Innovatieve regio zkt mensen; het zou dé slogan moeten zijn van onze Vlaamse regering. Want een regio die wil innoveren en voor alle mensen welvaart creëren, heeft voldoende technologisch talent nodig: van lassers tot ingenieurs, van ICT’ers tot technici. Maar juist daar wringt het schoentje nog: er studeren te weinig mensen uit technologische studierichtingen af. Nochtans zijn daarvoor echt wel oplossingen voorhanden. Laten we daarom nu met zijn allen dit probleem aanpakken.
‘Wat moeten mijn kinderen studeren? Welke zijn de jobs van de toekomst?’; het is de vraag die elke ouder zich stelt. Ons antwoord is duidelijk: beeld je eens een wereld zonder technologie in, onmogelijk toch? Maatschappelijke uitdagingen genoeg. Denk maar aan pakweg groene energie, duurzame mobiliteit of gezondheid. Bijvoorbeeld gezondheidswerkers zullen graag beamen dat hun werking staat of valt met technologie. Technologie biedt ons de oplossingen om de maatschappelijke thema’s van de toekomst ten gronde aan te pakken.
Moeten we allemaal ingenieur worden?
Neen, niet iedereen moet daarom ingenieur worden. Iedereen kiest nog zelf welke studie hem of haar het meeste aanspreekt. Maar hopelijk slagen we er wel in om meer jong technologisch talent aan te spreken. Dat doe je onder meer door het talent bij elke jongere, met speciale aandacht voor de meisjes, vroeger te ontdekken en te begeleiden, zo vroeg mogelijk goede informatie over toekomstgerichte jobs én een onderbouwde studie-oriëntatie te geven aan jongeren en hun ouders en ten slotte door te responsabiliseren.
Heel wat technologisch talent
Onze jongeren groeien op met technologie, meer zelfs, hebben zeker wel interesse voor technologie als je ze bezig ziet met hun smartphones, social media of de spelconsole. Waarom leren we onze jongeren dan niet meer over de technische werking hiervan? En wat moet een technoloog precies kunnen? Onze technologiebedrijven openen graag hun deuren om leerlingen en leraren uit het secundair onderwijs te ontvangen en meer uitleg te verschaffen.
Dat het kan, bewijst het KA Etterbeek; zij laten hun wiskundeknobbels in de derde graad van het Secundair onderwijs letterlijk ontdekken hoe een ingenieur denkt, wat hij doet en hoe hij dat doet. Leerlingen experimenteren in universitaire labo’s, trekken op bedrijfsbezoek naar Asco en Toyota en krijgen inspirerend technotalent op bezoek in de klas. Ze worden aangespoord om zichzelf te overtreffen. Heel wat van die jongeren kiezen later voor een ingenieurstudie. Dit moet ook elders mogelijk zijn. De klassen in ons onderwijs bulken van het technologisch talent, nu is het zaak om hen op een spontane manier technologie te laten ontdekken en ze hierbij te begeleiden.
Technoladies in Thuis
En ook Agoria en onze bedrijven willen helpen; met info, opendeurdagen, stages en daarbij mogen we zeker niet de meisjes uit het oog verliezen. Technologische studies lijken echte mannenbastions. Is technologie te macho? Sleuren we nog altijd het onterechte imago van vuile jobs mee? Wat er ook van zij, de eerste job die een vrouw niet kan, moet nog uitgevonden worden.
Met onze Technoladiescampagne hebben we trouwens onze vrouwen uit de technologiesectoren als rolmodellen opgevoerd. Hopelijk werkt dit aanstekelijk en volgen meer jonge dames hun voorbeeld. Over rolmodellen gesproken; wanneer zien we eens een vrouwelijke ingenieur in Thuis?
Schoolverlaters herscholen?
Een boeiende professionele toekomst aanvatten, doe je met goede informatie. Het lijkt logisch, maar is dit in de praktijk bij ons wel zo? De VDAB stelt sinds kort een lijst op van diploma’s die weinig tot geen kans op werk bieden. Werkzoekenden met deze diploma’s krijgen direct na afstuderen een omscholing aangeboden. In december jl. stonden zo al 2500 schoolverlaters met een ‘kansloos’ diploma geregistreerd. Maar is het wel normaal dat zoveel mensen al meteen na hun schoolcarrière moeten worden omgeschoold?
Jongeren worden maar echt met de realiteit geconfronteerd als ze op de arbeidsmarkt komen. Dat is een enorme verspilling van talent en financiële middelen. Een snellere begeleiding zou zowel voor de maatschappij als voor het individu socialer, menselijker en billijker zijn.
Een oriënterende toelatingsproef kan helpen om het studieadvies te optimaliseren en studenten meer gericht te oriënteren naar bijvoorbeeld wetenschappen, industrieel of burgerlijk ingenieur. Laat de student een onlinetest invullen met een duidelijk studieadvies. Dit advies omvat een rangschikking van professionele en academische opleidingen die het best matchen met de vaardigheden, interesses, persoonlijkheidskenmerken en motivatie van de student. In Nederland en Duitsland bestaat dit overigens al. Zo kunnen we onze jongeren inzicht geven in wat ze allemaal kunnen en misschien ontdekken ze zo ook talenten waar van ze dachten dat ze die niet hadden.
Te veel studenten, te weinig studenten
Het hoger onderwijs in Vlaanderen kent steeds meer succes, maar er kunnen vragen bij gesteld worden. ‘We hebben niet te veel studenten, we hebben er te weinig in de juiste richtingen: ingenieurs, chemici, geschoolden waar de arbeidsmarkt om schreeuwt.’ Het zijn niet onze woorden, maar wel de woorden van André Oosterlinck, voorzitter van de associatie Leuven. We moeten ook gewoon durven stellen waar het op aan komt en onze jongeren responsabiliseren voor hun studiekeuzes.
Het voorstel van Oosterlinck om studies voor knelpuntberoepen goedkoper te maken en andere studies duurder, verdient dan ook een ernstig debat. Geen enkele actie is alleen zaligmakend. Maar in combinatie met andere maatregelen moeten we het tij kunnen keren.
Vlaanderen als innovatieve topregio op de kaart zetten en zo ook onze welvaart garanderen, is een uitdaging waarbij we de Vlaamse regering voluit willen ondersteunen. Samen met de bedrijven, onderwijsmensen en de regering willen we al het talent, ook de technische, bij onze jongeren maximaal ontwikkelen. We rekenen erop dat de geplande hervorming van het secundair onderwijs van onderwijsminister Smet ons ook op de goede weg zet.
Wilson De Pril
Directeur-generaal Agoria Vlaanderen
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
26/09/2011 om 14:22
Mijn opperste waardering voor dit opiniestuk van Dhr. De Pril. U hebt meer dan gelijk.
Als ingenieur chemie geef ik nu al een eindje les in de derde graad technische studierichtingen zoals techniek wetenschappen en industriële wetenschappen. Het is inderdaad zo dat jongeren heel talentrijk zijn, maar dat de huidige ondersteuning voor deze jongeren er niet, of veel te weinig, is. Met hart en ziel tracht ik hen warm te maken voor deze keuze, maar langs alle kanten worden inspanningen tegengewerkt. In eerste instantie worden scholen en leerkrachten, vnl vanuit het ministerie, overladen met veel te veel administratie en “nieuwigheden”. Is dat wel allemaal nodig. Laat de school en de leerling, in samenspraak met verschillende industrieën en organisaties, een positief en constructief klimaat creëren, waar het weer rond inzet en inhoud draait. Laat hen die vrijheid. Ook inhoudelijk moeten de jongeren (en vele leerkrachten) meer gestimuleerd worden. Ik kan het niet genoeg ondersteunen.
Helaas moet ik wel merken dat de geplande herstructureringen zoals die er nu voorliggen, volgens mij, niet het gewenste effect zullen hebben.
En dat Vlaanderen zijn “werkveld” moet verleggen is inderdaad ook waar. We zijn jarenlang koplopers geweest op onderzoek, ontwikkeling en innovatie. De laatste jaren zien we ons langs alle kanten voorbijgereden worden, niet enkel door Amerikaanse en Aziatische landen, maar ook door Europese buurlanden. We moeten ons accent verleggen. helemaal akkoord.
Ik ben blij dat iemand het nog eens durft luidop te zeggen.
Maarten Deman
26/09/2011 om 14:40
Misschien zit het veel dieper… gaat het om het al dan niet kunnen geloven in “waarmee die grote bedrijven bezig zijn”.
“Bijvoorbeeld gezondheidswerkers zullen graag beamen dat hun werking staat of valt met technologie.” ??
