Laat ons bij het begin beginnen. De VRT heeft inderdaad zeer veel inhoudelijke informatie over het onderzoek Ronald Janssen en ook een aantal foto’s die met het onderzoek te maken hebben. We hebben die foto’s en die informatie al een tijd. Ze zijn het resultaat van nauwgezet en doorgedreven werk van onze uitstekende cel misdaadverslaggeving.
We hadden probleemloos al weken geleden nieuwe informatie kunnen publiceren. Waarom we niet eerder gepubliceerd hebben? Precies uit respect voor de rechtsgang en om zeker geen opstootjes te creëren tijdens het proces, hebben we gewacht tot de foto’s op het proces zelf, op een publieke zitting, aan bod kwamen. Elke Belg had de trein kunnen nemen naar Tongeren om precies dezelfde foto’s te zien en precies dezelfde informatie te horen. De voorzitter zelf heeft besloten dat de zittingen publiek zouden blijven en niet achter gesloten deuren zouden plaatsvinden. En verder hebben we al onze informatie en foto’s uiterst sereen gebruikt. Foto’s van slachtoffers zullen we sowieso nooit publiceren en ook over de andere foto’s hebt u ons niet horen roepen “primeur” of “exclusief materiaal”. We hebben alles heel functioneel en ingehouden gebruikt.
Over die aanpak is wekenlang overlegd tussen hoofdredactie, deontologische adviesraad en de cel misdaadverslaggeving. En het resultaat was deze zeer voorzichtige en verantwoordelijke opstelling. Het is volslagen onbegrijpelijk dat we daarvoor nu worden bestraft, terwijl we eigenlijk gewoon ons (journalistiek) werk doen.
De voorzitter van het Hof van Assisen beschuldigt ons er van dat we voor onze informatie en onze foto’s betaald hebben. Dit zijn lasterlijke en ‘eerrovende’ aantijgingen. Het is niet de normale rechtsgang dat een zetelend assisenvoorzitter tijdens een publieke zitting volstrekt loze beschuldigingen uit, en zeker niet tegenover mensen die niet in staat zijn om zich tijdens die zitting te verdedigen. Betalen voor informatie is journalistiek-deontologisch erg precair en we hebben dat dus ook ‘ab-so-luut’ niet gedaan. Zo staat dat in onze deontologische code (artikel 16) en daar houden we ons aan. Van een rechter verwacht je een oordeel op basis van bewijzen en geen insinuaties of ongegronde verwijten. We hebben daarover met de voorzitter van het Hof een constructief gesprek proberen te voeren. Tevergeefs.
Nu de kern van de zaak. We zouden onze collega’s en vooral u, lezer, toch willen vragen om even goed na te denken over wat hier gebeurt. Onze journalisten worden uit de rechtszaal gezet, niet omdat ze iets zouden gedaan hebben in de zaal, wat begrijpelijk zou kunnen zijn. Maar om wat ze gedaan hebben buiten de zaal. Ze worden met andere woorden gestraft voor iets wat ze gepubliceerd hebben en omdat ze hun werk deden.
Daarmee eigent de Assisenvoorzitter zich het recht toe te beoordelen wat de media mogen publiceren en media die zaken publiceren die de voorzitter niet aanstaan, verliezen bij wijze van sanctie hun accreditatie. De voorzitter gaat daarmee ook juridisch zijn boekje danig te buiten. Hij is verantwoordelijk voor de orde in de zaal en kan wat dat betreft dus optreden. Maar het komt hem niet toe om publicaties te beoordelen. Wij hebben die foto’s op een journalistiek correcte manier verkregen en wij hebben het recht om ze te gebruiken. Waar ze vandaan komen, valt onder de Wet op het bronnengeheim van 7 april 2005, die journalisten het recht en zelfs de plicht geeft om vertrouwelijke bronnen te beschermen.
Dat betekent overigens niet dat journalisten maar hun gang kunnen gaan. Er is de privacywetgeving, er is de wetgeving rond laster en eerroof, er zijn persmisdrijven, er is het toezicht door de Raad voor de Journalistiek en we kunnen ook publiekelijk aan de schandpaal worden gezet als onze informatie niet klopt. (Maar ze klopt dus wel.) In elk geval zijn er meer dan genoeg middelen om op te treden tegen media die hun boekje te buiten gaan, elk met hun geëigende procedures en kanalen. Wat onaanvaardbaar is, is dat een Assisenvoorzitter zichzelf uitroept tot jury over wat media wel en niet mogen publiceren en daar sancties aan koppelt.
Als de media en de samenleving dit aanvaarden, kan straks elke rechtbankvoorzitter de accreditaties aanwenden als machtsmiddel om de berichtgeving over zijn proces te sturen. Zullen we straks nog uit een onderzoekdossier mogen citeren om te bewijzen dat de speurders kansen lieten liggen tijdens het onderzoek? Blijkbaar kan elke rechtbankvoorzitter daarna beslissen dat je niet meer binnen mag. Media hebben nu eenmaal af en toe toegang tot documenten waarvan de gerechtelijke wereld vindt dat we ze niet mogen hebben. Maar het komt een assisenvoorzitter van een lopend proces nu eenmaal niet toe om publicatieverboden op te leggen of sancties daarover uit te spreken. We willen iedereen vragen om erg goed na te denken over het precedent dat hier geschapen wordt.
Het meest onbegrijpelijke blijft dat we nu net in deze zaak erg goed hebben nagedacht over hoe we ethisch met onze informatie konden omgaan. Wachten tot alles aan bod kwam op de publieke zittingen zélf, is echt niet evident in een medialandschap waar snelheid nu eenmaal enorm veel belang heeft en toch hebben we dat uit eigen beweging gedaan. Als verantwoordelijk gedrag wordt afgestraft, zou ook de juridische wereld zich ernstige vragen mogen stellen. Bij VRT Nieuws is journalistiek geënt op waarheid en geloofwaardigheid. Het blijft onze drijfveer: u verneemt het bij ons uit betrouwbare bron.
Wim Willems en Kris Hoflack, hoofdredacteurs VRT Nieuws
Emmanuel Rottey, coördinator VRT Nieuws
Björn Soenens, chef TV-journaal
Tim Pauwels, voorzitter deontologische adviesraad
Marc Lamot, voorzitter redactieraad
Namens VRT Nieuws
01/10/2011 om 00:32
Ik ga akkoord met de OP, maar het had beter voor een meer relevante (justitie-) zaak geweest (zoals de executie van Troy Davis die nogal stiefmoederlijk behandeld werd).
Janssens (of Jansens), gaat levenslang krijgen en dat verdient hij ook, punt uit. Ik ben al die mediaheisa erover kotsbeu.
01/10/2011 om 00:34
Volledig akkoord. De voorzitter van het assisenhof gebruikt twee maten en twee gewichten. De dader krijgt alles gedaan en de familie van de slachtoffers niets. Toelaten dat die foto’s van het slachtoffer getoond werden was walgelijk. Hij zou beter naar zijn eigen kijken. Ik denk dat de voorzitter het proces niet aankan. Het is gemakkelijker om een sukkeltje zwart te maken en te laten veroordelen dan een goede prater als janssen in de gevangenis te houden. Het is volgens mij ook de taak van de vrt om juist veel kritischer om te gaan met berichtgeving. Kritisch zijn en neutraal zijn, gaan wel degelijk samen. Vragen stellen bij het dubbelzinnig gedrag van de voorzitter is een voorbeeld.
Volgens mij had de zaak achter gesloten deuren moeten zijn. Met alleen toelating van pers.
01/10/2011 om 01:05
Dat de VRT niet betaald heeft voor die foto’s wil ik nog aannemen. Dat deze hele zaak evenzeer gekaderd dient te worden in een soortement ‘media-oorlog’ ook. Maar de VRT mag nu wel ophouden zich als onschuldig slachtoffer op te stellen.
Twee andere opmerkingen dringen zich nog wel op:
1) Wat was exact de nieuwswaarde van die foto’s? De relevante dingen die erop staan wisten we al of waren we op het proces te weten gekomen (het masker, het wapen, etc). Dat zijn garage een rommeltje was lijkt me niet echt van belang.
2) De VRT schermt ondermeer met het argument dat als justitie bepaald waarover bericht mag worden en dat bijvoorbeeld de fouten uit het onderzoek onder de mat geveegd zouden kunnen worden. Fair game. Dat iemand bij politie/justitie een misdrijf begaat en moedwillig stukken uit een gerechtelijk dossier lekt is blijkbaar minder aandacht waard. Net zo min als het feit dat hij/zij niet betaald werd en het lek dus hoogstwaarschijnlijk kadert in een persoonlijk agenda.
Gezien de grote verwevenheid van justitie, politie en ook de politiek met de media lijkt de kans mij echter klein dat de verantwoordelijke voor het lek zal hangen. Te veel mensen hebben te veel te verliezen bij zulks een voorbeeld.
01/10/2011 om 01:27
Wat gisteren in de rechtbank werd beslist door de Assisenvoorzitter gaat ook mijn petje te boven !
Ik had echt te doen met Machteld Libert, ze was er duidelijk van onder de indruk en dat begrijp ik heel goed !
Louis Van Dievel vreest bovendien dat de opgelegde “verbanning” nog zou kunnen verlengd worden !
Staat dit land nu echt helemaal op z’n kop ?
Een beschuldigde (die volledige bekentenissen heeft afgelegd) krijgt het voor mekaar om de voorzitter van het Hof “naar zijn pijpen” te laten dansen en al zijn grillen worden ingewilligd !
Journalisten van de VRT (Openbare omroep voor zover ik weet !) worden - helemaal ten onrechte - uit de zaal gezet omdat ze hun werk doen, t.t.z. de bevolking informeren !
Wat is de bedoeling hiervan ? Is dit een “selectieve rechtsstaat” geworden ?
Wonen we nu in een land waar echt alle beslissingen (zowel politiek als gerechtelijk) achter gesloten deuren en door een select groepje worden genomen en waar de bevolking helemaal “niets” meer mag te weten komen ?
Ik hoop dat dit vlug zal rechtgezet worden en wens alle journalisten veel sterkte toe !
01/10/2011 om 06:32
De VRT mag van mij op twee oren slapen. Ik heb geen probleem met hun handelswijze. Het past volledig in het mediaspektakel dat van Assisen, met volle medewerking van de advokaten en dus justitie, gemaakt wordt.
Mij interesseren al die processen geen barst. Ik vind het goedkope sensatie in de stijl van de talkshows op sommige commerciele zenders en de “boekjes”.
Misschien dus toch een tip voor de VRT : laat de parachutemoorden en co aan de boulevardzenders en spendeer je tijd en energie aan iets belangrijks.
01/10/2011 om 07:34
De terechtstaande figuur vraagt de rechtbank om geen camera’s, foto-toestellen, tekenaars, … toe te laten.
De rechtbank gaat hier op in en maakt daar een ‘heel spel’ van.
Dat deze man rechten heeft is normaal, maar gaat dit niet een beetje ver ?
De familie van slachtoffers heeft de rechtbank gevraad om bepaalde foto’s niet openbaar te tonen.
Wat zegt de rechtbank : ‘afgewezen’;
Vreemd. Een enorme slag in het gezicht va de familie me dunkt.
De VRT komt nu met een paar, exusez-moi le mot, stomme foto’s, en de rechtbank is op zijn …… getrapt .
Ik heb het gevoel dat alle verhoudingen zoek zijn op allerlei vlak en er nu ‘baasje’ gespeeld wordt.
Dat de media dan ook eens allemaal aan hetzelfde zeel trekt en één of twee dagen wegblijft in Tongeren.
Er zijn media die smeuige verhalen willen en zoveel mogelijk sensatie willen te brengen, maar dat nu net de VRT,
ik dacht nog één van de meest integere media in de omstreken, aangepakt wordt is toch wel wat vreemd.
01/10/2011 om 08:47
Geachte,
Ik denk dat het vergeefse moeite is tegen welke beslissing dan ook te protesteren. In onze rechtstaat wanen de rechters zich God en dat alleen een gewone sterveling zich aan de wet moet houden is normaal in dat milieu. Als je terug gaat naar de regering Leterme die gevallen is door een magistraat, mag je u wel afvragen hoever dat van een staatsgreep af staat. Is die rechter veroordeeld? Nee hoor volledig onschuldig. Meer moet over onze onderling vechtende rechters en zogezegde rechtstaat niet gezegd worden denk ik.
01/10/2011 om 12:57
Jullie schreeuwen moord en brand. Maar waarvoor? Jullie noemen het zelf journalistiek, terwijl het eigenlijk om sensatie gaat. Het gaat hem niet over een zaak van het kaliber van bijvoorbeeld het News of the World schandaal. De vrijheid van informatie is zelfs ook niet in gedrang. Het publiek kan de zaak toch bijwonen, of niet? Dan grote principes aanhalen omdat je verhinderd wordt nog meer sensatie te verkopen, is grof. De media permitteren zich de laatste decennia heel veel, allemaal in naam van de vrijheid van informatie en de zogenaamde journalistieke roeping. Maar in feite zijn ze gewoon bezig met zoveel mogelijk nieuws te verkopen, of het nu juist is of niet (fouten in berichten komen vaak voor), of het nu gecontroleerd is of niet (de snelheid primeert, althans voor de nieuwsproducenten), of het de privacy schend of niet. Feit is dat sensatie nu eenmaal beter verkoopt. Als zelfs een openbare omroep zover gaat om helikopters in te huren om een glimp op te vangen van een terrein voor een zaak die niet eens maatschappelijk belangrijk is, dan mogen we ons hier wel vragen bij stellen. Een correcte journalistieke houding is van groot belang voor een maatschappij. Het News of the World schandaal heeft ook maar kunnen plaatsvinden omdat de media in de commerciële logica meeliepen, en omdat veel mensen die goedkope bladen aankopen. Bied je snel, goedkoop en sensationeel nieuws aan (dit is dus niet wat journalistiek is), dan stuur je een deel van het publiek ook die richting in. Een publieke omroep zou eigenlijk dé journalistieke standaard moeten aangeven.
01/10/2011 om 13:17
Wordt het aub niet eens tijd dat de journalistiek opnieuw zijn plaats inneemt als objectieve, niet-sensationele berichtgever?
Op dat moment hoeft er toch geen sprake meer te zijn van “media-oorlogen” en kan iedereen zonder stress zijn sereniteit bewaren.
Hebben wij als toeschouwer echt veel te winnen bij bvb. beelden van huiszoekingen?
Kortere berichtgevingen, maar meer onderwerpen zijn volgens mij nuttiger voor ons om te weten wat er gaande is rondom ons.
01/10/2011 om 13:26
De euro staat op instorten, er wordt zwaar over de staatshervormingen onderhandeld en het VRT-nieuws begint minutenlang, dagen na elkaar, over een moordproces. Als de VRT de sensatiekaart van de commerciële zenders trekt in haar nieuws, kunnen we de VRT dan niet beter meteen opdoeken? Zou al meteen een flinke slok op de borrel schelen bij de besparingen die er aan komen.
01/10/2011 om 14:08
Wat de voorzitter besliste kan niet.Hij had iedereen over dezelfde kam moeten scheren iedereen binnen of iedereen buiten.Maar eerlijkheid gebied mij toch te zeggen dat de VRT ook niet altijd objectief is als het over politiekers of gasten in praatprogrammas spelletjes enz gaat. Het kan niet dat enkel de mensen van VRT er uit moesten maar ze krijgen hierbij wel een koekje van eigen deeg.
01/10/2011 om 14:43
Assisenprocessen met een volksjury drijven enkel de oplage van bepaalde sensatiebladen op en laten bepaalde strafpleiters gloriëren. Het jammere is dat de zogezegd ernstige media ook al jaren op deze trein der smeuïgheid en hysterie zijn gesprongen . Het is mij een raadsel waarom deze zaak van moordenaar Ronald J. wekenlang het nieuws moet domineren. Meer in het algemeen is de manier waarop de media hun hoofditems kiezen dikwijls nogal bizar. Misschien kan iemand van de vrt-nieuwsdienst eens toelichten waarom er zo onwaarschijnlijk veel zendtijd gaat naar dit proces? Niemand in mijn ruime vrienden- en kennissenkring is geïnteresseerd in deze zaak waar geen enkele twijfel bestaat over het daderschap en de gepleegde feiten. Wanneer krijgen we eindelijk eens een minister van Justitie die de poppenkast met de volksjury afschaft?
01/10/2011 om 14:48
Volledig akkoord met JV!
01/10/2011 om 16:57
de ondertekenaars van deze tekst hebben allemaal ronkende indrukwekkende titels
ik wist niet dat de vrt zoveel raden,adviseurs,deontologen en anderen heeft om nieuws te brengen.
nieuws zijn feiten,gebeurtenissen die moeten weergegeven worden zoals ze gebeurd niet
de getoonde foto’s hebben geen enkele nieuws waarden
men heeft ze dus enkel getoond omdat de rechter verboden had ze buiten de rechtszaal te tonen.
het gaat dus om infantiel,kinderachtig rebels gedrag van de journalisten
ze hebben het duidelijk moeilijk dat ze daarvoor nu eens in hun hemd gezet worden
01/10/2011 om 18:41
Helemaal eens met mr. Naaktgeboren!
Het lijkt alsof de VRT (ook) Beschuldigde Sta Op heruitzendt, terwijl het gepeupel zich opwarmt voor de publieke guillotenering van de (op voorhand) veroordeelde. Ik voel enkel plaatsvervangende schaamte om zo’n spektakel.
01/10/2011 om 19:55
Een van de opdrachten die de Openbare omroep heeft, is correcte informatie geven. En dat doet de openbare omroep en zeker bij deze gruwelijke zaak heeft ze de plicht om te informeren omtrent de disfuncties die wellicht gebeurd zijn inzake onderzoek door de federale politie, Procureurs des Konings, onderzoeksrechter en zelfs op het niveau van het parket generaal dat toezicht uitoefent.
Het publiek moet weten hoe die diensten werken want het zijn zij die via hun belastingen worden betaald. Door de informatie kan er verandering komen ten goede. ( Dutroux blijkt reeds lang vergeten)
Wat de getoonde foto’s betreffen en hun informatieve waarde, dat is de zaak niet.
Wat wel de zaak maakt is: wie heeft die foto’s verspreid?
Wat de verwijdering uit de zaal betreft, wijten we aan een zekere nervositeit van de voorzitter.
Waarom mag die man eens geen opmerkelijke en niets terzake doende beslissing nemen?
01/10/2011 om 20:27
En niemand die er aan denkt dat nieuws op tv geen radionieuws is….m.a.w. op tv verwacht ik beelden bij een voorgelezen tekst……anders zet ik wel de radio aan
01/10/2011 om 22:24
Toen ik hoorde dat de VRT journalisten door de voorzitter uit de rechtszaal werden gehouden, had ik leedvermaak met een vuistlachje er bovenop.
Eindelijk eens iemand die paal en perk stelt aan zij die onder de vleugels van de “journalistieke vrijheid” denken zich alles te kunnen permitteren.
Doe zo verder meneer de voorzitter en wees een voorbeeld voor uw collega’s.
02/10/2011 om 00:18
Zou de verslaggeving over het proces minder kwalitatief geweest zijn zonder de foto’s? Zou het publiek zonder bewuste foto’s cruciale informatie onthouden worden? Tweemaal neen. Het was enkel de mogelijkheid om eens in het huis van het monster te piepen. Puur voyeurisme.
