En of Angela Merkel stressbestendig is. Op het einde van een vijfdaagse, waar ze voortdurend met veto’s, rode lijnen, miljarden euro’s en het gefacelifte ego van een Italiaanse farceur werd geconfronteerd, gaf ze geen krimp. Ook diep na middernacht bleef ze in de Brusselse bunker Justius Lipsius de rust zelve. Een rustige vastheid, zoals ze die alleen in Duitsland nog fabriceren.
Zo kreeg ze het Duits parlement aan de leiband, werd Sarkozy getemd, dribbelde ze David Cameron en tilde ze de euro nog eens over de afgrond. Het was deze keer menens. Bijna honderd Europese toppen volgde ik, maar voor het eerst proefde ik iets dat op paniek leek. Deze keer kon het echt fout lopen. Niet de meningsverschillen tussen de lidstaten waren nieuw, wel het feit dat de oncontroleerbare, irrationele financiële markten uiteindelijk hun fiat over het vergelijk moesten geven. De combinatie van beide is een even explosieve als onvoorspelbare cocktail.
Het waterpistool van Itinera
Woensdagnacht, na afloop van de top wikten Herman Van Rompuy en José Manuel Barroso hun woorden. Deze keer geen stoere Rambo-praatjes over bazooka’s of ander militair tuig. Vermoeidheid natuurlijk, maar ook de knagende twijfel of dit zoveelste akkoord de rush naar de crash kan stoppen. Bij de denktank Itinera is er wel onwrikbare zekerheid. Daar is het een vaststaand feit dat de Europese leiders slechts tijd kochten. Voor een wakkere Ivan Van de Cloot was de 1.000 miljard euro van het Noodfonds nauwelijks meer dan een waterpistool. Ook Paul De Grauwe is sceptisch: “Het is beter dan niets, maar onvoldoende.”
Vooral Italië kan met een overheidsschuld van 1.900 miljard euro het feestje grondig verstoren. Een land zonder regering is erg, maar nog erger is een regering met Berlusconi aan het hoofd. Deze eminente EVP-vertegenwoordiger, tevens volwaardig lid van de 1 procent die Occupy Wall Street in het vizier heeft, is momenteel “l’ennemi public numéro 1” van de eurozone. Waarop wacht Europa om dit ongecontroleerd projectiel te colloqueren?
Een bruikbaar compromis
In een eerste commentaar op de “big deal” van woensdagavond wees Timothy Garton Ash er op hoe moeilijk het was om de vele tegenstrijdige standpunten en desiderata van de verschillende lidstaten tot een bruikbaar compromis te kneden. “Wat een must voor Duitsland is, vindt Griekenland onhaalbaar. Wat essentieel voor Sarkozy is, noemt Merkel onmogelijk en waar Slovakije een rode lijn trekt, begint voor Spanje het absolute minimum.” “De kakofonie van de nationale democratieën, aldus Garton Ash, maakt van het beleid een gemakkelijke prooi voor de transnationale supermacht van de financiële markten.”
Als er in de geschiedenis van de Europese Unie al een dossier was waar de lidstaten op hun nationale strepen stonden, was het dit wel. Omdat het over veel centen ging, vonden nogal wat parlementen het nodig om de bewegingsruimte van de regeringsleiders te beperken. Voor ze naar de top in Brussel mocht vertrekken, moest Merkel nog in de Bundestag opdraven. Als voorzitter van de Europese Raad werd Van Rompuy opnieuw met zijn neus op de essentie van zijn functie geduwd, die van een veredelde notaris. “Mijn persoonlijke opinie, zo verduidelijkte hij nadien, doet er niet toe. Ik moet vooral standpunten verzoenen en bruggen bouwen.”
En het algemeen belang?