Wie wil er nu in de farmaceutiche industrie werken? kerncentrales? luxewagens? zonnepanelen?
kippekwekerijen? Industiele bakkerijen?
De jobs van de toekomst zullen niet in de mastodonte bedrijven zijn , maar in milieuvriendelijke, kleinschalige bedrijfjes. Dicht bij de woonplaats en ze zullen produceren wat mensen echt nodig hebben en niet wat men ze steeds weer wil opdringen… niet om steeds meer te consumeren.
De producten zullen degelijk en herstelbaar moeten zijn , geen wegwerp spullen.
De arbeidsmarkt zelf is scheefgegroeid.
Studeren doe je niet om je in te passen in een doodlopend systeem maar om nieuwe wegen te bewandelen.
26/09/2011 om 19:04
‘Wat moeten mijn kinderen studeren?Chinees vaneigens, alles wat je vandaag in de winkels in je handen gestopt krijgt draagt het label made in China. Grapje maar wel realiteit, dit opiniestuk van Mr.Wilson De Pril slaat spijkers met koppen.
Volgens mij moet men “niet ten slotte” responsabiliseren maar ” eerst “responsabiliseren maar dan wel over de gehele maatschappelijke lijn.
Nu dat eindelijk het hoger onderwijs gedemocratiseerd is mag men niet terugvallen in een systeem waarin men de middenklasse zal sensibiliseren om hun kinderen toch maar te doen kiezen voor een studierichting om die zo broodnodige knelpuntberoepen in te vullen. Knelpuntberoepen waar onze beau-monde toen niet, nu niet en nooit niet, hun kinderen zal voor sensibiliseren.
Want uit dit herenvolk konden en kunnen alleen maar universtairen geboren worden, hoelang ze over hun studies ook zullen doen en het moge koste wat het koste, want deze nazaten zijn geboren om leiding te geven aan de knelpuntberoepen en niet om ze uit te voeren. Dus oke om een onderbouwde studie-oriëntatie te geven aan jongeren en hun ouders en ten slotte door te responsabiliseren, maar dan op zijn Chinees en wie weet komt dat vlugger dan we verwachten, nu dat China een bod heeft gedaan op de staatsschuld van Italië, bekend om zijn eeuwige fils à papa studenten met gekochte universitaire titels.
26/09/2011 om 22:23
Het hoger onderwijs als een soort veredeld beroepsonderwijs , een kweekschool voor de industrie … wat een gruwelijke gedachte!
Er spreekt een diepgaande verachting voor het hoger onderwijs in het algemeen en alle niet-ingenieurs in het bijzonder uit en ruikt veel te veel naar de plan-economie van de DDR en USSR.
Ik maak mij sterk dat ook Mr. De Pril mij niet kan vertellen welke beroepen binnen 10 jaar knelpuntberoepen zullen zijn, laat staan binnen 20, 30 of 40 jaar. Volgens mij kan hij zelfs niet met zekerheid zeggen welke beroepen dat zullen zijn binnen 5 jaar, wanneer onze eerstejaars afstuderen.
Kan Mr.De Pril die jongeren een garantie geven dat ze in deze snel veranderende wereld binnen 30 jaar nog gegeerd zijn als technoloog??
Het hele idee om jongeren in een bepaalde studierichting te dwingen lijkt mij dus niet alleen onzinnig maar ook contraproductief.
27/09/2011 om 10:00
Dat ingenieurs en technici nodig zijn is duidelijk. Maar deze opleidingen (op universitair niveau) zijn de moeilijkste mainstream opleidingen die er zijn.
Mensen in technische jobs krijgen, (ingenieurs, chemici,…) begint met ze reeds in het middelbaar de nodige bagage mee te geven om deze studies te kunnen aanvatten met enige kans op slagen. Men zou in de secundaire opleidingen, gemakkelijk veel meer aandacht aan wetenschappen kunnen schenken. Zo is het nog steeds de mode dat “inteligente” kinderen aan het begin van hun ASO opleiding Latijn volgen. Latijn, een taal die niemand nog spreekt. Men zal dan vermoedelijk aanhalen dat Latijn analytische vaardigheden aanleert etc… Wat correct kan zijn, maar men kan gegarandeerd een opleiding ontwerpen, die even veeleisend is als “de Latijnse” en evenzeer deze analytische vaardigheden meegeeft, maar reeds in die eerste jaren ASO studenten een wetenschappelijke basis meegeeft.
Ook ligt zelfs in wetenschappelijke richtingen in ASO de klemtoon nog steeds niet voldoende op wetenschappen: vraag aan 100 wetenschappen wiskunde studenten welke 3 vakken het meeste werk vereisen, en 90% zal ergens in die top 3 Frans vermelden. Ik ben er niet tegen dat Frans onderwezen wordt, maar men begint hier in Vlaanderen mee op een leeftijd van 10 jaar. Dus wanneer men in het 5e jaar ASO aankomt, heeft men reeds 6 jaar Frans achter de rug. Een gemiddelde student is op die leeftijd ook perfect in staat om zich in het Frans “te redden” : een gesprek voeren, lezen, schrijven,… (misschien niet gramaticaal corretc, maar men kan begrijpen, en begrepen worden) Is het dan nodig om ook die laatste 2 jaar nog verder door te drammen op dat Frans 4 a 5 uur per week? Terwijl Engels ocharme 2 uur gegeven wordt. En laten we eerlijk zijn. Engels is de taal die een student nodig heeft in zijn verdere carrière, Frans is een bonus, net als Duits, Spaans,… (en misschien is Duits wel nuttiger dan Frans)
Indien men trouwens in een wetenschappelijke richting gaat studeren, komt men gedurende 5 jaar niet meer in contact met Frans, dus de gevorderde kennis die men in die 2 laatste jaren nog aanleert, is tegen dat men uit een hogere opleiding komt meestal toch volledig weggeërodeerd omdat ze niet gebruikt wordt.
Indien men een groot deel van deze “workload” zou wegnemen (niet alleen Frans, er zijn in de secundaire opleidingen vele vakken waarvan men zich de meerwaarde voor een student kan afvragen), en extra investeren in wetenschappen, zou dit vermoedelijk zowel de slaagcijfers in het hoger onderwijs verbeteren (betere basis) én meer interesse creeren in wetenschappen, door meer praktijk in te voeren in de lessen, ipv theorie.
Vrijwel iedereen doet eens graag een chemische proef, wat onmiddelijk interesse aanwakkert om te begrijpen wat er nu eigenlijk gebeurt tijdens die proef. Schrap ergens in de opleidingen 2 uur, en vul deze met 1 uur chemische proeven, en 1 uur fysica proeven, en spendeer de uren die nu reeds aan chemie en fysica gespendeerd worden aan het verklaren en begrijpen van wat in die proeven geobserveerd werd. Veel meer studenten zullen geinteresseerd zijn in wetenschappelijke studies, en gemotiveerd zijn om tijdens hun middelbare opleiding te werken aan hun wetenschappelijke kennis, ipv dit te bekijken als “saai, moeilijk en iets voor nerds…”
Simpelweg meer mensen uit het secundair laten doorstromen naar wetenschappelijke opleidingen, maar met dezelfde achtergrond als vandaag, zal er enkel toe leiden dat de slaagcijfers in de hogere opleidingen verder dalen. (Meer instroom, maar nauwelijks meer mensen die kunnen slagen, die studeren namelijk nu ook al bijna allemaal wetenschappen) Het is noodzakelijk om de middelbare opleidingen af te stemmen op deze verhoogde nood aan mensen met technische capaciteiten, en ervoor te zorgen dat wetenschappelijk onderwijs ook in het middelbaar DE hoofdzaak van de opleiding wordt. Enkel op die manier zullen er meer mensen uiteindelijk afstuderen als ingenieur, chemicus,…
27/09/2011 om 19:18
Ik mag vooral hopen dat jongeren in de allereerste plaats kiezen voor het vak van hun hart, zodat ze uitmuntend worden omdat ze zo gedreven zijn vanuit de juiste motivatie.
Ik ben de laatste om tegen te spreken dat er meer technici nodig zijn. Maar je kan geen vak leren en later een beroepsleven gaan leiden op basis van de noden van de industrie.
Dat het vak van bv ingenieur vaak heel zwaar is, en het latere leven ook, is ook niet bepaald altijd even aantrekkelijk. Werkzekerheid en geld zijn niet alles in het leven.
Als je de liefde voor het vak niet hebt (aangeleerd gekregen), dan werkt het zo niet.