De toespraak die Amerikaans president Obama zopas heeft gehouden in New York voor de Verenigde Naties (21-09-2011) in verband met de mogelijke erkenning van een Palestijnse staat heeft internationale waarnemers met stomheid geslagen, zowel in de Verenigde Staten als in Israël als in de Arabische landen.

De website van ‘Israel Today’ blokletterde de volgende dag: ‘Obama’s reputatie stijgt in Israël na VN-speech’. Volgens de krant wordt Obama voor het eerst sinds zijn verkiezing als Amerikaans president, door de Israëlische Joden ‘als vriend van hun natie’ beschouwd omdat hij ‘het eenzijdige verzoek van de Palestijnen om erkenning als staat krachtig heeft verworpen’. ‘Voordien was Obama volgens de meeste Israëli’s openlijk pro-moslim en pro-Palestijns’ beweert de krant, maar janmodaal in Israël heeft zijn/haar mening herzien, wat Obama goed uitkomt.

Met zijn redevoering zou Obama zelfs kop en schouders uitsteken boven zijn voorganger George W Bush, de meest radicale Israël supporter van alle Amerikaanse presidenten. Obama klonk meer als één van de grondleggers van de staat Israël dan als een Amerikaans president. Zijn volledige speech was gebaseerd op Israëlische propaganda; het recht op (zelf)verdediging van de Joodse staat en het historische, ja zelfs religieuze bestaansrecht van de staat Israël. Geen woord van sympathie voor 60 jaar Palestijnse miserie. Obama werd dan ook in het prestigieuze ‘New York Magazine’ omschreven als ‘America’s first Jewish President’. Kan het nog erger?

Duidelijk wel, want Avigdor Lieberman, minister van buitenlandse zaken van Israël verklaarde kort na Obama’s VN-optreden dat hij voor Obama’s VN-speech met beide handen zou tekenen. Dat is correct, Lieberman - in eigen land berucht (en gehaat) om zijn extreem rechtse politieke ideeën – had auteur van Obama’s toespraak kunnen zijn. De tekst had overigens even goed uit de mond kunnen komen van een republikeinse havik zoals Rick Perry, de uiterst conservatieve gouverneur van Texas, die zich graag opwerpt als opponent van Obama voor de volgende presidentsverkiezingen in de VS (2012).

Joodse lobby

Voor vredesengel Obama, een president die maar al te graag een populair graantje wil meepikken van de ‘Arabische Lente’ en voor de schone schijn dictators in het Midden Oosten en Noord Afrika oproept om de wil van het volk te respecteren, primeert echter duidelijk zijn eigen herverkiezing als Amerikaans president en veel minder de vraag voor erkenning van de Palestijnse staat, ondanks dat dit wel eens de sleutel zou kunnen zijn voor de langverwachte vrede in het Midden Oosten.

Maar met een verkiezingscampagne aan de horizont gaat een Amerikaanse presidentskandidaat geen risico’s nemen, vooral niet als het Israël aanbelangt. Politiek analist Marwan Bishara beweert op Al-Jazeera dat Obama’s carrière steunt op zijn relaties met genereuze Joodse sponsors zoals Rahm Emmanuel, die de voorbije decennia het meeste financieel bijdroeg tot de ‘Democratic Party’. Hij was Obama’s ‘Chief of Staff’, voor hij werd verkozen tot burgemeester van Chicago. Maar het gaat niet enkel over geld. Het gaat vooral over cruciale steun in het ‘Congress’. Het ‘American Israël Public Affairs Committee’ (AIPAC), volgens velen de machtigste Israëlische lobby in de VS, kan een Amerikaans president makkelijk ‘maken of kraken’.

Machtsvacuüm

Langs de ene kant steunt Obama de ‘Arabische Lente’, en gaat hij akkoord met de eis van de Arabische bevolking voor ‘change’, maar langs de andere kant slaat hij de Palestijnen om de oren wanneer ze - via de VN - hun rechten opeisen, zoals het recht op een eigen staat. Obama vergeet dat de VS, omwille van de ‘Arabische Lente’, al een groot deel van haar controle kwijt is in de Arabische wereld omdat corrupte dictators (vrienden van de VS) door het volk de laan werden uitgestuurd. Het ontstane machtsvacuüm moet nu dringend worden ingevuld en Amerika zal nooit opnieuw voet aan de grond krijgen in de Arabische wereld indien het een dergelijke koppige politieke koers blijft varen als copiloot van Israël. Militante en religieus extremistische organisaties (zoals Hamas en Hezbollah) staan te popelen in de coulissen.

