27 september, waar staat die datum voor? Stel de vraag aan Brusselaars of Walen, en u zult hooguit enkele correcte antwoorden krijgen. Toch is het de officiële feestdag van de Franse Gemeenschap. Oeps, sorry, de Federatie Wallonië-Brussel. Maar daarover zal ik het straks hebben.
Feest dus, gelijk aan 11 juli bij jullie. Waarom die datum? Elk jaar waagt een tv-ploeg zich met precies deze vraag tussen de politici die de officiële receptie in het Brusselse stadshuis bijwonen. Grappige momenten. Voor alle duidelijkheid, 27 september is een van die revolutionaire dagen in 1830, tegen de Nederlanders. Zo ver de geschiedenis.
Feestje bouwen dus, maar wat is er eigenlijk te vieren?
Dit jaar, gelukkig veel. Om te beginnen, een verjaardag: de instelling bestaat al 40 jaar.
Vooral… een nieuw logo. Niet lachen. Het nieuwe officiële symbool wordt vandaag door niemand minder dan de voorzitter van het Parlement van de Franse Gemeenschap/Federatie Wallonië-Brussel (hier even ademen) voorgesteld. Een mengsel van rood en geel (de kleuren van Wallonië), maar ook het blauw van Brussel…
Maar het echte punt waarover valt te juichen is misschien te vinden in de federale onderhandelingen. De nieuwe financieringswet voorziet een betere verdeelsleutel voor de middelen die aan de gemeenschappen door de federale staat toegewezen worden. De behoeften van elke gemeenschap zullen beter in rekening genomen worden: de onderwijsmiddelen worden dus meer verdeeld volgens de geboortecijfers (die hoger liggen aan Franstalige kant) en minder volgens de fiscale capaciteit (die veel gunstiger is voor Vlaanderen). De gemeenschappen krijgen trouwens nieuwe bevoegdheden, en niet de minste. Kinderbijslag (goed voor 5,9 miljard euro), ouderenzorg (3,3 miljard) en het preventiebeleid (1,2 miljard) worden straks overdragen aan de gemeenschappen.
Versterkte gemeenschappen, goed nieuws voor de Franstaligen?
Ja en nee… Dat betekent ook dat de zesde staatshervorming zeker niet tot een eenvoudiger land zal leiden. In tegendeel… Vanuit (de meeste) Vlaamse ogen, bestaat België uit twee grote gemeenschappen, met twee kleine stukken erbij, Brussel en de Duitstalige gemeenschap. Volgens de Franstaligen bestaat België uit drie gewesten. Dit grondig meningsverschil lag aan de basis van de crisis die nu al 471 dagen voortduurt.
De zesde staatshervorming versterkt de gewesten, die fiscale autonomie en meer bevoegdheden krijgen, maar geeft tegelijk ook iets aan de gemeenschappen. Geen probleem op zich voor Vlaanderen, die de gemeenschap en het gewest in één entiteit hebben samengesmolten. Die keuze hebben de Franstaligen niet kunnen of willen maken.
Aan Vlaamse kant bestaat de Vlaamse gemeenschap uit het Vlaamse Gewest, plus (maximaal) 100.000 Vlamingen die in Brussel leven. Aan Franstalige kant bestaat de Franse gemeenschap uit het Waalse Gewest (3,5 miljoen inwoners) en uit ongeveer één mijloen Franstalige Brusselaars… Niet zo evident om de gemeenschap en het Waalse Gewest samen te brengen: wat met de Brusselaars dan?
Identiteitsprobleem wordt niet opgelost met een logo of een naam
Institutionele vereenvoudiging lijkt dus moeilijk… Des te meer omdat de Franstaligen onderling nooit op dezelfde golflengte hebben gezeten. Veertig jaar lang hebben ze geruzied over hun instellingen. Moest de klemtoon gelegd worden op de gewesten of eerder op de gemeenschappen? Eeuwige politieke spelletjes, waarbij de burger geen baat heeft. Technische werkgroepen, speciale parlementaire commissies, interne en externe debatten hebben niets concreets opgeleverd.
De laatste maanden leek het eeuwig debat toch opgelost te worden… door de Vlamingen. Bij de Franstalige partijen groeide immers de vrees dat Vlaanderen Brussel zou willen annexeren. Het feit dat de Vlaamse partijen Brussel als geen volwaardige gewest beschouwen is voor de Franstaligen een doorn in het oog.
