De toespraak van Procureur-generaal Liégeois en Advocaat-generaal Van Den Bon uitgesproken bij de start van het nieuwe gerechtelijke jaar heeft gedurende beperkte tijd aardig wat stof doen opwaaien: het einde van de democratie (EDE: end of democracy event) zou nabij zijn. Dat was september 2011. Nu de wintermaanden zijn aangebroken, valt te verwachten dat weldra (opnieuw) klachten zullen geformuleerd worden aan het adres van de Belgische Staat omdat er te weinig opvangplaatsen zijn voor asielzoekers. Asielzoekers die – voorlopig toch nog – automatisch vermoed worden recht te hebben op gratis bijstand van een advocaat.
Menig krantencommentator die is ingegaan op de toespraak heeft, net zoals ondergetekende, de volgende woorden genoteerd: “Ook de balie heeft haar verantwoordelijkheid. Elke advocaat die met [vreemdelingen]zaken te maken heeft zou zich moeten afvragen of hij of zij zich niet medeplichtig maakt aan het asieltoerisme door voor elke cliënt die zich voordoet als ‘politiek vluchteling’ een procedure op te starten.”
Vaak nutteloze en kostelijke procedures
In advocatenkringen wordt soms gehoord dat men betreurt dat de staatstoelage voor
pro deo-bijstand achteruit gaat. De waarde van een punt, toegekend in ruil voor pro deo-prestaties, gaat inderdaad achteruit. De verklaring hiervoor is zonneklaar: het vreemdelingencontentieux. Asielzoekers krijgen bijzonder eenvoudig een pro deo-advocaat toegewezen. Er wordt voorzien in bijstand van de asielzoeker bij het interview bij het Commissariaat Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen, in bijstand bij regularisatieaanvragen, bij een beroep voor de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen etc.
In tijden van ernstige economische crisis word ik elke dag meer gesterkt in mijn overtuiging dat het vreemdelingencontentieux véél te veel punten oplevert en dat er daarom een inflatie is van vaak nutteloze en kostelijke procedures. Zo levert het bijwonen van een interview van een asielzoeker bij het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen als pro-deo advocaat 15 punten op. In de wetenschap dat een dergelijk interview van een asielzoeker gemiddeld 3 uur duurt, dit interview 15 punten oplevert en de waarde van één punt in maart 2011 is vastgelegd op 25,39 euro, dan betekent dit dat de belastingbetaler instaat voor 388,95 euro. 130 euro per uur: veel te veel.
Terugkeer naar het land van herkomst
Het lijkt er vaak op dat er ten aanzien van asielzoekers een stilzwijgende consensus bestaat dat elke procedure, zelfs in geval van kennelijke ongegrondheid, gesubsidieerd moet worden door de Belgische belastingbetaler. Nochtans bestaat er volgens mij geen mensenrecht op het voeren van dure en nutteloze procedures met het oog op het rekken van een verblijf zonder visum in België.
Ik ben van mening dat de advocatuur, net zoals de magistratuur, de vinger aan de pols van de maatschappij moet houden. Het is ten slotte ook onze maatschappij. Advocaten toegewezen aan asielzoekers met manifest ongeloofwaardige asielrelazen moeten de moed hebben neen te zeggen tegen de sirenezang van “de punten” en moeten adviseren dat terugkeer naar het land van herkomst de enige juiste en wettelijke beslissing is. Speculeren op regularisatie is manifest illegaal.
Niet alleen de Belgische sociale zekerheid is daarbij gebaat. Ook de betrokken landen waarnaar de onterechte asielzoeker terugkeert, zullen hier op termijn wel bij varen. Zo is bekend dat bijvoorbeeld Armenië al jaren lijdt onder grootschalige emigratie. Hoe moet een land aan zijn toekomst werken als de productieve generatie massaal andere oorden zoekt omdat ze gelooft dat het gras zo veel groener is in West-Europa?
Geen hardvochtigheid
De spanningen die veroorzaakt worden door massale instroom van te activeren en te integreren nieuwe inwoners worden met het jaar ernstiger. Een streng immigratiebeleid waarvoor staatssecretaris Maggie De Block hopelijk zal tekenen, mag daarom juist niet gelijk gesteld worden met hardvochtigheid. Integendeel. Het is de enige oprechte manier om uiting te geven aan het noodzakelijke respect voor onze democratie.
Ondanks alles denk ik overigens wel dat er nog plaats moet zijn voor optimisme. Er zijn bewijzen dat de Vlaamse inburgeringscursussen rijpe vruchten afwerpen en het besef begint bij velen te dagen dat België niet in staat is om in de komende twintig jaar opnieuw 388409 – het aantal asielaanvragen tussen 1990 en 2010 – asielaanvragen op te slorpen. Als iedereen zijn verantwoordelijkheid opneemt, onder wie ook de pro deo-advocaten, dan is wat mij betreft de end of democracy nog niet voor morgen.
Anthony Godfroid
(De auteur is advocaat en schrijft deze bijdrage in eigen naam.)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees de gewijzigde regels - mod
07/12/2011 om 11:18
Als er procedures bestaan voor iets zullen er advocaten werk maken van het aanvechten van de toepassing ervan. Dit is onvermijdleijk in een rechtstaat. Het zal dus ook pro-deo gebeuren tot spijt van wie de “devaluatie van het pro-deopunt betreurt.
Meer speciaal in het geval van asielbetwistingen ligt de oplossing in het vereenvoudigen van de procedure; hoe minder poespas en beroepmogelijkheden, hoe kleiner de juridische kluif zal zijn.
07/12/2011 om 11:48
Nu OpenVLD zowel het Justitie als Asiel & Migratie in handen heeft, zou dit probleem op relatief korte termijn opgelost moeten kunnen worden door een hervorming van de rechtsbijstand aan asielzoekers.
07/12/2011 om 11:59
@ Roy Hagen
In theorie heeft u gelijk.
We kijken reikhalzend uit naar de houding van PS, CDH, MR, SP.A, Groen! en Ecolo bij de stemming in het parlement…
07/12/2011 om 12:02
Je krijgt altijd het bedrag dat je beloont. Als je overuren bij de politie blind beloont, krijg je mensen die zichzelf in overuren plannen. Als je procederen blind beloont, krijg je meer nutteloze procedures.
Ik hoop dat Anthony Godfroid zijn tekst doorstuurt naar staatssecretaris Maggy De Block. Zij heeft beloofd een maand te studeren, een verstandige beslissing. Deze tekst kan haar goed van pas komen.
07/12/2011 om 12:30
Ben zelf advocaat, en sluit me volledig aan bij deze opinie.
Het gebeurt dat plaatselijke ocmw’s aandringen om ‘toch maar iets te doen’ bij het verstrijken van de beroepstermijn tegen een beslissing in een asielprocedure (hoger beroep tegen beslissing CGVS bij RVV).
Zelfs als je als advocaat meedeelt dat er geen kansen zijn op hervorming in hoger beroep (bv. asielzoeker deelt bij eerste verhoor mee dat het om economische redenen is dat hij naar België kwam).
Als je volhardt, wordt je gevraagd het dossier zo snel mogelijk over te maken, zodat een ander advocaat alsnog tijdig hoger beroep kan instellen…
Tot aan de beslissing van de RVV blijft de steun in het Lokaal opvang initiatief (huisvesting,…) immers doorlopen.
Men krijgt het immers niet over het hart om aan de betrokkenen mee te delen dat zij het appartement, enz.. moeten verlaten…
Menselijke reactie, maar het lost niets op. Want zo wordt de hoop gewekt dat men misschien toch aan verblijfsdocumenten zal geraken. Dit maakt de mensen nog wanhopiger als een paar maanden later de - onvermijdelijke - negatieve beslissing RVV volgt.
07/12/2011 om 13:58
Ik ben ook advocaat. Ik erger mij ook aan de bestaande misbruiken en sluit mij dus eveneens aan bij deze tekst. Als ik zo’n dossier krijg waar ik geen brood in zie, wacht ik tot enkele dagen voor het verstrijken van de termijn alvorens aangetekend mijn negatief advies over te maken. En inderdaad, al pleit ik hier tegen mijn eigen winkel en die van mijn collega’s, het bijwonen van zo’n interview wordt schandelijk oververgoed.
07/12/2011 om 14:03
Een maatschappelijk debat, hoeveel immigranten kan een land als Belgie opvangen?
We kunnen mensen niet verbieden oom hun geluk hier proberen uit te bouwen, maar de fundamentale vraag is of wij daarvoor moeten betalen!
Stel je voor we vangen 10 000 mensen op in ideale omstandigheden, huisvesting, ondersteuning OCMW etc. Die tienduizend worden 20 - 30 -50 duizend. Daar hebben we noch de middelen noch de draagkracht voor.
Ik ben wel eens benieuwd om te weten welke bedragen deze opvang, ondersteuning etc kost aan de Belgische staat. Niemand kan me dat zeggen. Zijn daar cijfers van bekend?
07/12/2011 om 14:53
Van overbetaalde pro deo’s over nutteloze procedures naar de nood voor een streng immigratiebeleid om zo “the end of democracy” te voorkomen. Alles op een hoopje smijten om zo tot een voorgekauwde conclusie te komen die niet in het minst verband houdt met hetgeen erboven staat, een constructieve bijdrage aan het maatschappelijk debat.
Peperdure pro deo’s. Wat doe je ermee? Personen zonder wettig verblijf (de term “illegalen” is toch wat onnodig stigmatiserend om op mensen te plakken louter omdat ze zich op een bepaalde plek bevinden) buiten! Strak besparingsplan. Je had kunnen voorstellen om minder punten te geven aan die interviews. Of om die punten minder te vergoeden. Of om het vermoeden van onvermogendheid omkeerbaar te maken. Of om de procedures wat minder complex te maken. Maar neen, allemaal buiten (maar dan niet op een hardvochtige wijze), dat is de enige echte onvermijdelijke oplossing die het gezond verstand dicteert.
Er bestaat overigens wel degelijk zoiets als een mensenrecht op juridische bijstand, indien nodig kosteloos, tijdens asielprocedures - in dit opiniestuk zo genuanceerd vertaald als “een mensenrecht op het voeren van dure en nutteloze procedures met het oog op het rekken van een verblijf zonder visum in België”. Geen idee of het ontkennen hiervan voortvloeit uit een selectieve kijk op de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens of gewoon uit onvertrouwdheid hiermee. Stel je gerust vragen bij de deontologie van sommige advocaten, pleit gerust voor efficiëntere asielprocedures, maar het problematiseren van juridische bijstand tijdens asielprocedures an sich is een brug te ver. Dan is het einde van de democratie werkelijk nabij.
07/12/2011 om 15:43
De beste oplossing is natuurlijk om ervoor te zorgen dat asielzoekers in eigen land hun geluk vinden, en dus ook niet meer hoeven te vluchten.
Maar dan gaan wij, Westerlingen, ontwikkelingslanden ook een eerlijke kans moeten geven zich te ontwikkelen, in plaats van hun dictators te sponseren om mensen uit te buiten onder het mom van Wereld Handel Organisatie.
We zullen dat dan ook voelen in de portemonnaie.
07/12/2011 om 16:08
@Laurens Lavrysen: Het is verheugend dat er toch iemand deze nuances aanbrengt. Dat de advokaten die eerder reageerden, deze nuances niet zien of in elk geval niet vermelden, vind ik bijzonder veelzeggend.
07/12/2011 om 16:38
Sinds september 2011 moeten vreemdelingen en asielzoekers aantonen dat zij een beperkte financiële draagkracht hebben teneinde kosteloze rechtsbijstand te kunnen genieten. Zij zijn dan ook geen “gelijkgestelde categorie” meer die in ieder geval aanspraak maken op een pro deo- raadsman.
07/12/2011 om 18:00
Aan dhr. Lavrysen:
Ik volg u niet.
Nergens in dit opiniestuk lees ik dat de oplossing van de ‘peperdure prodeo’s’ het ‘buitensmijten van de mensen zonder papieren is’.
Dit wordt nergens geschreven, en nergens geïnsinueerd.
Als dit er zou staan, hebt u natuurlijk een punt, maar dat staat er dus niet.