Het is duidelijk dat zowel de Amerikanen als Israëli’s (en sommige Arabische landen zoals Saoedi Arabië en Bahrein) de huidige Arabische volksopstand als een bedreiging beschouwen en niet als een positieve eis voor meer democratie en vrijheid. De VS en Israël voelen zich meer thuis in het gezelschap van de oude getrouwe Arabische dictators (waarvan sommigen uit eigenbelang het vredesproces in het Midden Oosten hebben gedwarsboomd), dan in een nieuwe, onbekende situatie, waar duidelijk geen plek meer is voor hen om de lakens uit te delen.

Kapitale fout

Obama begaat een kapitale fout; de erkenning van de Palestijnse staat is voor de Moslimwereld duidelijk veel, veel belangrijker dan bijvoorbeeld de liquidatie van Osama bin Laden. Dit spreekt boekdelen en het is onbegrijpelijk dat de Amerikanen dit niet inzien. In een recente enquête uitgevoerd in Bangladesh (officieel een moslimland) door de populaire Engelstalige krant ‘The Daily Star’ verklaarde maar liefst 85% van de ondervraagden dat de VS, de Palestijnse vraag voor de erkenning van een eigen staat, zou moeten steunen. De moslims zijn de religieuze extremisten en al het geweld en aanslagen meer dan zat en wensen vrede. Enkel een onbenullig percentage van moslimfundamentalisten heeft Amerikaanse vlaggen verbrand naar aanleiding van de dood van bin Laden, maar een goed deel van de Arabische bevolking stond toen reeds (en staat nog steeds) op de barricades tegen de gehate Arabische corrupte dictators. Het welzijn van bin Laden kon hun geen zier schelen. Religieuze fascisten en extremisten maken geen kans in een dergelijk klimaat.

Volgens een ander recent onderzoek, uitgevoerd door o.a. het ‘Harry Truman Research Institute for the Advancement of Peace’, waarvan de resultaten recent werden gepubliceerd in de ‘The Jerusalem Post’, zegt 70% van de Israëli’s dat Israël de beslissing van VN moet accepteren en het bestaan van een Palestijnse staat moet erkennen. Slechts 4 % van de Israëli’s wenst door te gaan met de constructie van nederzettingen, desnoods met geweld. Ook de Israëli’s wensen vrede.

Je zou toch denken dat na 6 decennia van staatloosheid, 4 decennia van bezetting, en 2 decennia van vredesonderhandelingen, iemand zoals president Obama inziet dat de Palestijnen recht hebben op een thuisland en het de hoogste tijd is om te handelen omdat anders het deksel van de ketel gaat in de moslimwereld waardoor radicaal religieuze en extremistische organisaties zoals Hamas en Hezbollah enkel maar aan invloed zullen winnen en waardoor vredesonderhandelingen onmogelijk zullen worden.

Dolkstoot in de rug

Amerika’s ‘War on Terror’ loopt de kans op de foute kant op te gaan omwille van Obama’s stijfhoofdige relatie met Israël. De erkenning van de Palestijnse staat is de hoeksteen voor een vredesakkoord. Palestijnen noemen Obama’s VN-speech ‘een dolkstoot in de rug’ en Saoedi Arabië heeft al duidelijk laten verstaan dat hun relatie met de VS de vrieskast ingaat, indien Amerika een erkenning van de Palestijnse staat blijft dwarsbomen.

Obama heeft met zijn toespraak bewezen dat de VN niets meer moet verwachten van de VS. De meeste VN-lidstaten, voorstander van een onafhankelijke Palestijnse staat, hebben het bewijs gekregen dat de VS niet meer de ‘supermacht’ is die het eens pretendeerde te zijn, maar enkel een lakei is van Israël, waardoor de VS het vredesproces niet meer kan ‘dicteren’. Obama heeft zich verslikt in zijn eigen ‘change we can believe in’ slogan; het zal hem een bittere nasmaak geven eens de Palestijnen hun eigen staat hebben.

Willy Legendre

(De auteur is oud-oorlogsverslaggever en was jarenlang coördinator voor Artsen zonder Grenzen in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Zuid-Oost-Azie, waar hij nu woont en werkt)

@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod)