‘Binnenkort behoren de Belgische Spoorwegen weer tot de Europese top.’ Dat verklaarde de topman van operator NMBS recentelijk op tv. Een gedurfde uitspraak. De treingebruikers die dagelijks met vertragingen en geschrapte treinen te maken hebben, weten beter. Op zondag 11 december gaat de dienstregeling 2012 in. De kwaliteit van het aanbod gaat er niet op vooruit.
Europese top betekent een aanbod dat stimuleert om de auto aan de kant te laten, ook op regionale lijnen, toegankelijke treinen, stations en stopplaatsen met allure én nette en stipte treinen. Er is dus nog héél véél werk aan de spoorwinkel.
Eerst enkele klantonvriendelijke wijzigingen die vanaf 11 december gelden:
• De stoptrein Antwerpen-Roosendaal rijdt via de noord-zuidverbinding. Antwerpen-Oost en Antwerpen-Dam worden spookstations.
• Vanuit Lier kun je slechts één keer per dag naar het strategisch gelegen station Mechelen-Nekkerspoel sporen.
• De trein Mol-Hasselt wordt niet meer gekoppeld aan de trein Antwerpen-Neerpelt.
• De eerste werkdagtrein van Brussel-Zuid naar Antwerpen heeft ruim een kwartier nodig om Brussel-Noord te bereiken. Een traject van 3.820 meter…
• Een P-trein doet 13 minuten over het traject Puurs-Willebroek, een afstand van 5,3 km.
• De spreiding van de treinen op de belangrijke as Antwerpen-Gent wordt nog slechter, zowel in de week als in het weekeind. Op zaterdag- en zondagochtend vertrekken in Gent twee intercity’s na elkaar naar Antwerpen. De volgende IC vertrekt pas 50 minuten later.
• De intercityverbinding Sint-Niklaas-Brussel is ontworpen met een overstap in Dendermonde. De aansluiting is niet gegarandeerd.
• De trein Brussel-Basel-Chur rijdt als een interregio door West-Europa. Deze internationale trein stopt 35 keer, onder meer in de wereldstad Gembloers.
Pendelgericht
Uit het Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen (OVG) blijkt dat verplaatsingen binnen drie typemotieven worden gemaakt: een derde voor pendel (school of werk), een derde recreatief en een derde om andere redenen zoals winkelen, familie, ziekenhuis enz. De NMBS legt de klemtoon op de zeer dure pendel. De andere twee derde wordt wegens een gebrek aan visie op de rol van de trein in het openbaar vervoer verwaarloosd. Dat betekent dat hierdoor tijdens de daluren veel lucht wordt vervoerd.
Als je alleen op de hoofdlijnen reist, is er behalve de stiptheid weinig aan de hand. Maar zodra je moet overstappen op een trein van een regionale lijn, begint het avontuur of beter de ellende. Als je de aansluiting mist, moet je meestal een uur wachten.
Vlaanderen is een verstedelijkt gebied. In een autogericht land als België is een trein om het uur, en in het weekeind soms om de twee uur, niet wervend. Daarbij komt nog dat de spoor- en stopplaatsinfrastructuur van de meeste regionale lijnen verouderd is.
Een grof schandaal
Neem de verstedelijkte as Mechelen-Sint-Niklaas. In de buurt van het station Puurs geldt al sinds de zomer over ruim 1,5 km een snelheidsbeperking van 20 km per uur! Dat leidt tot vertragingen en gemiste aansluitingen.
Oorzaak is achterstallig onderhoud van de spoorbaan door Infrabel. Een grof schandaal waar nauwelijks aandacht aan wordt besteed. Nochtans pocht de infrabeheerder op zijn webstek: ’Elke dag zorgen onze medewerkers voor de goede staat van de sporen, bovenleiding, bruggen, tunnels, seinen, enz. Zo kan het treinverkeer in België veilig en stipt verlopen.’ Dat geldt blijkbaar niet voor regiolijnen.
