Na meer dan 500 dagen regeringsonderhandeling, moeten er de komende uren en dagen knopen doorgehakt en beslissingen genomen worden over de sociaal economische thema’s en de begroting.
In tijden van crisis durft men deze onderhandelingen bestempelen als cruciaal, historisch en bovendien hoogdringend. Hoewel grote woorden te mijden zijn, komen ze nu toch dicht bij de waarheid. Zéker voor de zwaksten in de samenleving zullen de keuzes die gemaakt worden bepalen of het ‘er op of er onder is’.
Besparen op armoedebestrijding kan niet
Wie bezig is met armoedebestrijding heeft de voorbije jaren gemerkt dat ondanks een Federaal en Vlaams armoedeplan, de concrete en structurele maatregelen en nog minder het geld volgden. Geld investeren in armoedebestrijding werd met de lippen beleden, maar stond nooit hoog op de politieke agenda. Niet toen het zeer goed ging en er cadeaus konden worden uitgedeeld, ook niet sinds het minder goed gaat en er keuzes moe(s)ten gemaakt worden.
Vandaag moet in de overheidsfinanciën de broeksriem aangehaald worden, en terecht. De voorstellen die doorsijpelen, standpunten van politieke partijen en drukkingsgroepen versterken onze vrees dat de armen en armoede nu wel op de agenda van de onderhandelaars komen, maar alleen om ook op hun kap verder te besparen of eerdere engagementen niet uit te voeren.
Het lijkt alsof men, één jaar na het Europees jaar ter bestrijding van de armoede, alle beloftes en engagementen inslikt en offert op het altaar van de politieke en budgettaire evenwichten.
1,6 miljoen landgenoten
Mogen we onze bekommernis, onze verwondering, onze verontwaardiging uidrukken, dat in de nota Di Rupo armoede als thema niet voorkwam, behalve dat ene zinnetje over het optrekken van de laagste uitkeringen.
Nochtans gaat het over het leven of overleven van 1,6 miljoen landgenoten die dagelijks met armoede geconfronteerd worden.
Veel meer ‘buzz’ was er over de degressiviteit of zelfs het in tijd beperken van uitkeringen: daarover maakt men lawaai. Dat klinkt namelijk goed in de oren van de ‘hardwerkende landgenoten’.
Activeringsbeleid mislukt?
Het beperken of het degressief maken van de werkloosheidsuitkeringen betekent echter niet meer of niet minder dan politiek verklaren dat het zo geroemde –en inderdaad noodzakelijke- activeringsbeleid niet lukt.
Want een goed toegepast activeringsbeleid bevat alle elementen om werklozen te begeleiden naar de arbeidsmarkt en te sanctioneren indien de arbeidsbereidheid onvoldoende is. Effectieve toeleiding naar werk en sanctionering bij manifeste onwil, dat is de enige verantwoorde en humane ‘beperking in de tijd’.
Onderliggende voorwaarden voor een waarachtig activeringsbeleid zijn: voldoende middelen voor een intensieve en geïndividualiseerde trajectbegeleiding en voldoende kwaliteitsvolle en aangepaste jobs zowel in de zuiver economische sector als in de sociale economie en de beschutte tewerkstelling en de bereidheid van alle tewerkstellingsactoren (private + overheid) om sluitende engagementen aan te gaan over de tewerkstelling van kansengroepen. Dat men zich trouwens geen budgettaire begoochelingen maakt over wat beperking in de tijd van de werkloosheidsuitkeringen zou ‘opbrengen’. Buitenlandse ervaringen leren dat er zich heel wat overloopeffecten voordoen naar andere stelsels van uitkeringen of vergoedingen.
Armoedegrens
Mogen we hopen dat het ene zinnetje rond armoede in de nota Di Rupo, namelijk het optrekken van de laagste uitkeringen niet sneuvelt in het zoeken naar de te besparen miljarden, of erger nog sneuvelt omwille van de politieke ‘dada’s’ van sommige onderhandelaars of de hete adem van sommige niet onderhandelaars in de nek van wie wel rond de tafel zit.