Het is maar de vraag of het Europees algemeen belang– het bestaat! – bij deze minimalistische jobbeschrijving niet in de verdrukking komt. Bij het harde bikkelen en pokeren aan de tafel van de Europese Raad wegen in eerste en niet zelden in laatste instantie de nationale belangen door. Dat vooral de grote landen, in de eerste plaats Duitsland, het initiatief naar zich toetrekken en de spelregels bepalen, is logisch. In deze diplomatieke conferentie is het ieder voor zich en de sterkste wint altijd. Zo krijgt een Duits Europa vorm. Rond de Raadstafel van de 27 zijn er slechts twee die voor een tegengewicht kunnen zorgen en de crisis met andere dan nationale ogen bekijken: Van Rompuy en Commissievoorzitter Barroso. De laatste doet wat hij kan, maar veel is dat niet. De eerste cultiveert de consensus en houdt vast aan zijn rol van neutrale notaris. “We doen nog steeds, aldus de Duitse socioloog Ulrich Beck vorige week , of we in een container leven, die kan worden afgesloten en dat we het alleen wel redden – wij Duitsers, wij Fransen, wij Britten. Die gedachte is de ondergang van Europa. ”
De big deal van woensdagavond draagt de handtekening van Merkel en de stempel “made in Germany”. Daarom wordt de rol van de Europese Centrale Bank (ECB) geminimaliseerd, komen er geen euro-obligaties en blijft de vuurkracht van het Noodfonds beperkt. Daarmee krijgen de transnationale financiële markten een kans om zich zeer binnenkort op een nieuwe prooi te storten. Het had anders gekund.
Paul Goossens
(De auteur is Europees verslaggever. Deze bijdrage verschijnt ook in De Standaard.)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
29/10/2011 om 10:03
Kan iemand mij eens uiitleggen hoe landen als Griekenland, Italie, Spanje, Portugal met vroeger lage munten als Drachmen, Lire, Peseta en escudo hun economieen kunnen opkrikken met een dure Euro, een torenhoge werksoosheid, een slinkende economie en nooit geziene besparingen.
Duitsland heeft die landen erin geluisd met de Euro en is er zelf beter van geworden.
Dit komt nooit goed. Die landen gaan met z’n allen één voor één failliet.
29/10/2011 om 10:30
Het is een beetje de wereld op zijn kop om mevr Merkel haar doorzettingsvermogen, intelligentie en skagkracht te verwijten omdat muurbloempjes zoals Barrossa en van Rompuy deze eigenschappen niet hebben.
Ik ben geen voorstander van een verenigd Europa, maar als dat er toch moet zijn, heb je veel meer aan Merkel dan aan de rest van het legertje vaalgrijze muizen.
29/10/2011 om 10:50
Duitsland is spijtig genoeg één van de weinige landen die de economie met voldoende realisme bekijkt.
29/10/2011 om 11:59
Het experiment Duitsland uit begin jaren 2000, met een niets ontziende sociale afbraak (Harz I tot IV) en zijn 1-euro-jobs zal niet zomaar ingang vinden in alle Europese landen. Dat men Griekenland, Portugal, Italië en straks ook België door de knieën wil dwingen, door nu reeds de Europese bevolkingen met torenhoge schulden in een noodfonds te belasten, kan niet zonder gevolgen blijven. Dat in het zog van de “vrije Chinese markt”, waar sociale verworvenheden onbestaande zijn, onze welvaart dient afgebroken te worden is een schande op zich. Dat Paul Goossens, door een opiniestuk, waarin hij het container-denken aanklaagt, maar gelijktijdig in datzelfde containerdenken analyseert, vind ik een beetje jammer. De Europese bevolking dient op zijn strepen te staan, niet door nationalistische refleksen te cultiveren, maar door duidelijk te stellen, ook aan zijn politici, dat het hier nu om de knikkers gaat … een terugkeer naar de tijd van Pater Damiaan zal nooit worden toegelaten … dat herken je nu reeds in de landen waar men onrechtvaardige zoenoffers vraagt, enkel en alleen om het grootkapitaal te dienen !
29/10/2011 om 13:06
Ik heb in de jaren 80 en 90 zoals velen de landen aan de Middellandze zee bezocht. Voor mij kwamen vooral Portugal en Griekenland over als veredelde ontwikkelingslanden, en plots na enkele jaren onderhandelen kon deze groep instappen in een sterke eurozone. Iedereen kon toen toch weten dat deze economieën niet klaar waren voor de euro en dat de toenmalige regeringen niet in staat waren om een streng begrotingsbeleid te voeren. Het heeft toch ook jaren van onderhandelen gekost om de economisch en politiek stabielere landen in West-Europa te verenigen om zich voor te bereiden op de eenheidsmunt, de nakomers zijn nadien na enkele jaren onderhandelen en met vage beloften en zonder veel visie met bosjes verwelkomd tot de muntunie. Binnenkort mag Kroatië de euro gebruiken, volgens mij veel te vroeg.
29/10/2011 om 13:14
Komt het op de centjes aan? dan is er geen verschil tussen Europa en België, het net een spiegel, mentaliteitsverschillen, zuid-noord, arm - rijk, daar zit de knoop. De eene heeft wat de andere niet heeft, maar die eene wil niet delen! hooguit iets lenen om zelf later beter van te worden of machtiger? Als je niet zeker bent, steek dan de straat niet over, dadelijk moet ik gaan geloven dat we beter af waren met het oude Europa? betekende je toen minder, dan was je munt ook minder waard, wat dan weer de handel aanwakkerde en zo had men een zelf regulerend systeem?
29/10/2011 om 14:17
Na de Romeinen waren het overwegend de Germanen die het voortouw namen in de ontwikkeling en de eenwording van West-Europa. Herinner u het Eerste Rijk van Karel de Grote, het Tweede Rijk van Keizer Karel en het Derde Rijk van een ambitieus kanselier die, zolang het goed ging, de volle steun genoot van een ruime alliantie van Europese landen, de zogenaamde “asmogendheden” en de Romeinse Kerk. Merkwaardig hoe Duitsland - de kern van de Germaanse cultuur - zich steeds opnieuw weet te herstellen van tegenspoed. Heeft dit te maken met een bijzondere intelligentie (de centraal Europese cultuur leverde steeds een enorme bijdrage tot de ontwikkeling van kunsten en wetenschappen) of heeft het te maken met de grote stuwkracht, het wilsvermogen en de zin voor organisatie van dit volk? Het is duidelijk dat de Duitse genius een grote dynamiek heeft, terwijl men in het zuiden meer geneidg is naar het zonnetje te kijken in een sfeer van “dolce far niente”. Misschien ligt het geheim van de Duitse dynamiek (liefst geen dynamiet) dan ook voor een deel in de geografische ligging van dit land, niet té warm, niet té koud, waardoor een aangenaam en flink werkklimaat door de eeuwen heen een verworvenheid werd. Een ding is evenwel duidelijk: de Duitsers hebben andermaal het leeuwenaandeel in het Europees vermogen, financieen incluis. Hun verantwoordelijkheid is dan ook bijzonder groot, evenals hun recht van spreken, zolang dit gebaseerd is op de waarden die vastgelegd werden in het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie. Een verwijtende vinger uitsteken als zou Duitsland te zeer de lakens naar zich toehalen, zonder de lacunes van zijn falende Europese broertjes aan te pakken, is echter onrechtvaardig. En wie de desastreuze gevolgen kent van het Verdrag van Versailles (1919) weet dat niemand zich een tweede keer soortgelijke onrechtvaardigheden kan veroorloven.
29/10/2011 om 15:39
@ marcel vervoort:Wees maar gerust dat de tijd van Damiaan of Daems niet terug komt.Dat kan ook niet.Je overdrijft.Door zo te reageren verspreidt je vooral angst,en die is er al genoeg.Meestal onterecht trouwens.
Dat de griekse bevolking nu op de blaren moet zitten heeft niets met het grootkapitaal te maken maar alles met het slechte en leugenachtige beleid van de politici die ze zelf verkozen hebben.
Bepaalde landen die hun SZ reeds gemoderniseerd hebben en daarbij veel verder gegaan zijn dan Duitsland plukken daar nu de vruchten van en hebben helemaal geen sociale afbraak gepleegd.Ze hebben op ons voor dat ze die klus reeds achter de rug hebben en nu nuttiger dingen kunnen doen.Duitsland heeft trouwens de minst flexibele arbeidswetgeving van heel de wereld.
29/10/2011 om 22:12
@Jo Haazen: Ik volg grotendeels uw mening.Na 10 jaar “Der Spiegel” gelezen te hebben denk ik u te kunnen aanvullen.
Als het succes van de Duitsers zou afhangen van het klimaat ,dan zouden hun buurlanden hetzelfde moeten kunnen neerzetten.
De reden moet echt wel verder gezocht worden.
Het herstel van de 30-jarige oorlog heeft wel 2 eeuwen geduurd.In diezelfde periode hebben andere mogendheden een koloniaal rijk uitgebouwd.D bleef daarvan verstoten en bezorgde hen een compleks.D lag niet aan de wereldzeeen,wel aan de Noordzee maar de Engelsen hadden er de controle over.
Met Rusland en Frankrijk had D 2 buurlanden waar de militairen nooit gerust in waren.D ging ervan uit geen aanval vanuit die landen te kunnen afslaan.Zelf aanvallen was dus de enig mogelijke verdediging.
D moest leven met die beperkingen en het is dan ook normaal dat de Duitsers hun uitweg zochten op een andere manier.
De perfectie en de “Gründlichkeit” werden in Oost Pruisen het eerst georganiseerd(rond 1840) en pas veel later over heel D verspreid.
De Duitse revolutie van 1848 verliep “rustig en geordend” i verg m de Franse r. De waarden van de Fr r. werden overgenomen maar de (ervaren)adel bleef aan de macht.De D r. was ahw een compromis tussen de Fr .r en de situatie in buurland Rusland dat in de middeleeuwen bleef plakken.
Alexander Von Humboldt heeft rond 1810 het Duitse onderwijs ingrijpend hervormd en pas decenia later heeft de rest van Europa die hervormingen overgenomen.Bij het begin van de 20 ste eeuw had D dan ook alles om een voorsprong te nemen op vlak van techniek en chemie.De helft van de Nobelprijswinnaars waren in die tijd dan ook Duitsers(wo veel Joden).
Na WO 1 is D niet echt hersteld.De Weimar republiek was een goed experiment met de democratie maar werd gedwarsboomd door wat er in de wereld gebeurde.
De Duitse hyperinflatie van 1923 en 1924 ,de wereld beurscrisis van 1929 en de vrees voor het communisme effenden de weg voor Hitler die tot in 1939 eigenlijk graag gezien werd in Europa omdat hij orde en stabiliteit bracht.Tot 1 september 39.
Na de oorlog werd D de helft van zijn overheidsschuld kwijtgescholden ,de rest werd gespreid over 50 jaar.
Deze maatregel was belangrijker dan het geld uit het Marschall-plan.Van Amerika kregen ze een zeer goede grondwet als geschenk.
De Duitse vakbonden deden alles om niet “nog lager te vallen” en stelden zich tot de jaren 70 zeer cooperatief op.Er werd zo goed als niet gestaakt maar ze verdedigden de belangen van de werkenden op een andere manier en werden heel machtig.
De Bundesbank stond achter de DM met het motto “Stabilität ist nicht Alles aber ohne Stabilität ist Alles nichts” .
D heeft nu 1300 bedrijven die elk in hun markt wereldleider zijn.Zelfs Japan heeft de Duitsers van de troon niet kunnen stoten, hoogstens evenaren.
Vanuit deze voor D traumatische ervaringen is het wel te begrijpen dat vooral de Duitsers de drijfveer zijn in het Europese project.
In het Engels zijn de woorden “german angst” een begrip.
De Duitsers zijn zo veel jaren na de oorlog nog altijd niet klaar met de verwerking ervan.Tot 1980 was het taboe om erover te praten en pas rond 2000 werd er openlijk over gepraat .De schrijver Günter Grass (was 17 jaar in 1945)kreeg in 1999 de Nobel prijs literatuur voor zijn levenswerk.Hij had nl al die tijd over de oorlog geschreven en het taboe naast zich neergelegd.
29/10/2011 om 22:49
@ jo haazen : Ik deel volledig je standpunt. ” Das Madchen ” zoals sommige van haar opponenten haar noemen ,heeht het tyoch weer voor elkaar gebracht.. ! Zij vertegenwoordigt tenslotte het enige land in de euro zone die recht van spreken heeft. Mijn eerbied voor het Duitse volk en haar leiders is er alleen maar groter op geworden. In een land waar discipline en werkkracht hoog in het banier ingeschreven staat ,kunnen er resultaten geboekt worden. Duitsland heeft dit opnieuw bewezen….
De grote droom van die “ambitieuze kanselier ” is met andere woorden weer een stukje dichterbij gekomen. Dit keer zonder bloedvergieten maar door jarenlange noeste arbeid en volks-eendracht. zeg nu zelf : wat hebben die mensen sedert de hereninging toch niet allemaal gepresteerd ? Hoedje af.
Voor alle voorgaande redenen draag ik ze dan ook in het hart . En laat die Zuiderse ” krekels” maar een voorbeeld nemen aan de
“germaanse mieren ” !!!
30/10/2011 om 01:08
Ik zie het thans bereikte accoord aan de ene hand als uitstel van executie en aan de andere hand als een mogelijke grondslag voor veel verder gaande accoorden, welke een centraal bewakings orgaan mogelijk moeten maken, wat inderdaad de volledige mogelijkheid krijgt streng toe te zien op alle afzonderlijke landenbegrotingen en ook de macht krijgt bij overtreding van de regels over het hoofd van de afzonderlijke regeringen heen in de financiele handel en wandel van dat land in te grijpen.
Betekent dat ‘meer Europa’? Ongetwijfeld, maar met kan een gezamelijke munt niet in stand houden, wanneer men geen mogelijkheid schept om bij die leden die er een potje van maken hard en streng op te treden.
Facit: Men zou nog een stap verder kunnen denken en boetes voor overtreders kunnen vastleggen. Deze kan Europa vrij gemakkelijk innen, daar de meeste landen in de een of andere vorm wel betalingen van Europa ontvangen. Men zou dan zelfs kunnen denken aan een oplossing, waarin Europa dat boetegeld niet zelf in de zak steekt, maar toebetaalt aan het noodfonds. Op deze wijze kan het noodfonds nog verder versterkt worden, zonder elke keer door het parlementaire geharrewar in de diverse lidstaten te moeten gaan.
30/10/2011 om 23:29
@Joseph (x) : met alle respect maar het Duitse model sinds de jaren 2000, gestart door Schröder zou volgens u geen sociale afbraak betekenen? Aangezien ik meer dan 21 jaar in de bondsrepubliek heb mogen vertoeven, kan ik U het tegendeel getuigen. De armoede, nog versterkt door het wegvallen van de muur en de wedervereeniging hebben samen met de grote en grove besparingsronden de kloof tussen arm en rijk, ook in Duitsland alsmaar vergroot. Dat men geen index-systeem heeft/had in Duitsland, zorgde ervoor dat voornamelijk zieken, werklozen en mindervaliden de dupe zijn van diezelfde verarming. Het links-rechts denken is actueler dan ooit, want de rijken grabbelen maar en de armen snakken stilaan naar lucht zoals een vis op het droge. Beschuldigingen dat dergelijke visie enkel de angst aanwakkeren vind ik absoluut bij de haren getrokken. Kan ik er aan doen dat Paul Goossens in deze opinie ver weg staat van zijn oorspronkelijke jaren-zestig-studentengedachten, waarin hij tegen het establishment in studentenleider was en nu deel uitmaakt van datzelfde esthablishment …. De arabische lente is slechts een voorbode van wat Europa, de wereld staat te wachten …. te wachten door het verschil tussen rijk en arm, tussen links en rechts …. vanwege ouderwets of angstmakend ?!
31/10/2011 om 11:12
@Joseph : de Grieken hebben dit vooral te danken aan Goldman Sachs die
1. de Grieken overtuigd heeft om de zaken anders voor te stellen dan ze waren , en
2. de rest van Europa deskundig een rad voor ogen heeft gedraaid.
Politici hebben die ‘deskundigheid’ niet, banken wel. Grootkapitaal dus.
Praat eens met Duitse vrienden dan weet je wat afbraak van SZ betekent. Duitsland neemt daar het voortouw en de armoede is in Duitsland nooit zo hoog geweest. Dat jaagt mij inderdaad schrik aan. Herinner u die andere keer dat de armoede in Duitsland hand over kop toenam en Duitsland de erfenis van Bismark in de vuilnisbak kieperde !! Echt om schrik van te krijgen.
31/10/2011 om 12:28
@marcel
Ik begrijp niet wat je wil hiermee wil duidelijk maken hoor. Duitsland heeft de herening na het vallen van de muur goed doorstaan.
Verwijten dat duistland geen index systeem heeft is te gek voor tekst, want alleen Belgie heeft dat, ook NL, FR, UK hebben GEEN index systeem.
Er is volgens mij niemand die er aan twijfelt dat Duitsland de sterkste economie heeft binnen de EU en daarnaast ook nog een goede sociale zekerheid met bovendien de allergrootste bescherming voor werknemers ivm ontslag ed. heeft.
Kijken naar Duitsland als voorbeeld (we moeten ook niet naief zijn, Duitsland kent ook zijn problemen) is een plicht als we willen begrijpen waarom ze het zo goed doen.
Dus als u zegt dat er een sociale afbraak is ontstaan in Duitslane en de kloof tussen rijk en arm in Duitsland groter is geworden (ook in vergelijking met andere EU landen) dan zou ik dat graag hard gemaakt zien.
Het Duitse voorbeeld staat voor mij los van rechts-links denken, maar meer in het teken van goed (of beter) beheer.
Niet teveel leuteren, maar doen.
Dat rechts-links denken meer dan ooit belangrijk is daar ben ik het mee eens. Maar dan wel in een pure vorm en niet op de manier
waarop rechts en links zich vandaag hebben georganizeerd.
Er zijn verschrikkelijke voorbeelden van uitwassen aan beide kanten:
-Dexia was de bank van de vakbonden en had in de raad van bestuur een vakbondsman zitten, en kijk wat er mee is gebeurd. Dat is links op zijn lelijkste, toch? Pure persoonlijke verrijking en niets meer dan dat. Het mag zelfs niet uitgezocht worden, want dat zou de politici/vakbonden in een te slecht daglicht stellen.
-EU Privatizerings golven waarbij energie wordt op de vrije markt gegooid hebben alleen maar super monopolies doen ontstaan (en dat wisten we op voorhand). Dat is rechts op zijn lelijkste, toch? Vandaag betalen we meer dan ooit aan energie en alleen maar omdat we zo dom zijn geweest om energie te privatizeren.
Als conclusie wil ik zeggen dat we vanuit een Belgisch perspectief, het aan ons zelf verplicht zijn om naar Duitsland te kijken, want ze doen het nog niet zo slecht. Ik zou niet weten naar welk ander land we zouden moeten kijken, UK, FR, IT, NL, SP,… zeg nu zelf.
31/10/2011 om 13:36
Ga maar eens kijken s’avonds in de metrostations van grote steden in Duitsland.
Dan ziet u wel waar het grote Duitsland momenteel voor staat.
31/10/2011 om 15:51
Toch even goed opletten met al te haastige conclusies over de Duitse wonderrecepten, althans van werknemerszijde.
Aan de vooravond van de verkiezingen van 2002 vroeg Gerhard Schröder, een persoonlijke vriend, hem een commissie te leiden die de arbeidsmarkt moest hervormen. Hartz werkte met zijn commissie alles uit:
- gemakkelijker ontslag,
- vermindering van de bijdragen voor de sociale zekerheid,
-de werkloosheidsuitkeringen in de tijd beperken,
- werklozen verplichten om het even welke job om het even waar in Duitsland te accepteren,
- tijdelijke contracten en lage lonen stimuleren…
Tussen 2002 en 2005 heeft de rood-groene Duitse regering dat allemaal omgezet in ‘Hartz-wetten’. Ze leidden tot een pijlsnelle verarming. De OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) kwam tot een ontnuchterende vaststelling: “Sinds 2000 zijn de inkomensongelijkheid en de armoede in Duitsland sneller gestegen dan die in de andere OESO-landen. Deze indicatoren zijn op vijf jaar tijd, tussen 2000 en 2005, sneller gestegen dan tijdens de vijftien voorgaande jaren, tussen 1985 en 2000.” Het is de pijnlijke balans van het rood-groene beleid. Duitsland bouwde zijn exportpositie op ten koste van de eigen werkende bevolking. En in het zuiden van Europa kochten Grieken, Portugezen en Spanjaarden en masse Duitse producten, met krediet verschaft door de Duitse banken.
364 euro per maand
De meest verregaande wet in dat gamma maatregelen kreeg de naam ‘Hartz IV’.
Na één jaar zonder werk vervalt je werkloosheidsuitkering. Voor 55-plussers is dat anderhalf jaar. Daarna val je terug op een bijstand genaamd ‘Arbeitslosengeld II’. Op z’n Duits: ALG-II. Die bijstand bedraagt vandaag 364 euro per maand voor een alleenstaande of gezinshoofd, met een bijpassing tussen 215 en 287 euro voor kinderen, naargelang de leeftijd.
Als je geen eigen huis hebt, krijg je ook nog een vastgesteld bedrag voor de huur en de verwarmingskosten. Tenminste als je ouder bent dan 25. Want tot je 25 ben je verplicht bij je ouders te wonen. Hotel mama. Die 364 euro moeten volstaan om alle kosten van voeding, kleding, gezondheid, transport, huisraad, communicatie en - godbetert - ontspanning, te dekken.
Voor je een beroep kunt doen op ALG-II, moet je eerst je spaargeld opmaken want met spaargeld geen bijstand.
Je mag ook geen partner met een inkomen hebben, of een ander gezinslid met een inkomen. Dat wordt allemaal verrekend. Daardoor vallen veel vrouwen opnieuw in complete economische afhankelijkheid van hun partner.
Intussen besnuffelt de Bundesagentur für Arbeit, de Duitse RVA, het privéleven van uitkeringstrekkers. Met toezicht op bankrekeningen maar ook met al dan niet aangekondigde huisbezoeken. Wanneer een controleur veronderstelt dat je omwille van dat tweede bord op tafel of het slipje of marcelleke naast je bed toch met iemand samenwoont, moet je zelf bewijzen dat dit niet zo is. De omgekeerde bewijslast dus. Bij een overtreding kunnen alle uitkeringen, ook de betaling van huur en verwarming, geschrapt worden. Een half miljoen Duitse werklozen heeft op die manier elke uitkering verloren. Steeds meer mensen gaan daartegen in beroep. De rechtbanken geven bijna de helft van de klagers gelijk: hun uitkering werd onrechtmatig geschrapt.
Naast die ‘hongeruitkering’ is er de verplichting. Elke dag van de week, behalve zondag, moet je klaar staan en beschikbaar zijn, van 8 uur ’s morgens tot 8 uur ’s avonds. Je mag dan het district van je arbeidsbureau niet verlaten. Je moet bereid zijn gelijk welke baan gelijk waar in Duitsland te aanvaarden. Om je werkwilligheid te bewijzen moet je honderden kilometers ver gaan solliciteren, ongeacht je opleiding. Ook wanneer die nieuwe job geen levensminimum biedt. Want dat wordt je bijgepast tot het Arbeitslosengeld II. Het is een uitgekiend systeem van moderne dwangarbeid.
Stigma: werkloze
De Hartz-wetten hebben ervoor gezorgd dat de structurele werkloosheid uit het oog is verdwenen. Het probleem werd verlegd naar de werkloze. Hij draagt schuld. Hij alleen is verantwoordelijk. ‘Hartz’ is nu een veelgebruikte term in het Duits. Een ‘Hartzer’ is een nietsnut en het werkwoord ‘hartzen’ werd in 2009 zelfs verkozen tot ‘woord van het jaar’. Het betekent: niets doen, chillen, luieren en er toch geld voor krijgen. Maar voor wie werkloos is, staat Hartz IV voor angst en schaamte. Een stigma.
Niet dat er in Duitsland geen geld is. In 2010 kwamen er in Duitsland meer dan vijftigduizend euromiljonairs bij. Vijftigduizend! Dat is 7,2 procent meer dan het jaar voordien. Ze zijn nu met 862.000, de Duitse miljonairs. Anders gesteld: bijna één op drie van de Europese miljonairs - die zijn samen met drie miljoen - woont in Duitsland. “De armoede van de ene is de overvloed van de andere”, wist de Franse utopist Charles Fourier al lang geleden.
Duitsland probeert zijn verarmingsmodel met man en macht op te dringen aan de hele Europese Unie. Dat kan niet werken. Zestig procent van de Duitse export gaat naar de EU. Als overal de lonen verminderen en de koopkracht daalt, zal niemand nog de Duitse producten kunnen kopen. In 1930 schreef ene John Maynard Keynes: “Als een bepaald land de lonen verlaagt, zal dat land in staat zijn een groter deel van de globale vraag binnen te halen, zolang de andere landen die politiek niet imiteren. Maar wanneer men overal de lonen verlaagt, zal ook de globale koopkracht afnemen en wint niemand erbij.”
Met de recepten van Peter Hartz zal de Europese Unie niet uit de crisis komen.
Angela Merkel geraakt steeds meer in nauwere schoenen.
31/10/2011 om 22:15
@jo haazen.
beste, interessante reflectie.
contacteer me aub: erikpuntdepuntvelderatgmailpuntbe
01/11/2011 om 01:01
@ Wilfried : Je doet veel moeite om Harz 4 te beschrijven.Ik kan de juistheid ervan niet beoordelen,maar het lijkt wel realistisch.Het lijkt inderdaad hard tov van ons Belgisch model.
Het zou zeer interessant zijn om de Duitse en Belgische SZ te vergelijken met die van die landen die hun SZ ingrijpend gemoderniseerd hebben (scandinanie,Ned,Australie,N-Zeeland Canada).Vergelijken tussen landen onderling is moeilijk.
Dat er in D zoveel miljonairs zijn is toch vanzelfsprekend.De Britten hebben hun industrie kapot gestaakt.Italie en Frankrijk hebben elk een communistische vakbond en communisten kunnen nu eenmaal alleen iets kapot maken,anders niets.
De toename van het aantal armen in D is geen Duits verschijnsel maar doet zich in alle welvarende landen voor.Dit is het gevolg van maatschappelijke keuzes uit het verleden.Een zeer goed uitgebouwde SZ is voor een deel van de bevolking bepaald geen stimulans voor een goede studeer- en werkmoraal.Een nog kleiner deel van die bevolking (ge)(mis)bruikt de SZ als sociale hangmat.En nu zie je de gevolgen.Ik had het zien aankomen ,30 jaar geleden.
@ Noel D : In Parijs zie ik evenveel zatlappen en drugsverslaafden als in Berlijn en vooral nog veel meer bedelaars.Verslaving en armoede is zoals de kip en het ei.
@ Marcel Vervoort :De hereniging van 1990 heeft inderdaad D verarmd.Dit was niet te voorkomen.In Europa stond D bovenaan wat het inkomen per hoofd aangaat tot 1990.Nu staan ze in Europa nog maar op ongeveer de 12 de plaats.Tot in 2005 had de “Aufbau Ost” de Duitsers 1250 miljard € gekost en een belangrijk deel van dat geld is ook nog verkeerd gebruikt geworden.De infrastructuur in het westen is ten dele verwaarloosd geworden om aan het oosten de prioriteit te geven.
In D is het heel opvallend dat de traditioneel links bestuurde deelstaten meer overheidsschuld ,meer werkloosheid,meer armoede hebben dan de reeds tientallen jaren rechts bestuurde” Länder”.Zelfs in de vroegere DDR doet zich na goed 20 jaar net hetzelfde voor.
Mij lijkt het dat de verschillen tussen links en rechts geleidelijk wegebben ,de extremen niet in acht genomen.En dat is maar goed ook.