De tekst is veel genuanceerder.
De auteur klaagt enkel een aantal uitwassen van het prodeo systeem aan, die er soms toe leiden dat er teveel geprocedeerd wordt.
Het gaat heel concreet over de waarde van de prodeo punten, en het aantal punten voor een bepaalde prestatie/procedure.
08/12/2011 om 00:22
@ bart
“Terugkeer naar het land van herkomst”
“Het is ten slotte ook onze maatschappij. Advocaten toegewezen aan asielzoekers met manifest ongeloofwaardige asielrelazen moeten de moed hebben neen te zeggen tegen de sirenezang van “de punten” en moeten adviseren dat terugkeer naar het land van herkomst de enige juiste en wettelijke beslissing is.”
“Ook de betrokken landen waarnaar de onterechte asielzoeker terugkeert, zullen hier op termijn wel bij varen.”
Groetjes!
08/12/2011 om 01:04
Beste schrijvers en lezers,
Asielzoekers hebben subjectieve rechten en die moeten dan ook verdedigd worden. Het is de taak van élk advocaat om zich voor de verdediging van zulke belangen in te zetten. Het zou ‘lichtjes’ ongerijmd zijn om de asielzoeker enerzijds subjectieve rechten toe te kennen en dan anderzijds druk uit te oefenen op de advocaten om die rechten onverdedigd te laten. Houders van subjectieve rechten dienen in een moderne rechtsstaat beroep te kunnen doen op pro deo advocaten als ze onvermogend zijn, en dit zonder uitzondering.
Hoe kan de bovenstaande schrijver, nog voor dat hij aan een interview op het CGVS gaat deelnemen, weten dat zijn interventie nutteloos zal zijn en dus overbetaald. Met zo weinig geloof in het eigen kunnen is dit natuurlijk een zelf vervullende evidentie. Die 15 punten dekken trouwens niet alleen het bijwonen van het interview, maar ook de voorafgaandelijke consultatie, copies, kantoor, telefoon, navolging etc, etc..
De schandaligste mededeling is wel die van advocaat “Tom”, om 13.58, op 07.12.2011, en die mijns inziens deontologisch danig in de mist gaat en het dan nog grif toegeeft ook.
Geconsulteerd worden door een cliënt (aangesteld door de stafhouder of niet) en dan -wetens en willens- wachten tot het bijna afwachten van het verstrijken van de beroepstermijn alvorens een negatief advies te geven over de slaagkansen van het beroep, GEEN beroep instellen en dit -volgens het schrijven- in de hoop dat de betrokkenen dan geen tijd meer zouden hebben voor het vinden van een ander raadsman die het beroep (als die het verdedigbaar acht) wél zou willen instellen is enkel de schrapping als advocaat waardig.
Ik verschuil me in elk geval niet achter mijn enkele voornaam :
Stefan Lauwers
Advocaat aan de Balie van Brussel
08/12/2011 om 01:05
Sommige advocaten ronselen zelfs asielzoekers.
Zij eisen zelfs een bureel op in de asielcentra om met de asielzoekers te overleggen.
ook eisen sommige van deze advocaten een bijkomende vergoeding in het zwart van de asielzoekers.
Zij bouwen zelfs hun eigen ronselkanalen binnen de asielcentra.
Ook Fedasil en haar partners helpen hieraan mee en vinden dat de asielzoekers alle verweermiddelen moeten uitputten.
Poelkapelle was nog maar een week open en een bekende advocaat uit de regio, stond al aan de deur van de directie.
In werkelijkheid kan men reeds de eerste dag van de aanvraag voor meer dan de helft ervan een negatief gevolg geven.
(dan is er geen opvangcrisis)
08/12/2011 om 01:12
Gewoon nog een vraagje,
Rekent advocaat Tom ook pro deo punten aan voor het geven van zijn negatief advies ??? Da’s pas de staat pluimen, en in zijn geval de Mont Ventoux van de hypocrisie …
08/12/2011 om 11:55
Prima plan. Maar laten we dan eerlijk zijn en de eerst advocatenkantoren die miljoenen scheppen door bedrijven te helpen met belastingontduiking meteen keihard treffen. Die praktijken kosten de samenleving een veelvoud van dat armlastige pro deo systeem en wordt ook gefinancierd door de belastingbetaler (ah ja met dat ontdoken belastinggeld). Als er iets de democratie ondermijnt is het dat wel. Maar ja, dat klinkt natuurlijk minder goed dat wat kappen op asielzoekers.
08/12/2011 om 14:30
volledig akkoord met de tekst van de auteur
08/12/2011 om 16:03
Ik sluit mij als advocaat én verdediger van de asielzoeker volledig aan bij het standpunt van confrater Stefan Lauwers.
Merendeel hier aan het woord, weet niet waarover hij spreekt.
Wij doen de verdediging van deze mensen in eer en geweten, en alleszins zonder er rijk van te worden. In tegenstelling tot in andere landen zoals Nederland, worden wij minimaal vergoed. Wij betalen als advocaat zelf een stuk van de procedure. De pro deo vergoeding is ontoereikend om de kost van een modern advocatenkantoor te dekken, laat staan er nog veel aan te verdienen.
Lieve Pepermans
08/12/2011 om 18:55
Geachte,
Ik lees dat verschillende advocaten het eens zijn met de auteur.
Als al deze advocaten hun werkzaamheden beperken tot de minimalistische visie op bijstand van een cliënt, zoals de auteur, kan ik begrijpen dat zij deze bijstand goed betaald vinden.
Bijstand geven is echter vele malen meer dan een interviewtje bijwonen en dit beweren getuigt van intellectuele oneerlijkheid of van onwetendheid.
Nu we dan toch bezig zijn, kunnen we misschien ook nu meteen kiezen welke groepen/minderheden de volgende besparingsronde uit de boot vallen en uitgesloten worden van het (mensen)recht op bijstand.
Wie is de volgende groep op het lijstje van de auteur? Vermeende ocmw profiteurs, de zogenaamd toch steeds hervallende criminelen, de vermoedelijk fakende arbeidsongeschikten, de zogezegd luie werklozen ?
Ik dacht dat vooroordelen strafbaar waren, maar van de afbouw van het bijstandsysteem zal de auteur en zijn kantoor te Brussel wel niet wakker liggen.
Als ik me trouwens niet vergis komt de auteur en zijn kantoor dicht in de buurt van de praktijken zoals beschreven in de reactie van Geert Schuermans.
Dat “anonieme Tom” zich überhaupt advocaat durft noemen is mij trouwens een raadsel, wat hij alvast beseft is dat hij beter anoniem blijft, want anders een tuchtprocedure kan vrezen. Niet willen meewerken aan iets waar je niet achter staat is één ding, mensen bedriegen terwijl je ze laat geloven dat je ze helpt is gewoonweg schandelijk.
Dirk CHABOT
advocaat balie Antwerpen
08/12/2011 om 22:01
Als voormalig bestuurder van het departement toegang tot het recht bij de Orde van Vlaamse Balies ken ik deze problematiek zeer goed. Ik betreur dan ook ten zeerste de ongenuanceerde beweringen van confrater Godfroid. Het is niet door het vreemdelingencontentieux dat de vergoeding voor het werk geleverd door de pro Deo-advocaten te laag is. Deze vergoeding is zo laag omdat de wetgever steeds meer mensen toelaat tot de kosteloze bijstand zonder daar een aangepast budget tegenover te stellen. Maar het is duidelijk dat mr Godfroid geen kaas gegeten heeft van asielzaken, wie denkt dat een procedure voor het Commissariaat-generaal is afgehaspeld in drie uur tijd heeft het lelijk mis. Wie zijn werk goed doet - en daar kijken alle Bureaus voor Juridische Bijstand op toe - is al gauw 10 uur bezig met een dergelijke zaak. Een advocaat verdient bijgevolg niet eens 40 euro bruto (!) per uur voor het bijstaan van een asielzoeker. Met dit bedrag dient de advocaat bovendien ook nog de kosten van zijn kantoor te dragen, zodat er uiteindelijk niet veel meer overblijft dan de prijs van een dienstencheque. Ik ben benieuwd of mr Godfroid bereid is zijn cliënten bij te staan aan een dergelijk tarief ….
Kati Verstrepen
09/12/2011 om 02:33
… Ik ga niet herhalen wat confraters Chabot, Verstrepen en Lauwers op uiterst secure en beleefde wijze hebben uiteengezet over wat de behandeling van een asieldossier allemaal met zich meebrengt. Toch even het volgende: als het vreemdelingencontentieux over de afgelopen jaren op nationaal maar vooral op europees vlak een zeer belangrijke inflatie heeft gekend dan zal dit toch wel iets te maken hebben met het feit dat men, met de neus op de feiten gedrukt,stilaan is moeten gaan inzien dat de rechtsbescherming van de vreemdeling of asielzoeker zeer te wensen overlaat. Niet in het minst wordt dit erkend door het Europees Hof van de rechten van de Mens in Straatsburg alsook het Europees Hof van Justitie in Luxemburg. Bij wijze van voorbeeld houd ik het louter bij het arrest MSS/Belgie/Griekenland en hoezeer deze uitspraak heeft aangetoond in welke mate de Raad voor Vreemdelingenbetwisten voor enige tijd niets meer dan poppenkast voorstelde. Talloze ‘nutteloze’ of ‘doelloze’ beroepen van ‘profiterende en louter pro deo puntenopstrijkenende advocaten’ bleken plots ineens niet alleen volledig gegrond te zijn doch kosten zij thans de Belgische Staat ook handenvol aan terechte schadevergoedingen. Ziezo.
Als ik een raad mag geven aan monseigneur Godfroid en tom:blijf in godsnaam …van het vreemdelingenrecht af.
Gerrit Klapwijk, advocaat te Brussel
09/12/2011 om 14:41
Ik vind dat de auteur in een extreem hoekje wordt geduwd, waar hij zichzelf niet plaatst.
Het recht op degelijke juridische bijstand en de verdediging van de subjectieve rechten van de asielzoekers wordt helemaal niet ter discussie gebracht.
Het gaat concreet om het soort asielaanvraag waarvan je als advocaat meteen ziet dat – met de meeste inzet, en de beste juridische wil van de wereld – er geen enkele kans is op erkenning als politieke vluchteling. (citaat: ‘manifest ongeloofwaardige asielrelazen’)
Je bent aldus van oordeel dat er geen kans – zelfs geen waterkans - is op hervorming van de CGVS beslissing in hoger beroep.
De asielzoeker heeft dan inderdaad het recht om hoger beroep in te stellen bij de RVV.
De vraag is dan in hoeverre je daar als advocaat in meestapt.
De auteur signaleert dat in hoeverre advocaten daar in meestappen, nu-en-dan-sporadisch-uitzonderlijk-heel-soms-wel-eens kan ingegeven zijn door de lokroep van de prodeopunten.
Maar het stiekem laten verstrijken van de beroepstermijn als je als advocaat geen hoger beroep wenst aan te tekenen, is natuurlijk compleet uit den boze.
09/12/2011 om 16:28
“Wie zijn werk goed doet - en daar kijken alle Bureaus voor Juridische Bijstand op toe - is al gauw 10 uur bezig met een dergelijke zaak.”
Als pro-deo-advocaat kan ik hierover twee dingen zeggen:
- Tien uur bezig zijn met een éénvoudig interview voor het CGVS? Lijkt me wel héél sterk.
- Daar kijken alle Bureaus voor Juridische Bijstand op toe? Was het maar waar.
Laten we onszelf toch ook niet tè belangrijk vinden.
Oprecht confraterneel!
13/12/2011 om 10:51
Aan alle advocaten die reageerden:
Er bestaat ook nog een oplossing voo alle pro- deo dossiers, ook die niets met migrtaie te maken hebben.
In plaats van de staat te laten betalen in punten zou men de dossiers per beurtrol en echt gratis (= voor god) kunnen verdelen niet onder de stagelopers maar onder alle gevestigde advocaten van Vermassen en Uytendaele tot Janssens en Peeters
Het gretig aannemen van migratiedossiers zou alleszins afgeremd worden en de schatkist zou er wel bij varen.
Maar ik reken bij deze niet op een akkoord van de waarde meesters.