Het is niet fraai dat in het moederland van de Sociale Zekerheid sociale uitkeringen betaald worden die onder (soms ver onder) de armoedegrens liggen, dat met een ‘leefloon’ alleen kan overleefd worden.
Durven de onderhandelaars, durft wie beleidsverantwoordelijkheid heeft, durven de economische en sociale actoren in ons land, durven de megafonen van de zogenaamde ‘sociale hangmat’ met de hand op het hart of in eer en geweten verklaren dat je op een menswaardige manier kan participeren in en aan onze samenleving en kinderen een toekomstvooruitzicht geven met een inkomen dat beneden de armoedegrens ligt? “Shame on you” ‘actieve welvaartstaat’, ‘Vlaanderen in Actie,’ ‘warme en zorgzame samenleving.
Prioriteiten kiezen
En natuurlijk zijn er budgettaire beperkingen, waardoor keuzes zich opdringen. En inderdaad je kan een Euro maar één keer uitgeven. Maar je kan wel kiezen aan welke maatschappelijke doelstellingen, aan welke prioriteiten je die Euro zal uitgeven. Interessante lectuur in het zoekproces naar middelen en prioriteiten: “Inventaris 2009 van de vrijstellingen, aftrekken en verminderingen die de ontvangsten van de Staat beïnvloeden”.
De economie is en moet de fundering zijn voor een goed werkende samenleving. Het menselijk kapitaal – ook dat van de zwaksten in de samenleving - is het cement. Zonder cement kan je geen huis bouwen, hoe stevig de fundering ook mag zijn.
Dit is verdomme een oproep aan de onderhandelaars over de sociaal- economische thema’s in het regeerakkoord, over de begroting 2012 en de meerjarenbegroting en allen die gevraagd worden of zich geroepen voelen hen hierbij te adviseren, dit te doen met een koel hoofd, maar vooral met een zéér warm hart.
Greta D’hondt, Voorzitter Welzijnszorg VZW
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod)
06/11/2011 om 15:46
“Zéker voor de zwaksten in de samenleving zullen de keuzes die gemaakt worden bepalen of het ‘er op of er onder is’.”
Wij kiezen echter voor … “er naast”
Steeds hetzelfde verhaal… maar wat vertellen de mensen , waarover men spreekt, zelf ?
Ook dit opiniestuk komt uit de wereld van de welstellende burger… mensen uit kansengroepen hebben een andere visie, zij geloven de mooie praatjes en beloften van beleidsmensen niet meer…
Heel wat hardwerkende landgenoten hebben het opgegeven om zich nog langer uit te sloven voor een loontje waarmee je nauwelijks een studio kan betalen, niet huren,niet kopen… en zeker niet genoeg om kinderen het nodige te geven…
“De tewerkstelling van kansengroepen”… wel … ook deze mensen zijn niet gediend met betutteling en liefdadigheid… geef hen de vrijheid van werken op het tempo dat ze wel aankunnen…
Zij zijn creatief genoeg… het is veeleer de huidige wetgeving die het voor hen onmogelijk maakt.
Niet de armoede moet bestreden worden, maar de inhaligheid van de rijken. Inkomsten gelijkheid dient bij wet geregeld te worden… zo ook de onmogelijkheid tot het toe- eigenen van steeds meer gronden, woningen, handelspanden…
Neen, wij willen geen verdeeldheid zaaien tussen werkende en niet- werkende mensen, ook niet tussen hoog en laag geschoolden, niet tussen sterke gezonde mensen en de zwakkeren in de samenleving..
Een “totaal vermogen”grens per individu en… een, naar verhouding, basisinkomen voor iedereen, van bij de geboorte en levenslang…
En een “totaal vermogen” grens voor bedrijven… en vrijheid van werken, handel drijven voor iedereen…
Het basisinkomen kan hoger of lager, maar de verhouding tot het maximuminkomen/ vermogen blijft steeds gelijk.
De kern van de zaak is en blijft: “naar verhouding”.
zoedt
06/11/2011 om 16:42
Mevrouw,
Met veel interesse heb ik uw opinie gelezen. U legt een aantal pijnpunten bloot die volgens mij een aantal structurele problemen van onze SZ aantonen.
Ten eerste 1.6 miljoen armen in een land dat de hoogste belastingsdruk van de wereld heeft, toont aan dat middelen ofwel niet terechtkomen waar ze moeten terechtkomen, ofwel dat er structurele fouten zijn in het sociale systeem.
Volgens mij is dit laatste het geval, ik stel vast dat er in 2008 26.000 mensen betrapt werden die een werkloosheidsuitkering kregen en toch over een job beschikten. In Nederland bracht een doorgedreven controle op uitkeringsfraude 110.000 gevallen van uitkeringsfraude aan het licht, daar werden ondertussen de controle opgevoerd met zeer goede resultaten. Hier in België slaagt men er momenteel niet in om de verschillende instanties en controles op elkaar af te stemmen, gevolg de SZ verliest middelen door dergelijke wantoestanden.
Wat de werkloosheid betreft deze zal toch moeten beperkt worden in de tijd, de krapte op de arbeidsmarkt is nijpend, dus een striktere opvolging van werklozen en het verhogen van de druk om werk te aanvaarden, het verschil tussen niet werken en werken groter maken, zijn sociale maatregelen.
Nog de werkloosheid betreft, de uitbetaling, berekening van de uitkeringen door de vakbonden kan ook aan banden gelegd worden. Indien de overheid deze taken zelf zou uitvoeren (bv via de RVA) zou de kostprijs volgens sommige studies 5x lager liggen dan de huidige bedragen die de vakbonden hiervoor ontvangen, een besparing die niemand voelt.
De sociale en beschutte werkplaatsen Mevrouw zijn eigenlijk een totale mislukking. Bij de oprichting van deze gesubsidieerde tewerkstelling was de eerste doelstelling, doorstroming naar de reguliere arbeidsmarkt. Wel Mevrouw zelfs de sociale werkplaatsen erkennen dat dit nooit gelukt is. Integendeel momenteel gaan deze gesubsidieerde entiteiten rechtstreeks in concurrentie met de reguliere economie, hetgeen bv bij Godiva heeft geleid tot het verdwijnen van 300 reguliere en niet gesubsidieerde arbeidsplaatsen. Ik spreek dan nog niet over verschillende bedrijven in de groensector, wasserijen die de concurrentie met deze gesubsidieerde bedrijven niet meer aankan.
Kortom volgens mij moeten wij over sociale zekerheid niet te flauw doen, echte jobs in de reguliere economie zijn de enige en beste bescherming. De huidige belastingsdruk (de hoogste van de wereld) moet volstaan om de zwaksten ruim te voorzien in hun levensonderhoud en in de begeleiding om hun uit de armoede te halen. Maar dan gaan we inderdaad een aantal verworven rechten moeten laten vallen, zoals de onbeperkte werkloosheidsvergoedingen, het inperken van de gelijkgestelde perioden, langer moeten werken, meer jobs in de reguliere economie, afbouw van het aantal ambtenaren, afbouw van het aantal politici en beleidsniveau’s, een hervorming van de sociale zekerheid die terugkeert naar haar oorspronkelijk doelstelling nl. de allerarmsten de echt behoeftigen ondersteunen en bijstaan…
Vandaag diegene die werken of ondernemen nog meer belasten is misdadig, wenst U rijke steuntrekkers en arme werkenden.
06/11/2011 om 18:04
Proficiat aan Johan B., bijdrage van hierboven.
Ja, de armoede is een schandaal..Ja, de mensen met de sterkste schouders, het kapitaal dus, zal het meeste moeten betalen…
Dit zal niet volstaan, de immigratiegolven, de vergrijzing, zijn een feit. Wie zal dit blijven betalen??
Het beleid zal moeten besparen op zijn eigen instellingen, maar ook, Mevr.D’Hondt de SZ., en dit item blijkt u, haast bewust, over het hoofd te zien of “te vergeten”.
Ja, er zijn nog werkonwilligen, ja, er zijn profiteurs, die en, een uitkering incasseren, en in het zwart klussen.In de bouw, bij onze baggeraars, zoals bij De Nul, schreeuwt men om personeel, niet te vinden en honderdduizenden werklozen..
En ik wil hier ook een taboe aanraken, bij de vakbonden volledige radiostilte hierover..Bij een indexaanpassing krijgen de laagste uitkeringen, dus heel wat mensen onder de armoedegrens, laten we stellen 2% maandelijks bij, dus hoogstens 20 Euro maandelijks bij.. Maar ook de ambtenarenpensioenen zijn geïndexeerd, dus hogere officieren en ambtenaren, rechters, hogere magistraten en universiteitsprofessoren krijgen die aanpassing, met dien verstande dat voor deze bevoordeelde beroepscategorie het maandelijks pensioen er soms 200 of 300 Euro op vooruitgaat, en dit, terwijl deze mensen, reeds van een mooi pensioen genieten.
Mevrouw, ( en ook de vakbonden), hoe kunt u zulk stelsel blijven verdedigen, “in het aangezicht” van zovele, zovele armen??
06/11/2011 om 19:41
@ johan B: er wordt veel meer gefraudeerd in de reguliere economie dan door mensen die een uitkering ontvangen. Er wordt veel meer gefraudeerd door (grote) bedrijven dan door individuele personen.
06/11/2011 om 22:43
Zonder grondige hervormingen en een betere controle op waar al het geld van de sociale zekerheid wegvloeit gaat diezelfde sociale zekerheid ten gronde. De allerzwaksten zullen daar in de eerste plaats het slachtoffer van zijn. Er moet veel grondiger worden gecontroleerd en fraude moet bestraft worden. Alleen dan kan die soc.zekerheid weer haar rol spelen van ondersteuning bij wie het echt nodig heeft en verdient.
07/11/2011 om 02:23
@Johan B en Jan D : de witte boordencriminaliteit en belastingsfraude zijn meerder keren hoger dan wat sommige “steuntrekkers” ten onrechte zouden “krijgen” …. er zijn twee sukkels van groepen die in België geen belastingen betalen, de mensen zonder een inkomen en de mensen zonder een inkomen. De één is rijk en werkt niet, maar laat het geld voor zich werken. De andere is arm en heeft geen geld om te gaan werken …. beiden hebben geen inkomen, maar tot welke groep iedereen zou willen behoren, hoeft geen tekeningetje zeker ?
07/11/2011 om 10:52
ik was 14 jaar toen ik ging werken.
zwaar werk,zeulen met zakken van 50 kg zout,en soms balen patatbloem van100kg,die kantelde ze dan op je rug van op de vrachtwagen,en dan wankelde je naar de plaats waar ze gestapeld werden.14 jaar!
Ik heb in heel mijn leven geen dag gestempeld,tot het crisis jaar 2008.
Ik was toen 61 jaar.
verleden jaar,ik was toen 63 jaar ben ik terug gaan werken om mijn achterstallige rekeningen en belastingen te betalen.
12 tot 14 uren per dag,want in de transport bestaat een 8 uren dag niet.
het resultaat was nog maar eens een bijkomende belastingsbrief,en daardoor nog wat dieper in de schulden.
Ik ben al vele jaren alleenstaand,ik woon nu in een caravan op een camping,heb geen auto,en toch heb ik moeite om de touwtjes aan een te knopen,nochtans ik rook of drink niet.
Ik moet er nog bijvertellen dat na een ongeval in 1970, mijn rechtervoet verlamd is,en mijn linkerbeen krom staat en korter is.
waar voor ik nooit erkend ben.
ik zie met angst de toekomst tegemoet,want de belastingen laten me niet met rust,en op de camping mag ik eigenlijk niet wonen.
ik heb een blanco strafblad en de afspraken met de belastingen altijd stipt nagekomen.
omgekeerd is dat spijtig genoeg niet altijd het geval.
maar ja…ik heb geen boekhouder of advocaten die me verdedigen.
daardoor betaal ik meer belasting dan arcor metal.
07/11/2011 om 11:25
@peter (06/11/2011 om 19:41) :
Inderdaad, er wordt veel meer gefraudeerd in de reguliere economie. Maar een steuntrekker die in het zwart ‘bijklust’ weegt dubbel zo zwaar op de SZ als een werknemer die in het zwart bijklust. Logisch, als je ‘t bekijkt : de steuntrekker ontvangt geld van de SZ, en betaalt bovendien geen belastingen (= inkomsten voor de SZ) op zijn zwarte inkomsten. De werknemer ’steelt’ door zijn zwartwerk enkel (een deel van) zijn betaalde belastingen terug door zijn zwartwerk. Geen van beide is goed te praten, maar u merkt dat de steuntrekker een grotere negatieve impact heeft op de SZ.
Onder het financiële bewind van Reynders (MR), is de fraudebestrijding een lachertje geworden in België. Door op verschillende posten in verschillende departementen zijn ‘mannetjes’ te verspreiden, heeft het MR-kopstuk een ijzeren greep op de Belgische financiële huishouding. Vriendjespolitiek tiert welig in de FOD-FIN. Grote bedrijven worden als het ware naar de achterpoortjes geleid, en sluizen miljardenwinsten ongemerkt door het belastingsnet…
07/11/2011 om 11:30
Ik sluit me aan bij johan B : de sz is véél te weinig selectief en schiet vaak zijn doel voorbij door te geven aan zij die het niet nodig hebben, en te weing aan de echt weerlozen.
In plaats van de gebruikelijke cliché’s over armoede zou Mevr. D’hondt als typische “middenveldfiguur” (ACW) eens kritisch kunnen nadenken over noodzaak om de SZ via ziekenkassen, vakbonden en andere zuilgebonden organisaties te organiseren, en daar een transparante en effici¨nte organisatie van te maken die elke burger maximaal zijn rechten garandeert. Nu is het zo complex dat je een “zuil” nodig hebt.. Dit geeft die zuilen een gigantische machtspositie om buiten het parlement om reusachtige geldsommen recht uit de zakken van de belastingbetaler te “besturen” zonder enige democratische controle. Daarmee bedient de zuil zijn cliënteel en strijkt het onkostenvergoedingen op voor die dienstverlening..
Helemaal te gek wordt het als Dhondt stelt dat het activeringsbeleid mislukt is : dat is inderdaad zo, omdat net die zuilen altijd weer een vangnet voorzien voor zij die niet willen werken, omdat ze zich niet kunnen permitteren hun “cliënteel” tegen het hoofd te stoten door ze te schorsen. Het zijn immers de juridische diensten van de vakbonden die schorsingen door de RVa aanvechten.
07/11/2011 om 12:53
@allen die vervanginginkomsten willen verminderen
Als eens uitgerekend wat men met het innen van de fraude van boer klerk van 400 miljoen euro kan doen ipv ze te laten verjaren.
08/11/2011 om 00:58
ik werk al vele jaren in ploegen, smorgens vroeg en savonds laat, een echte aanslag op mijn bioritme, voor een klein salaris dat ik nu niet ga noemen, ik wil enkel zeggen dat ik een broer heb die al 25 jaar niet werkt, en toch niet ziek is (hoe hij dat klaarspeelt is mij de vraag) en zijn inkomen ( zeg ’sociale uitkering’) is maar 100 € minder dan mijn salaris. Vraag mij af waarom ik eigenllijk nog ga werken. Worden zulke zaken dan helemaal niet gecontroleerd?En ik denk dat er zo nog vele andere gevallen zijn. Niet kunnen werken is één geval maar er zijn er minstens evenveel die niet willen werken. Dit moest me even van mijn hart en ik hoop terecht dat de regering de werkende arbeiders niet nog meer belastingen op hun rug zadelt of nog langer laat werken. Een beetje controle moet toch kunnen denkek.