Beijing, city of the emperors and… smog. Al bij de aankomst vrijdag viel mij op dat de luchtkwaliteit in Beijing allerminst verbeterd is t.o.v. 4 jaar geleden. Bijtende grijze dampen die onmiddellijk op je adem pakken en je hetzelfde gevoel geven als inspanningsastma, alleen… zonder inspanning. Vreselijk! Je vraagt je af hoe mensen hier kunnen leven. Maar toch kan het, met miljoenen tezamen zelfs.

Zaterdag was het nog erger, een luchtkwaliteit die volgens het meetstation van de Amerikaanse ambassade 5 keer de Belgische alarmdrempel haalt! Wordt daar dan niets aan gedaan? Toch wel. Met gevolgen zelfs voor onze delegatie. De geplande trip naar Tianjin is erdoor helemaal in het water,… of is het de smog, gevallen. De autostrade naar Tianjin was gewoon gesloten omwille van de smog. In Beijing zelf reed er evenwel geen auto minder rond. Begrijpe wie kan.

Structurele wijziging van Chinese politiek noodzakkelijk

Gelukkig was er de ontbijtmeeting met David Hoffman, General Manager van het China Center for Economics and Business, Amerikaan van geboorte, maar Chinakenner bij uitstek. Hij was vrij duidelijk over de Chinese toekomst. Gezien de leidende positie die China in de wereldeconomie stilaan inneemt zal ’s lands politiek moeten wijzigen. Na 30 jaar hervorming en sterke groei zit China op een pad dat allerminst duurzaam is zonder structurele wijziging van haar politiek.

De vraag is niet “of” er veranderingen zullen komen, wel “wanneer”. Het “socialistische marktsysteem” staat onder druk. In het binnenland worden de tegenstellingen tussen de Partij en de overheidsbedrijven, de steden en het platteland, de rijkdom van de elite en de welvaart van de massa groter. In de externe betrekkingen zie je ook stijgende tegenstellingen tussen de Chinese economische belangen en de wereldwijde onevenwichten, tussen geslotenheid en diplomatie.

Vastgoedbubbel

Het woord “Vastgoedbubbel” staat al in het Chinese woordenboek. Met forse mininkomsten voor de Chinese overheid en ongetwijfeld noodzakelijke forse fiscale stijgingen tot gevolg. En het is al helemaal de vraag of en hoe de Chinese overheid alle sociale uitdagingen waar ze voor staat en de blijvende grote exportsteun aan haar eigen bedrijven in de toekomst zal kunnen financieren.

Er worden luidop vragen gesteld bij de realiseerbaarheid van het 11de en 12de 5-jarenplan waarin de focus eerst op kwaliteitsvolle en nadien op inclusieve groei gelegd wordt. De plannen zijn mooi maar bij de realiseerbaarheid in de voorzien periode (tegen 2015) is één groot vraagteken. Van de liberalisering van de financiële sector of de vermarkting van innovatie hebben we tot nu toe weinig gezien (dat laatste moet als muziek in de oren van de Westerse bedrijven klinken).

De Chinese markt zit anders in elkaar

De sociale uitdagingen (sociale zekerheid, huisvesting) zin groot en duur en de hang naar meer duurzaamheid lijkt op zijn minst a-Chinees. Zeer veel vragen dus maar laat ons niet vergeten dat China geen democratisch land is. Als het erop aankomt hebben ze het voordeel geen rekening te moeten houden met de typisch Westerse democratische verlammingen.

De Partij weet waar ze voor staat en heeft ook in het verleden niet geaarzeld om “duidelijke beslissingen” te nemen. Ongetwijfeld zal ze dat opnieuw proberen. De Chinese markt blijft dus meer dan de moeite waard voor onze bedrijven . Voor hen is het zaak goed te kijken naar het 12-5-plan en daar die elementen uit te halen waarin ze “China behulpzaam kunnen zijn”.

Wie dat goed aanpakt en beseft dat de Chinese markt wel degelijk anders in elkaar zit dan de Westeuropese, dat er soms andere regels gelden ’and above all’, dat je je niet goed genoeg kan informeren of laten begeleiden kan hier zeer goed zaken doen.

Karel Van Eetvelt

(De auteur is gedelegeerd bestuurder van UNIZO en neemt momenteel deel aan de economische missie naar China)

@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod