Straks zitten de leiders van de G20 opnieuw samen in Cannes voor een tweede dag van topoverleg. Hoofdonderwerp is de crisis in de Eurozone. De toestand is schrikwekkend. Financiële rampen in Italië en Spanje, het uiteenvallen van de euro, de Belgische en wereldeconomie die worden meegesleurd: het zijn geen prettige vooruitzichten. Om sociale redenen, en omwille van de onschatbare waarde van de Europese integratie, mag het simpelweg niet zover komen. Iedereen moet zijn of haar verantwoordelijkheid nemen. Op een moment als dit kan een vergadering van ’s werelds belangrijkste staatshoofden en regeringsleiders zeker geen kwaad.
G20 had deadline gesteld
In april 2009, na de eerste fase van deze wereldcrisis, slaagde de G20-top van Londen erin het vertrouwen voor een stuk te herstellen. Toen was er nog geld beschikbaar voor economische stimuleringsmaatregelen, het redden van banken en het versterken van het International Muntfonds (IMF). Dat geld raakt nu op. Ook diepe verdeeldheid over fundamentele kwesties blokkeert de G20. De vraag is nu wat de G20-top voor de eurozone kan doen. Dat is niet veel, maar toch iets.
De G20-leiders zeggen in koor dat de Eurozone haar crisis in de eerste plaats zelf moet en kan oplossen. Half oktober eisten de G20-ministers een omvattend Europees plan dat uitzicht biedt op een definitieve oplossing. Deadline: deze G20-top van Cannes. Landen als de VS, China, India of Zuid-Afrika vrezen voor hun economie als de eurocrisis helemaal uit de hand loopt.
Op 27 oktober lanceerde de Eurotop een pakket dat lijkt op hetgeen de G20 heeft gevraagd. De onrust binnen de G20 is echter niet weggenomen. Over het Europese plan heerst nog te veel onduidelijkheid, en behalve Europese leiders gelooft omzeggens niemand dat de aangekondigde versterking van het noodfonds zal volstaan. Hoogmissen als deze hebben alvast het voordeel dat de sleutelfiguren zich niet kunnen wegstoppen, noch voor elkaar, noch voor de rest van de wereld. In deze context kan de G20 grosso modo twee dingen doen.
Nodig: bolwassing vanwege de G20-partners
Ten eerste moet de druk op de leiders van de Eurozone drastisch worden opgedreven. Deze laatsten hebben het voorbije jaar geen goede beurt gemaakt. Het is totaal onaanvaardbaar dat in het rijkste deel van de wereld een crisis in een klein land als Griekenland zowel de wereldeconomie als het Europese project in gevaar brengt. Dit toont aan dat er iets grondig mis met de constructie van de Eurozone, maar ook met de solidariteit, de kwaliteit van het leiderschap en de politieke wil op dit continent.
Daarom moet de rest van de G20 deze top aangrijpen om de Europeanen stevige bolwassingen te geven, die politiek blijven nazinderen. Vandaag onderstreepten verscheidene wereldleiders dat Europa zijn crisis snel moet oplossen. Dit houdt ook in dat de vele vraagtekens over het Europese reddingsplan snel worden weggewerkt en dat wat afgesproken is, correct wordt uitgevoerd. Volgens recente berichten hebben president Obama en anderen gisteren ook zware druk uitgeoefend op Angela Merkel. Duitsland moet aanvaarden dat de Europese Centrale Bank (ECB) een veel grotere rol kan spelen in de ondersteuning van de obligatiemarkten. Heel wat topeconomen hadden al gezegd dat de Duitse inflatieobsessie in deze omstandigheden misplaatst is. Alleen al de aankondiging dat de ECB zijn onbeperkte vuurkracht wil inzetten, kan heilzame preventieve effecten sorteren. Duitsland lijkt voorlopig niet te willen buigen. Maar op die manier speelt het G20-forum alleszins de rol die het moet spelen.
Weinig geld van opkomende landen te verwachten
Ten tweede kan de G20 de reddingsoperatie financieel onderstutten. De vraag blijft nog welke vorm dit zal aannemen. Via bepaalde kunstgrepen kan vanuit het IMF een hoeveelheid geld gecreëerd worden, die de centrale banken van de lidstaten kunnen opnemen. Daarnaast wordt druk gediscussieerd over een uitbreiding van het kapitaal van het IMF. Daarvoor wordt in de eerste plaats naar China gekeken, en in mindere mate landen als Rusland, Brazilië en India. Daar zit er nog cash. Veel mag er niet verwacht worden. Deze landen staan onder druk van een binnenlandse publieke opinie die niet wil dat in de risicovolle Eurozone een massa geld wordt gepompt, terwijl er in eigen land zoveel noden zijn. Daardoor kan het maximaal gaan om een paar honderd miljard euro, en dit in het allerbeste geval. Dat is echter te weinig in het licht van de theoretische rampscenario’s. Maar als Europese beleidsverantwoordelijken een ‘bazooka’ van 1.000 miljard euro veel vinden, dan zijn dergelijke bijdragen ook welkom.
In plaats van een versterking van het IMF dacht de Eurotop eerder aan speciale investeringsvehikels waarin derde landen en privé-actoren zouden kunnen beleggen. Verscheidene opkomende landen hebben echter aangegeven de IMF-route te prefereren. Landen als China, Rusland, India en Brazilië zitten in de directie van het IMF en kunnen zo mee sturen. Het IMF heeft ook veel expertise en ervaring, ook al was zijn optreden in ontwikkelingslanden de voorbije decennia erg omstreden. Bovendien is het IMF finaal verantwoordelijk voor de terugbetaling van de leningen, wat een veiliger gevoel geeft dan in nieuwe Europese vehikels te stappen. Wil deze laatste formule aanslaan, dan zullen deze financiële producten aantrekkelijk, transparant en veilig moeten zijn, en dat is niet vanzelfsprekend.
Ongeacht de formule of een combinatie van beide, zullen deze donorlanden zeker een politieke prijs vragen, ook al wordt dit ontkend. China kan toegevingen afdwingen inzake handel, mensenrechten of verkoop van defensiemateriaal. Europese regeringen die een dergelijk machtsverlies niet zien zitten, hebben een reden te meer om binnen de Eurozone te kiezen voor nieuwe, drastische maatregelen, zoals een grotere rol van de ECB.
De G20 als crisiscomité
Na een dag vergaderen lijkt de G20 zijn rol als crisiscomité redelijk goed in te vullen. De leiders maken van dit jaarlijkse treffen gebruik om intensief te sleutelen aan antwoorden op de grote gevaren die zich acuut stellen. We moeten natuurlijk nog zien wat het slotcommuniqué brengt. Maar opnieuw toont het G20-forum zijn potentieel. Erg betreurenswaardig is hierbij wel dat op deze manier de G20 er amper in slaagt een zinvolle langetermijnagenda te ontwikkelen. Heel wat fundamentelere kwesties, gaande van de financiering van klimaatbeleid tot het wegwerken van de mondiale macro-economische onevenwichten tussen de VS en China, die deze hectische dagen van crisisbeheer overstijgen, blijven zo liggen.
Dries Lesage en Peter Debaere zijn verbonden aan het Instituut voor Internationale Studies aan de UGent en volgen ter plaatse de G20-top in Cannes
@Allen: reageren op dit bericht impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums, lees ze dus - mod
04/11/2011 om 11:38
Waarom worden wij altijd afgeleid van de werkelijke oorzaak van de crisis?
Hoe kan een land als Griekenland nu failliet gaan? De rijkste reders van de wereld zijn Grieken! Het is allemaal bekend dat er 200 miljard euro van rijke Grieken op de Zwitserse banken staan. Ook in Belgie blijven de superrijken onaantasbaar.
Amerika, met zelf de grootste schuld ter wereld, komt hier vertellen dat de werkende mens meer belasting moet betalen om de banken en aandelenmarkt draaiende te houden. Ondertussen zijn het Amerikaanse ratingbureau’s die bepalen hoeveel onze aandelen nog waard of niet waard zijn. Taks op rijken of op beursverrichtingen is onbespreekbaar.
Wij zijn niet arm, er is geld genoeg in Europa. Indien iedereen zijn steentje zou bijdragen is Europa kortelings schuldenvrij.
Maar daar wringt het schoentje; via een vernuftig systeem, samengevat als “globalisatie”, slaagt een kleine groep superkapitalisten erin om de rest van de bevolking te blackmailen. Zij zijn onaantastbaar, hun winsten zijn afgeschermd van elke democratische controle. Meer nog, zij controleren de democratieen.
Stilaan komt er wereldwijd een protest op gang, indignados, arabische lente, occupy wallstreet….Tot nu toe slechts een groep van meestal werklozen en mensen die uit de boot gevallen zijn, maar hun aanhang groeit gestaag. Zelfs in Amerika, het land van totale vrije economie, staan reeds 46% van de ondervraagden achter het idee van Occupy Wallstreet. Ook zij hebben hun banken moeten steunen, die daarna hen uit hun huis hebben gezet.
De secretaris-generaal van de United Nations heeft voor de aanvang van de top van de G-20 nog gewaarschuwd dat de mensen hun geloof in de politiek en hun leiders aan het verliezen is.
Ik ben zeker geen communist en geloof in loon naar werken, maar het extreem kappitalisme is zichzelf nu aan het wurgen.
Tijd voor onze politiekers om zichzelf bezig tehouden met het welzijn van hun bevolking inplaats van het welzijn van een kleine groep superrijken.
04/11/2011 om 12:34
Mooi verwoord André.
De oorzaak van de crisis is niet Griekenland.
De oorzaak ligt bij een Westerse maatschappij die boven zijn stand leeft.
Hoe meer schulden we hebben, des te rijker we ons voelen.
De exponentiële schuldgroei is compleet uit de hand gelopen en nu weten de politiekers geen enkele oplossing meer behalve geld bijdrukken.
De ziekte bestrijden met de oorzaak van de ziekte : we zijn echte junkies geworden.
Een systeemreset is onvermijdelijk geworden.
Goud zal hierbij een centrale rol spelen.
De ECB zag dit al jaren aankomen.
67% van de cashpositie van de ECB is fysiek goud, welk elk kwartaalbasis in euro in de boekhouding komt.
Op diverse goudforum ’s kan je meer vinden hieromtrent.
Doe zoals de ECB : wees voorbereid op de komende Gutt-operatie.
Pak de bankiers bij hun ballen, pak hun kroonjuwelen af en koop goud, collega’s kleine garnalen.
Protesteren en vechten is zinloos : dien je motie van wantrouwen in huidig geldsysteem in bij je bank en stap uit de geörganiseerde en gemanipuleerde papiertroep.
De euro is er om een alternatief te hebben voor het $-monster.
Griekenland nu en Italïe straks zijn afleidingsmanoeuvres en tijdelijke kinderziektes.
04/11/2011 om 12:46
Waarom boomen bedrijven als Ernst and Young.
Multinationals en grote bedrijven betalen geen belastingen meer door ingewikkelde constructies.
Jan met de Pet draait uiteindelijk voor alles op.
Rijken worden rijker, armen armer.
Dit kapitalistische systeem loopt op z’n laatste benen.
04/11/2011 om 13:07
Alles kits in Amerika met hun 14.000.0000.000.000 (veertienduizend miljard) dollar schulden.
Heeft Obama ook verteld hoe hij de armoede in zijn eigen land gaat aanpakken?
Hebben de bijna 3 miljard mensen in India en China genoeg te eten en te drinken tegenwoordig?
Krijgt Brazilië zijn miljoenen straatkinderen van straat zonder ze te laten vermoorden?
En die leiders van de G20 zelf, met hoeveel gaan zij het minder doen?
Laat die schoenmakers bij hun leest blijven.
04/11/2011 om 14:09
Het zou de max zijn, als de mensen echt in opstand komen en hun leiders op het matje roepen. Maar hoogstwaarschijnlijk verwisselen ze gewoon het boompje of kan je op een stoelendans rekenen. Zo sussen of belonen ze de grootste meerderheid en halen ze de oproerkraaiers eruit.
Kijk naar de Arabische wereld. Die mensen worden allemaal bedrogen door het fenomeen de Arabische lente. Ik zou eerder spreken van de Arabische nachtmerrie. Mensen worden doodgemaakt en vermoord voor geen enkele rede. Ook mag je niet vergeten dat die landen die olie hebben of rijkdommen helemaal de dupe zullen worden.
Allemaal omdat een paar landen of een kleine elite zich wilt verrijken en hun bestaan en toekomst wilt vereeuwigen. Waar is het liberalisme? Waar zijn onze sociale en economische rechten? Wat kunnen de vakbonden doen? Allemaal larie en leugens.
Ze spraken ooit van de verlichting, maar wat ik en andere alleen maar voelen is een verlichting op mijn bankrekening en geldbeugel.
04/11/2011 om 14:24
@Andre Vranckx, prachtig verwoord.
Alleen is het extreem kapitalisme zichzelf niet aan het wurgen. Integendeel, ze houdt momenteel goed stand.
Er is een algemene economische crisis, door een tekort aan koopkracht, veroorzaakt door stijgende grondstofprijzen dankzij de groei in Azië. Voor de bankencrisis echter, veroorzaakt door het verlies van vertrouwen van de consument en eigen schuldenbergen, wordt momenteel gigantische budgetten voor voorzien. Hoe weten ze nog niet, maar het is duidelijk dat de rijken hun kapitaal aan het beschermen zijn.
Laat iedereen z’n spaarcenten van de banken halen. Laat alle banken failliet gaan. En gebruik het belastinggeld om de economische crisis te redden, niet de speculanten.
Misschien wat extreem, maar heb het gevoel dat iedereen focust op de banken. Ze zitten diep in de problemen, maar kunnen de economie niet doen keren, dus vanwaar al die moeite? We blijven in cirkeltjes draaien als de koopkracht niet toeneemt.
Kapitalisme kan voor veel geld zorgen, maar dat moet dan wel terug in de economie gestoken worden en niet in verdere beleggingen.
De rijken kunnen hun geld elders plaatsen om het belastingsysteem te omzeilen, inderdaad daar ligt het probleem.
05/11/2011 om 01:12
Neen, ik geloof niet dat het probleem het principe van het kapitalisme is. Tenslotte, wie werkt zal eten en wie niet werkt komt in moeilijkheden. Dit is een normale prikkel om te gaan werken, wat niet a-priori slecht is. Dat verder zij die hard werken ook meer verdienen dan zij die minder hard werken ofwel minder hoogwaardig werk doen is ook normaal en draagt ertoe bij te streven naar de best mogelijke carriere. Echter, door verkeerd georganiseerde sociale voorzieningen heeft men geprobeert deze verschillen weg te poetsen (herverdeling van kapitaal, wat hierop neerkomt dat men een Euro in de staatskas stopt en er onder tien cents aan verzorging uitkrijgt, de rest blijft aan de organisatiestrijkstok hangen). Daarvan krijgt nu het kapitalisme de schuld, maar dat is niet eerlijk. Een klasseloze maatschappij zal altijd onmogelijk zijn. Een leraar zal meer moeten verdienen dan een verhuizer of een straatveger enz. We hebben gezien wat het z.g. socialisme in Rusland (in werkelijkheid bolshewisme) tot stand heeft gebracht, een economische ruine!!
Facit: Het is dus niet inherent aan het kapitalisme dat sociale onrechtvaardigheid ontstaat, eerder het tegendeel, want het kapitalisme streeft naar loon voor werken. Het is de volkomen ondoorzichtige z.g. sociale gelijkschakeling, welke de problemen veroorzaakt tezamen met een ongebreidelde schuldtoename, waardoor onze economieen extreem crisis gevoelig zijn geworden.
05/11/2011 om 19:30
Dick Taselaar
Sinds 1970 daalt de industriele tewerkstelling in West Europa. Wij zijn nu op een punt gekomen dat er te weinig buitenlandse investeringen gebeuren. Waar vroeger de Amerikanen voor zorgde zou nu normaliter door de Chinezen moeten gebeuren.
(Investeringen met tewerkstelling). Dit gebeurt echter niet. Kijk maar naar Min Pres Peeters met zijn Opel fabriek in Antwerpen.
Hij ging er Electrische auto’s maken.
De enige grote tewerkstelling die hier nog gebeurt is een project zoals Uplace in Machelen waar men dan pronkt met 3000 werkplaatsen. Men zegt er niet bij dat het hier om een verdringingsmarkt gaat. (Andere werkplaatsen in de kleinhandel verdwijnen grootendeels).
Wat Wallonie in de jaren 80-90 meemaakte gaat nu Vlaanderen meemaken.
West Europa gaat zware tijden tegemoet.
06/11/2011 om 08:52
Het kapitalisme heeft tot nogtoe altijd bewezen zich zelf te kunnen aanpassen.Het cummunisme heeft alleen de toekomst kunnen vernietigen,meer kunnen ze echt niet.De reden waarom het in Italie en Frankrijk minder goed gaat als in Duitsland is voor een belangrijk deel te wijten aan de communistische vakbonden die er nog altijd hun ding kunnen doen nl. vernietigen.
Ook in deze crisis zal het kapitalisme erin slagen zichzelf aan te passen.
Die mensen die zeggen dat het kapitalisme er alleen is om de rijken nog rijker te maken zijn misschien blind voor het feit dat we in het westen collectief verblind zijn door de welvaart die er juist door het kapitalisme gekomen is.
06/11/2011 om 16:53
@ Dick Tasselaar
Mag ik u erop wijzen dat de financiële markten ook een uitvinding zijn van het kapitalisme? De financiële markten waar je geen vinger moet uitsteken en toch geld met bakken kan verdienen, noemt u dit geld naar werk? Ik dacht het niet, mensen die geld verdienen door anderen de dieperik in te jagen, is het credo van de zogenaamde vrije markt. Het kapitalisme loopt op zijn einde omdat het als systeem niet vol te houden is aangezien men steeds meer groei wil maar hoe kan men constante groei hebben als men op een plaats zit met gelimiteerde grondstoffen?
09/11/2011 om 15:19
@Joseph
Hoe komt het dan dat 1% 99% van de rijkdom bezit? Als kapitalisme de rijken niet rijker maakt? Hoe komt het dan dat zelfs in ons land duizenden zoniet tienduizenden onder de armoegrens leven?