Door Brussel als gewest te verdedigen hebben de Franstaligen feitelijk voor de gewesten gekozen, ten nadele van de gemeenschap. Dat heeft tot de zoveelste naamsverandering geleid: de Franse Gemeenschap heet nu, in politieke kringen, de Federatie Wallonië-Brussel. Niet constitutioneel hebben de Vlaamse partijen, terecht, geoordeeld. Dit gaat gepaard met een nieuw logo, die de nauwe band tussen de twee gewesten moet symboliseren.
Eerlijk gezegd, dit zal niets veranderen. De “Franstalige natie bestaat niet”, heeft Hervé Hasquin, historicus, nog deze ochtend gezegd. Hij heeft gelijk. Precies daarom worstelt de Franse Gemeenschap, sinds haar geboorte, met identiteitsproblemen. Daarom ook weten de Franstaligen niet precies waarom hun kinderen vandaag geen school hebben. Dit zal niet door de zesde staatshervorming verbeterd worden.
Véronique Lamquin
(De auteur is chef van de politieke redactie bij de krant Le Soir)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
27/09/2011 om 12:16
Ik mag mezelf een soft flamingant noemen. Ik vind dus dat er voor de Vlaamse zaak moet gegaan worden.
Maar ik hou ook erg van Franstalig België en vind ook dat zij goed voor hun zaak moet pleiten.
Als elk op een gezonde, niet agressieve manier goed voor zichzelf zorgt, dan is iedereen goed, denk ik.
En als je dit alles dan zou leest, vraag ik me dan af waarom alles zo gecompliceerd moet gaan.
Of is dit nu eenmaal eigen aan democratie en aan het leven zelf?
Laat ons dus maar gewoon denken: dit is leven en vermits het leven een constant leerproces is, kan het gewoon niet anders…
27/09/2011 om 13:37
Welke gigantische desinformatie en feitelijke leugens:
1. Er wordt, in tegenstelling tot wat deze Franstalige hardliner beweert, totaal NIETS aan de drie gemeenschappen overgedragen. Kinderbijslag wordt namelijk op een gewestelijke basis geregeld, net zoals alle andere over te dragen persoonsgebonden materies die de burger direct kan merken.
2. De bewerde Franstalige vrees voor annexatie van Brussel, wat voor een leugen is me dat nu. Géén enkele Vlaamse onderhandelaar heeft ook maar het minste voorstel in die zin gedaan! En tijdens die 450 dagen was er nochtans meer dan voldoende tiojd daarvoor. Maar niemand stelde één milimater annexatie voor. De Franstaligen daarentegen eisten dat ze de Brusselse Vlamingen verder mogen afscheiden van de Vlaamse.
3. El even erg de bewering dat ” Vanuit (de meeste) Vlaamse ogen, bestaat België uit twee grote gemeenschappen, met twee kleine stukken erbij, Brussel en de Duitstalige gemeenschap.”. Zelfs in de voorstellen van het OVV krijgen die twee ‘kleine stukken’ een quasi totale interne autonomie, maar niet de constitutionele autonomie en behouden de twee gemeenschappen daarentegen hun volel rol in brussel! Dat is dus iets totaal anders dan ‘twee kleine stukken’.
27/09/2011 om 13:52
Ik heb zelf 10 jaar in Brussel gewoond. indien u spreekt van 1 miljoen Franstalige Brusselaars, gelooft u dit dan zelf? Er zijn amper iets meer dan 1.1 miljoen inwoners in Brussel. Alle Turken, Marokkanen, Bulgaren, Polen, Italianen, Roemenen enz (die vaak beter Nederlands spreken dan de doorsnee Franstalige Belg) als Franstaligen meerekenen is iets te kort door de bocht.
27/09/2011 om 14:33
Het word hoog tijd dat Nederland-Vlaanderen-Brussel een nieuwe gemeenschap opricht met als hoofdstad Brussel.
Dat de Nederlanders massaal naar Brussel komen wonen en op die manier Brussel volwaardig te annexeren(zoals in Voeren)
Er is nood aan een grote Nederlandstalige gemeenschap in Europa.
27/09/2011 om 14:40
Beste mevrouw Lamquin, bedankt voor uw mooie analyse.
27/09/2011 om 15:43
Er zijn een paar Interessante dingen te lezen, al is de achtergrond v/h verhaal natuurlijk veel complexer en ingewikkelder.
Ik heb met vele franstalige vrienden gesproken over die naam verandering F-W-B, en de meningen waren unaniem tegen die nieuwe naam. Ze gaven toe dat dit eerst en vooral een symbolische provocatie is v/d politici, maar waarbij het franstalige volk nauwelijks stilstaat.
Ze zijn trouwens ook sceptisch wat betreft de hervormingen want zoals Veronique hier zeer juist aantoonde, België zal nog ingewikkelder worden op institutioneel vlak. Meer bureaucratie, dat zeer waarschijnlijk extra kosten met zich zal meedragen (de begroting zal niet in evenwicht zijn, hoe komt dat in godsnaam…?).
Resultaat: de burger betaalt.
1 mening is overal in België unaniem, zowel in het noorden als het zuiden: we verwachten (o.a.) een vereenvoudigde structuur + maatregelen om de economische crisis te bestrijden.
Maar tot de dag van vandaag hoorden we op het nieuws een staatshervorming die zich met alles behalve die zaken bezig houdt.
De volgende regering zal het niet lang overleven vrees ik!
27/09/2011 om 16:23
Pff… weeral veel woorden om één of ander Belgisch verschijnsel te proberen duiden. Qua gewestvorming is het Vlaanderen dat de 1e stap heeft gezet, en de rest van België, en ook Brussel, met haar complexe positie, moest gewoon volgen. Zo simpel is dat. Ik vind het trouwens OK dat Brussel een echt gewest wordt. De noden zijn er helemaal anders dan in het ‘dorpse’ en ‘bedrijventerreinse’ Vlaanderen of dan in la Wallonie ‘profonde’. Het is de enige grootstad in onze regios.
27/09/2011 om 16:34
Als daar 1 miljoen Franstaligen wonen, en maar 100 000 Nederlandstaligen, waarom moeten de Nederlandstaligen dan zoveel geld aan Brussel geven?
27/09/2011 om 16:39
“Bij de Franstalige partijen groeide immers de vrees dat Vlaanderen Brussel zou willen annexeren.”
Excuseer? Brussel is een Vlaamse stad die door Franstaligen geannexeerd is. En die wil voor annexatie bestaat nog steeds door de uitbreiding van Brussel te vragen. In de ogen van Louis Michel is de tot nu toe onderhandelde staatshervorming slechts een bevestiging dat die uitbreiding er ooit gaat komen.
27/09/2011 om 16:58
Merkwaardig is ook wat er vandaag (27 september) vermeld staat op mijn Druivelaar (Nederlandstalige scheurkalender), want het is vandaag, klaarblijkelijk, niet alleen de feestdag van de H. Vincent de Paul (patroon van de weeskinderen, en onder de heiligen zeker niet van de minsten, zo vind ik ;-), maar ook - en zelfs aangegeven in rode letters! - ‘Het Feest van de Waalse Gemeenschap’… Er staat dus niet ‘Franstalige Gemeenschap’, maar ‘Waalse Gemeenschap’… Maar toch denk ik dat deze fout niet bewust was…
27/09/2011 om 20:50
Omdat de MR aan de onderhandelingstafel instemde met een splitsing van BHV en een akkoord maakte waar geen sprake is van een uitbreiding van Brussel of met andere woorden een deel van Vlaanderen te annexeren, brak het FDF met het MR en mevrouw vertelt ons hier dat juist bij de Franstalige partijen de vrees groeide dat Vlaanderen Brussel zou willen annexeren? Zal ‘t gaan ja! De Vlamingen culpabiliseren daar zijn onze franstalige landgenoten straf in en daarom weeral honderden miljoenen naar de Franstalige money pit. En zal het dan beter gaan met de economische situatie van de Franstalige gemeenschap in ons land? Rot verwent dat ze zijn van zichzelf aan andermans geld te bedienen, zullen ze nooit voor zichzelf kunnen zorgen. “De “Franstalige natie bestaat niet”, heeft Hervé Hasquin, historicus, nog deze ochtend gezegd. Hij heeft gelijk. Precies daarom worstelt de Franse Gemeenschap, sinds haar geboorte, met identiteitsproblemen”schrijft mevrouw Lamquin hier. Maar volgens mij is het eerder een maturiteitsprobleem,
zoals met die puber waar de ouders tegen moeten zeggen ” hélaba er staat hier geen geldboom in onze tuin”.
27/09/2011 om 21:54
Ik ben het volkomen eens met de laatste zin in de reactie van Stephan nl. : “de volgende regering zal het niet lang overleven vrees ik !”… en in alle eerlijkheid moet ik eraan toevoegen “ik hoop het !”
28/09/2011 om 05:25
Zeer juiste analyse.
Heb zelf 20 jaar ‘ook’ in het zuiden (van België) gewerkt.
Eigenlijk zijn er vier regio’s in het zuiden des lands, die weinig of niets met elkaar ‘willen’ te maken hebben.
Het hautaine Brussel wordt niet geapprecieerd in Luik en Charleroi en de oost kantons.
Een vergadering/workshop in Charleroi daar komt niemand op af vanuit Luik, en heus niet alleen vanwege de afstand. (en omgekeerd)
En dan heb je de oost kantons zelf die zeer op hun eigen ‘leven’.
