3/4 van de scheidingen door de moeder wordt gerealiseerd.
Overigens is een duurzame relatie wel voorspelbaar op basis van de morele ontwikkeling van de ouders. Je emoties leiden in plaats van door je emoties geleid te worden is noodzakelijk maar onvoldoende, ook betrouwbaarheid (ja is ja, engagement leidt tot creativiteit) is noodzakelijke maar onvoldoende voorwaarde om je met je relatie (een eerste ‘wij’) te kunnen identificeren (loyauteit) en dat is op zijn beurt noodzakelijk maar onvoldoende om je met je gezin (een groter ‘wij’) te kunnen identificeren.
De enige ware reden voor scheiding is dat de initiatiefnemers of beide die noodzakelijke sociale competentie nooit geleerd hebben. Komt daarbij dat je dat vooral onbewust binnen een gezin geleerd wordt en je hebt de uitleg voor de exponentiële stijging. Wat ze voor ‘zelfrealisatie’ houden is op emotioneel en egocentrisch niveau verder modderen.
(docent fenomenologie van de persoonlijke en morele ontwikkeling, Rijsel)
12/09/2011 om 12:30
Ik ben een gescheiden vrouw met een dochtertje van 12 jaar. Ik heb niet gekozen om te scheiden, ik werd koudweg vervangen voor een jonger exemplaar. Door de steun van mijn familie ben ik opnieuw kunnen beginnen maar financieel is het elke maand tellen en rekenen. Ik doe alle moeite van de wereld om mijn dochter niet het kind van de rekening te laten worden en ook mijn ex heeft al een hele tijd door dat het overlegmodel veel beter werkt dan het conflictmodel. Mijn dochter is een gelukkig kind maar staat inderdaad met haar twee voeten in het leven en is wijzer dan haar leeftijdsgenoten. Is dat slecht? Ik weet het niet…ik ben zelf het kind van nog steeds gelukkig getrouwde ouders…ik kan niet inschatten hoe het moet voelen. En toch ben ik fier op de manier waarop ik de zaken aanpak. Ik ben financieel onafhankelijk, heb een eigen huis…ook al is het niet eenvoudig, ik dwing er respect mee af. Ik heb nu drie jaar een relatie en ben gelukkig. Samenwonen zit er niet meteen in want inderdaad, met vier kinderen in een nieuw samengesteld gezin, allen met een eigen identiteit met andere opvoedingsprincipes is het een mijnenveld dat snel kan ontploffen. Ons leven zal pas starten als de kinderen uit huis zijn…en dat is een zeer bewuste keuze! Misschien dat sommige mensen niet stilstaan bij de gevolgen van scheiden…ik heb de keuze niet gehad maar door zeer bewuste keuzes probeer ik die gevolgen tot een minimum te beperken en dat wil zeggen dat ik niet meteen het leven kan leiden dat ik wil, maar dat komt nog wel!!!
12/09/2011 om 13:21
“Daar alleen kan liefde wonen, daar alleen is ‘t leven zoet, waar men stil en ongedwongen alles voor elkander doet”.
Dank u Alain.
Moeten we echtscheiding afschaffen? Ja!
De wetgevende en rechterlijke machten spelen in de kaart van het toenemend egoïsme in onze maatschappij.
Het toegeven aan de grillen van onze maatschappij door de gezagsdragers maakt onze maatschappij kapot. En er is blijkbaar geen weg terug. Want heb je al ooit een politicus horen zeggen dat hij verkeerd was?
‘Hoeveel baat heb ik bij een relatie ?’, is de hamvraag geworden. Van zodra men geen voordelen meer ziet, laat men een huwelijk op de klippen lopen.
Zelf heb ik het meegemaakt. Je staat gewoon voor een voldongen feit. Het is voldoende dat één van de partijen het egoïsme in zijn denkwereld laat binnensluipen en de boel is om zeep. En de gevolgen, ja, die zijn veel erger dan men zich kan indenken. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor de kinderen, ook voor de maatschappij. Niet alleen materieel, financieel, opvoedkundig maar ook mentaal. Na 10 jaar is mijn vertrouwen in de maatschappij nog niet hersteld.
Na tien jaar blijf ik zitten met een wrang gevoel dat ‘het zich inzetten voor een ander blijkbaar niet loont’. Althans in deze maatschappij. Gelukkig ben ik christen en mag ik weten dat dit voor God wel loont.
Daarom probeer ik optimistisch te blijven.
12/09/2011 om 13:26
Eindelijk eens een visie, vanuit het oogpunt van de kinderen.
12/09/2011 om 16:58
De huwelijksnacht:
Hij: Eindelijk, hier heb ik zolang op gewacht !
Zij: Wil je dat ik ooit wegga ?
Hij: NEE. Ik durf er niet eens aan te denken…
Zij: Hou je van me ?
Hij: Natuurlijk. Heel veel !
Zij: Heb je me ooit bedrogen ?
Hij: NEE. Waarom vraag je me dat ?
Zij: Wil je met me vrijen ?
Hij: Elke keer als ik de kans krijg !
Zij: Zul je me ooit slaan ?
Hij: Ben je gek ? Zo iemand ben ik niet !
Zij: Kan ik je vertrouwen ?
Hij: Ja lieverd….
Zij: Lieve schat !
…..en na 30 jaar huwelijk lees je hem van onder naar boven.
Wat is de Nederlandse Taal toch mooi en soms zo Simpel!
J.F.
12/09/2011 om 17:16
Waarom kunnen de mensen niet “gewoon” doen? Tja wie wil leven zoals in de weekendmagazines van de kranten met hyperuitgeruste keukens, design meubilair, kleren van grote merken, volledig vernieuwde huizen, eten in classy restaurants en lounge bars en ongelooflijke prachtige ervaringen bij het skeeleren, citytrippen, chillen edm zan een levensgezel(lin) kiezen die ook aan al die hoge eisen voldoet. Mag het ietsje minder zijn? Bijvoorbeeld, gewoon zijn moestuintje onderhouden, eens langs het water gaan wandelen, een taske koffie drinken met moeder de vrouw, de vaat doen. Huiselijk geluk gewoon. Zoals die meneer JosM (een meneer toch?) zegt, het egoïsme is een virus dat iemands leven binnensluipt. Ik cijfer me al 20 jaar weg voor mijn vrouw en mijn vrouw cijfert zich al 20 jaar weg voor mij, en we doen de eenvoudigste dingen samen zoals onkruid wieden, de bedden verversen, een gezelschapspelletje spelen met onze dochter, meer moet dat niet zijn. We gaan uit van respect voor elkaar, naastenliefde, inzet voor de ander, opoffering, aardig doen en zijn. Maar ja dat zijn oubollige woorden uit de catechismus. Oh ja, wij zijn niet gelovig. Dochter niet gedoopt. Maar de gezinswaarden zijn heilig, vinden we.
12/09/2011 om 21:44
Relaties krijgen kleur en vorm door de mensen die er in stappen. Net zo als er geen standaardmensen bestaan, bestaan er geen standaard relaties. Iedereen heeft een eigen invulling aan wat “een goeie relatie”. Hoe het hoort te zijn is voor iedereen anders.
Alleen beseffen we dat niet door enkel te kijken wat zichtbaar is in het openbaar: we zien mensen hand in hand wandelen, met de kinderwagen op stap gaan, met de familie op restaurant zitten. Het lijkt of iedereen op dezelfde manier gelukkig is.
Maar we kunnen niet achter de gevel kijken.
We weten niet wat een koppel echt drijft en bindt. Waarom kiezen mensen voor elkaar? Ik kan me voorstellen dat sommige koppels dat niet eens zelf weten.
Het heeft dus geen om te discussiëren over hoe de ideale relatie er moet uit zien.
Er zijn misschien wel enkele belangrijke basisprincipes en vaardigheden die je in andere sociale relaties terug (zou moeten) vinden.
Normaal worden die meegegeven in de opvoeding. Dingen zoals luisteren naar elkaar, inlevingsvermogen, nadenken voor je wat zegt of doet, gezond verstand, eerlijkheid, elkaar zijn geluk gunnen, iets doen voor een ander zonder dat er iets tegen over staat, een beetje algemeen basisfatsoen.
Ik ben te jong om te zeggen dat het vroeger beter was of dat de mensen beter opgevoed waren. Met 2 wereldoorlogen zou je daarover zelfs kunnen discussiëren.
Maar, eerlijk gezegd, het is de dag van vandaag niet evident om de dingen die ik hierboven op som niet waar te maken.
Toch zou je er als volwassen mensen moeten naar streven. Bovendien staat nergens geschreven dat die dingen gemakkelijk zijn.
En dat zullen ze nooit worden.
13/09/2011 om 09:35
Niemand heeft ooit gezegd dat het gemakkelijk is.
Met een portie gezond boerenverstand komt men al heel ver.
Wie dat niet kan of wil opbrengen, heeft pech.