In april zou de situatie in Puurs weer normaal zijn. Andere bronnen spreken van augustus 2012. Weet de NMBS-topman dat? Wat vindt hij daarvan? Of heeft de NMBS-directie de regionale lijnen al afgeschreven?
Halfuurdienst
De as Mechelen-Sint-Niklaas schreeuwt om een halfuurdienst. Het is een bandstad zoals bijvoorbeeld Boxtel-Eindhoven-Deurne in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. Hier heb je een trein om het kwartier!
In tegenstelling tot De Lijn heeft de NMBS geen visie op de mobiliteit in de regio’s. Op de lijn Aalst-Burst rijden alleen in de spits treinen. Enkele treinen met weinig reizigers zullen zelfs nog worden geschrapt. Heeft de NMBS zich ooit afgevraagd waarom er zo weinig passagiers zijn? Als je Aalst-Burst onderdeel maakt van een verbinding Aalst-Zottegem-Oudenaarde krijg je een andere situatie. Op dit traject wint de trein het met brio van de bus en zelfs de auto.
Met het huidige NMBS-aanbod bereikt nooit de Europese top. Geachte directie, ga eens kijken in Nederland en vooral Zwitserland. Werk met knooppunten waar treinen en bussen perfect op elkaar aansluiten.
Toegankelijkheid
De komende jaren stromen 305 Desiro-treinen. Met hoge perrons is deze Siemens-trein perfect toegankelijk. Maar nog veel stations en stopplaatsen hebben lage perrons. Het zal gezien de besparingen nog heel lang duren voor de toegankelijkheid op het hele spoorwegnet is gerealiseerd.
We zijn trots op Antwerpen-Centraal en Luik-Guillemins. Enkele kilometers verder word je geconfronteerd met stations (Lier is een goed voorbeeld) en stopplaatsen die een DDR-sfeer ademen. Het vernieuwde station Mol raakt maar niet afgewerkt. Het gebouw is bovendien niet ontworpen in functie van de gebruikers. Een miskleun.
Het is lovenswaardig dat de topman van de NMBS droomt van de Europese top. Maar die is alleen met ambitie en visie te bereiken. Beide ontbreken.
Herman Welter
(Journalist, volgt sinds 1964 de ontwikkelingen bij de spoorwegen en het stads- en streekvervoer in binnen- en buitenland. Redacteur bij het Nederlandse vakblad Magazine Personenvervoer.)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees de gewijzigde regels - mod
06/12/2011 om 14:56
Misschien zou het beter zijn als De Lijn in Vlaanderen (en de TEC in Wallonië) een aantal regionale lijnen overnam en daar light rail ging exploiteren. De NMBS is duidelijk niet in staat klantvriendelijk & betrouwbaar openbaar vervoer te verzorgen.
06/12/2011 om 15:47
Een beleid met visie is wellicht niet te verzoenen met politieke benoemingen.
De NMBS zou onder druk moeten staan.Als de dienstverlening niet op het peil van onze buurlanden gebracht word tegen dezelfde prijs als in die zelfde landen,dan word de mij. gewoon verkocht aan een buitenlandse spoorwegmij.
Wie treurt er nu nog om het verlies van sabena?Iedereen was toch blij met het falen.Een mij. die 192.000.000.000 frank belastinggeld had verslonden in 30 jaar tijd.
Volgens een berekening die in DE TIJD stond zou B jaarlijks 400 of 900 miljoen € besparen als de NMBS met dezelfde efficientie zou gerund worden als resp. de Ned. en de Zwitserse mij.
Er is dus nog werk aan de (spoor)winkel.
06/12/2011 om 16:18
Zou er een verband kunnen bestaan tussen het belang van de politieke kleur van de beleidsmensen van de NMBS, eerder dan bewezen managementskwaliteiten, voor hun benoeming?
Zou er een verband kunnen bestaan met het waterhoofd van de spoorwegen en de opdeling van verantwoordelijkheden die daar het onvermijdelijke gevolg van is?
Zou er een verband kunnen bestaan met de macht en de geldingsdrang van de vakbonden bij het spoor?
Zou er een verband kunnen bestaan met de totale afwezigheid van een doordachte en klantgerichte opdracht vanuit de overheid, een opdracht die verder gaat dan slogans of platitudes?
Het echt schrijnende is dat een uitgekiende langetermijnvisie voor de spoorwegen en het openbaar vervoer in het algemeen, inclusief investeringen in onderhoud en (beperkte) uitbreiding van de infrastuctuur, een waaier aan problemen aan zou kunnen (helpen) pakken. Mobiliteit en fileleed, alternatief voor vrachtvervoer over de weg, werkgelegenheid voor laag- en hooggeschoolden, springplank voor het ontwikkelen van nieuwe technologieën en voor alternatieve energieopwekking, allemaal kunnen ze een rol spelen in het 10-jarenplan voor het spoor (dat jammer genoeg niet bestaat).
Dit veronderstelt natuurlijk de wil tot veranderen en een politiek die tracht ten dienste te staan van de gemeenschap. Quod non.
06/12/2011 om 20:40
Kort samengevat: de NMBS wordt gerund (what’s in a name…) door een bende incompetente politieke creaturen.
“Zonder trein zouden we er al zijn”
Mijn vrouw werkt in Mechelen en Antwerpen, we wonen in de Scheldestad Temse. Naar die andere Scheldestad of naar Brussel geraken betekent met de wagen naar Sint-Niklaas omdat de aansluiting van treinen uit Temse in Sint-Niklaas doorgaans te lang is of te nipt. Terugkomen is nog lastiger aangezien een gemiste trein betekent dat ze vast zit in een station dat weinig goed doet voor de gemoedsrust van een vrouw alleen.
Defekte betaalautomaten zijn spîjtig genoeg ook geen uitzondering. Als je dan je trein mist door stationspersoneel dat niet in staat is om wisselgeld te berekenen is de frustratie groot.
Over de betaalautomaten van De Lijn kan trouwens ook een artikel geschreven worden.
07/12/2011 om 08:29
De betaalautomaten blijven mij idd ook verbazen. Hoe moeilijk kan het zijn om een betrouwbare & gebruiksvriendelijke ticketautomaat te maken? Toch hebben die bakken zoveel defecten dat het wel omeen allereerste testmodel voor een experimentele technologie gaat. Leeft de NMBS echt nog in de jaren ‘70? Ik vrees ervoor…
07/12/2011 om 09:48
Goed artikel dat enkele pijnpunten bij het spoor bloot legt. Ik voeg daar als rolstoelgebruiker nog toe dat er zware discriminatie ten opzichte van rolstoelgebruikers is door de zogenaamde 24h-regel; wij zijn verplicht 24h op voorhand onze intenties met het spoor te reizen kenbaar te maken via een call center. Een onmogelijke regel, klantonvriendelijk en zoals gezegd, zeer discriminerend. Er blijkt weinig wil te zijn hieraan effectief iets te doen (noch op ministerieel niveau, noch bij de NMBS zelf). Nochtans bewijzen buurlanden zoals ondermeer Frankrijk dat het anders kan. Ook de luchthaven van Zaventem maakt geen problemen met rolstoelgebruikers, en krijgt ons steeds netjes op en van een vliegtuig. Bij de NMBS kan dit blijkbaar niet. Ik ken ook maar één station met behoorlijke sanitaire voorzieningen voor gehandicapten, Oostende. In Gent, Leuven, Brussel enz. moeten wij maar beter niet naar het toilet gaan.
Heeft u ook al eens gekeken naar onze treinen, en hoe die onderhouden worden; de helft is vies en vuil en volgespoten met grafiti. Ook daar wordt blijkbaar niets aan gedaan. Symptomatisch voor een bedrijf op drift, zo lijkt mij. Welke bevoegde nieuwe minister durft die augiasstal uitkuisen?
Of zoals hier gesuggereerd, waarom neemt de Vlaamse regering geen iniatieven om één en ander (regionale lijnen) uit de handen van de NMBS te halen, en zelf te doen wat we beter zouden kunnen doen?
07/12/2011 om 20:34
Vanuit de optiek dat openbaar vervoer vooral een manier is om mensen aan een job te helpen zijn deze opmerkingen irrelevant.
Het is me helemaal onduidelijk waarom mensen zich hierin opwinden? Trouwens welke politicus is ooit afgestraft op een slecht werkende NMBS?
De reiziger kan enkel met zijn voeten stemmen, dIt zou de politici in hun hemd kunnen zetten, maar het aantal reizigers is enkel
stijgende. Waarover dan al de heisa?
Neem ik zelf de trein? Tuurlijk niet, heb dit 4 jaar gedaan, men abonnement opgebrand (letterlijk), men wagen verkocht, en een fijne (dure) motorfiets aangeschaft. Laat de problemen op de weg of het spoor maar komen…..voel me al 4 jaar zo vrij als een vogeltje
07/12/2011 om 23:42
Meneer Welter,
U loopt een beetje achter. De lijn Sint-Niklaas - Dendermonde - Brussel is buiten de spits al sinds vorig jaar gesplitst. Niet alleen de aansluiting naar Brussel is sindsdien een puinhoop. Ook de aansluitingen in Lokeren en Dendermonde zijn er zwaar op achteruit gegaan.
In dit kader werden door de NMBS trouwens twee flagrante leugens vertelt:
- de aanpassing was noodzakelijk gezien de werken in station Sint-Niklaas (nonsens, de aanpassing werd gedaan om het treinstel dat meer dan een half uur ‘recup’ had in Sint-Niklaas in te kunnen zetten op Dendermonde - Brussel-West)
- de gemeentebesturen van Lokeren, Zele en Sint-Niklaas kregen de garantie dat de aansluiting in Dendermonde altijd zou worden verzekerd (ipv daarvan schept het seinhuis van D’monde er een sadistisch genoegen in het wrakje naar Sint-Niklaas te laten vertrekken op het ogenblik dat de trein uit Brussel op een ander spoor binnenrijd)
De situatie ‘verbetert’ merkwaardig genoeg dit jaar, want er komt één extra direct ’s avonds bij.
De spreiding op Antwerpen-Gent blijft inderdaad dramatisch. Maar de verbinding met Lille die elke dag voor vertragingen zorgde wordt in Kortrijk geknipt en krijgt 10min buffer, dus hopelijk gaat de stiptheid er een beetje op vooruit.
Het lijntje St Niklaas - Mechelen leent zich dan weer perfect voor een analyse van de drie lagen problemen waar de NMBS mee kampte:
Laag 1 (buiten de NMBS): de ruimtelijke ordening op het hele traject is rampzalig. In de spits is de rijksweg dichtgeslibt, maar daarbuiten ben je als trein kansloos. (Probleem heb je overal in België: U vermeldt recreatieve/shopping verplaatsingen: hoe kan de NMBS zelfs maar beginnen met concurreren zolang projecten als Uplace een vergunning krijen)
Laag 2 (historische erfenis NMBS): het lijntje is enkelsporig en slingert de hele tijd op en af, je kan dus geen kwartierdienst inleggen; de stations bedienen vooral de oude dorpskernen maar niet de industrieparken en nieuwe verkavelingen
Laag 3 (incompetentie bij de huidige NMBS): niet alleen de werken zoals hierboven vermeldt, maar ook de slechte aansluitingen in Mechelen en St-Niklaas, de bedenkelijke dienstregeling St-Niklaas - Antwerpen
06/01/2012 om 19:46
Haha, de motor moet niet de oplossing zijn. Ik ben voor een herstructurering van de organisatie rondom het treinverkeer en het gehele openbaar vervoer.
-Beter aansluitingen op andere vervoersmiddelen
-Meer treinen
-Meer stations