Dus het nieuwe ‘logo’ is er eerder om de verdeeldheid te verbergen.
Tenzij er een gemeenschappelijke tegenpool gecreëerd wordt.
Met groep psychologie kan je dat wellicht perfect verklaren. Als het ‘wij (noorden) en zij (zuiden)’ gekrakeel wat gaat temperen ga je zien dat oost- en west-Vlamingen ook niet zo’n beste maatjes zijn bvb.
28/09/2011 om 09:24
1 miljoen franstaligen? We moeten dringend eens een talentelling in Brussel houden, met de vraag welke talen men spreekt en wenst te houden. Dan is eindelijk hett verhaaltje ontzenuwd dat Bruselaars franstalig zijn. En dan stel ik voor dat de Vlamingen en Walen betalen op basis van deze telling, dus ook in de culturele instellingen zoals de Boosaar. Akkoord Véronique Lamquin?
28/09/2011 om 11:51
Mv. Lamquin, misschien is het dan eens hoog tijd voor de franstaligen om intern wat orde op zaken te stellen, structuren te vereenvoudigen en efficiënter te maken, duidelijk te maken… Vlamingen moeten dat ook doen, maar aan Waalse kant is er denk ik meer werk aan de winkel, zoals ook in Brussel. Misschien komt de identiteit dan vanzelf? Dat nieuwe F-W-B bovenop de al ingewikkelde structuur doet daar geen goed aan.
Ik heb verder ook geen weet van annexatie van Brussel aan Vlaanderen. Trouwens, als de Vlamingen het hebben over twee gemeenschappen is dat omdat dat ook zo geregeld is op dit moment (en we mogen de duitstaligen niet vergeten). Brussel is geen volwaardig derde gewest. Als Wallonie spreekt over drie gewesten dan is dat wishful thinking. Laat Brussel eerst eens aantonen dat het in staat is om een volwaardig gewest te zijn… New York en Parijs hebben ook maar één burgemeester. En niet te vergeten: verantwoording afleggen voor de overheidsuitgaven: daar heeft elke burger in dit land recht op.
28/09/2011 om 12:05
Mevrouw Lamquin,
u maakt hier 2 zeer ernstige fouten die meteen een bevestiging lijken van alle clichés die er in Vlaanderen bestaan over de Franstalige annexatie-logica.
“Aan Vlaamse kant bestaat de Vlaamse gemeenschap uit het Vlaamse Gewest, plus (maximaal) 100.000 Vlamingen die in Brussel leven. Aan Franstalige kant bestaat de Franse gemeenschap uit het Waalse Gewest (3,5 miljoen inwoners) en uit ongeveer één mijloen Franstalige Brusselaars…”
U verwijt de Vlamingen dat ze Brussel niet als volwaardig gewest zien; maar zelf ziet u de Duitstalige Gemeenschap niet als volwaardige gemeenschap.
Vervolgens beschouwt u (zoals reeds eerder aangehaald door Pierre Cobbaert) iedere niet-Vlaamse Brusselaar per definitie als een Franstalige Brusselaar. Ongeveer de helft van de Brusselse bevolking echter heeft noch Nederlands, noch Frans als moedertaal. De (hoofdzakelijk Franstalige) administratie in Brussel gaat er gewoon vanuit dat iedereen Franstalig is, behalve wie expliciet aanduidt dat hij/zij Nederlandstalig is.
Het moet dus zijn “De Franse gemeenschap bestaat uit het Waalse Gewest(3,5 miljoen) min de Duitstalige Gemeenschap (75.000) en ongeveer 450.000 Franstalige Brusselaars.”
“Niet zo evident om de gemeenschap en het Waalse Gewest samen te brengen: wat met de Brusselaars dan?”
Vlaanderen slaagt er toch wel in om Gewest en Gemeenschap samen te brengen? De gemeenschapsgebonden materie zoals onderwijs en cultuur organiseert Vlaanderen toch ook in het Brussels Gewest; dus wat is het probleem? Akkoord, ‘t zal niet altijd even vanzelfsprekend zijn; maar wat in dit land is er wel vanzelfsprekend???
28/09/2011 om 22:11
Bij mijn weten zijn het enkel de franstalige partijen die Vlaamse gemeenten willen inpalmen en niet andersom. Vlaanderen vraagt enkel respekt voor de taalwetten in Brussel. Niets meer of niets minder.Vlamingen zijn alles behalve imperialistisch in tegenstelling tot de franstaligen, zoals hierboven bewezen. Vlamingen eisen geen Brussels of Waals grondgebied op, maar respekteren het territorialiteitsbeginsel.