En ik ben uiteraard akkoord dat er bronnengeheim bestaat, maar inderdaad, men mag zich toch eens bezinnen als je (informatie uit) een dossier krijgt dat je eigenlijk niet behoort te krijgen. Tenzij er malversaties zouden zijn die dienen blootgelegd, dan is een hoger goed in het geding. Hier niet aan de orde dacht ik.
02/10/2011 om 01:23
Ik geloof jullie argumentatie en meen dat de kritiek op sensationele media daar niets mee te maken heeft. Jullie zouden de rechter best een proces aandoen.
03/10/2011 om 08:30
Strict formeel gezien zullen die journalisten wel een punt hebben. Maar misschien wil de voorzitter gewoon een sereen proces en ergerde hij zich net als vele anderen aan de informatie-overkill, het stressen met primeurs, dat gejaagde, opgeblazen breaking news gestress voor een zaak waarvan de maatschappelijke relevantie uiteindelijk beprekt is : gestoorde mannen die moorden zijn helaas van alle tijden, en dat verdient al die aandacht niet. Een sereen en correct proces met bescheiden gedoseerde media-aandacht enkel wanneer relevante feiten opduiken opduiken,en de nodige serenitiet om geen procedurefouten te maken zodat het risico op cassatie zo goed als onbestaande is, dat is het enige wat de samenleving nog voor de slachtoffers en de nabestaanden kan doen. De foto’s die de VRT toonde waren irrelevant, het eindeloze media-gerommel vegroot alleen maar de kans op “schending van de rechten van de verdediging”. Waarop het proces gecasseerd wordt, en de nabestaanden een tweede martelgang moeten ondergaan. Wat zullen al die gasten van de VRT deontologische commissie dan zeggen ?
03/10/2011 om 08:59
…… Wij hebben die foto’s op een journalistiek correcte manier verkregen …..
Gesteld dat dit zo is, en wie ben ik om daar aan te twijfelen, dan blijven er voor mij twee vragen:
1. wat is een ‘journalistiek correcte manier’ ?
2. geldt die ‘journalistiek correcte manier’ ook voor de persoon/instantie die die foto’s “van de bron” heeft ontvangen (en waarom de geheimdoenerij daar over) ?
Voor het overige sluit ik mij aan bij de opmerking van sommige reageerders die vinden dat er meer soberheid in de berichtgeving rond assisenprocessen moet zijn.
In alle eerlijkheid, ik heb vaak de indruk meegenomen te worden op een rit ‘ramp-misdaadtoerisme’ .
Er is meer dan voldoende CSI-aanbod op de commerciële zenders.
04/10/2011 om 12:20
Beste oud-collega’s,
Kan iemand me uitleggen welke essentiële informatie in die foto’s uit de cd’s van het dossier zit ?
En ALS daar essentiële informatie in zit, waarom publiceren jullie dan nu geen foto’ meer ? Want dan verzuimen jullie jullie ‘essentiële informatieplicht’ in ruil voor een compromis met een voorzitter, die volgens jullie oneerlijke beschuldigingen uit…
Klopt het dat er een klacht is gekomen van andere media, zoals De Wereld Morgen schrijft ? Van wie kwam die klacht dan - VTM, VT4 of franstalige tv-zenders ? En waarom vermelden jullie dat nergens ?
Als jullie echt recht in jullie schoenen staat - dus de foto’s zijn essentieel voor de informatie van de kijker EN jullie hebben er niet voor betaald - dan moeten de antwoorden op mijn vragen, eenvoudig te beantwoorden zijn.
mike de mulder, gepensioneerd vrt-radio-journalist
04/10/2011 om 17:39
Journalisten bestraft?
Hoe kan dat nu?
Die doen toch nooit iets fout?
Onfeilbaarheid is blijkbaar geen alleenrecht van de paus.
Ik had al veel eerder de paparazzi naar de deur verwezen,
al was het alleen maar voor hun overdreven sensatiezucht.
Daarover te oordelen komt een gewetensvol rechter toe.
@Haazen: geduld is een schone deugd - mod