De Belgische propagandamachine draait op volle toeren. De Vlamingen moeten leren houden van Elio Di Rupo. En ze moeten vooral ophouden met zeuren over het ontbreken van een meerderheid in Vlaanderen. Want het scheelt och arme twee zetels. En overigens is het in een federaal land perfect normaal dat een regering niet in elke deelstaat een meerderheid heeft. Een gewone meerderheid in de Kamer volstaat. Wie het anders beweert is een omfloerste separatist die het land naar de bliksem wil helpen.
Delpérée
Zo bijvoorbeeld de Franstalige constitutionalist en CdH-senator Francis Delpérée. In zijn gezaghebbende handboek “Le Droit Constitutionnel de la Belgique” (Brussel, Bruylant, 2000) lezen we het volgende over de federale regeringsvorming en de vereiste pariteit in de regering : “La règle veut que chaque ministère soit assuré d’une majorité suffisante au sein des deux grandes communautés qui composent l’Etat et, plus concrètement, au sein de chacun des groupes linguistiques de la Chambre des représentants.” (p.418) Het staatshoofd kan enkel een regering benoemen die aan die voorwaarde voldoet, aldus nog de eminente constitutionalist : “Cette règle veut que le chef de l’Etat vérifie, d’abord, si les ministres qu’il s’apprête à designer bénéficient d’un appui majoritaire à la Chambre des représentants et, ensuite, si chaque ensemble de ministres dispose d’une majorité au sein du groupe linguistique correspondant.” (p.419) En alsof dat nog niet duidelijk genoeg is gaat Delpérée verder : “In ne suffit pas que le roi nomme sept ministres d’expression française et sept ministres d’expression néerlandaise et se contente d’observer qu’ils disposent ensemble d’une majorité nationale. Il faut encore qu’il s’assure que le gouvernement soit politiquement et linguistiquement équilibré. En clair, chaque aile du gouvernement doit disposer d’une majorité dans son groupe linguistique, à la Chambre des représentants.“ (p.419)
Ongrondwettig
Volgens de constitutionalist Delpérée kan er hierover dus niet de minste twijfel bestaan : de huidige regering is ongrondwettig omdat ze geen meerderheid heeft in elke taalgroep. En er is meer : formateur Di Rupo heeft koning Albert in een zeer lastig parket gebracht door hem voor te stellen om een ongrondwettelijke regering te benoemen. Hij heeft het staatshoofd gedwongen om een delicate politieke keuze te maken : tégen de Vlaamse meerderheid in kiezen voor een ongrondwettelijke regering, of tégen de Franstalige meerderheid in deze ongrondwettelijke regering afwijzen. Di Rupo heeft met andere woorden de kroon ontbloot.
Tenminste, als we mogen voortgaan op Delpérée’s lezing van de Grondwet. Ik ben dan wel geen constitutionalist, maar deze verregaande interpretatie lijkt me zacht gezegd toch wel voor enige discussie vatbaar. Het lijkt eerder een politieke dan een juridische stellingname. In feite verdedigt Delpérée hier het confederale standpunt van de N-VA : België is een optelling van twee democratieën en dus moet de regering in elke democratie een meerderheid hebben.
Geen vuiltje aan de lucht
Vreemd toch dat een overtuigde Belg als Delpérée, tevens baron, zich hier ontpopt als een communautaire hardliner. Maar ook vreemd dat Delpérée zich die passages in zijn eigen handboek vandaag niet meer blijkt te herinneren. Want tijdens het senaatsdebat over de regeringsverklaring vorige week verklaarde hij juist dat er geen vuiltje aan de lucht is met een regering zonder meerderheid in een van de taalgroepen. Precies het tegenovergestelde dus van wat hij generaties rechtsstudenten aan de UCL van buiten heeft laten blokken.
Of toch niet zo vreemd. Want wat de auteur eigenlijk bedoelt in zijn handboek constitutioneel recht, maar natuurlijk niet met zoveel woorden zegt, is dat er geen regering mag komen zonder een Franstalige meerderheid. Dat is in zijn ogen de geest van de Grondwet : de pariteitsregel voor de federale regering dient om de Franstalige minderheid te beschermen. Dit is wat Delpérée in gedachten heeft als hij die straffe passages neerpent. Want gezien het overwicht van Vlaamse zetels in de Kamer is de kans op een regering zonder Franstalige meerderheid mathematisch gezien véél groter dan de kans op een regering zonder Vlaamse meerderheid. Om dat te vermijden zijn alle middelen goed, en mag zelfs een eminente en geadelde constitutionalist even in overdrive gaan en de Grondwet wat naar zijn hand zetten.
Het eigen kraam
Dit alles illustreert vooral hoezeer de Franstaligen de institutionele spelregels in dit land voortdurend interpreteren en toepassen zoals het in hun eigen kraam past. Er wordt met de Grondwet gezwaaid om te vermijden dat er een regering komt zonder Franstalige meerderheid. Maar als het omgekeerde zich voordoet, dan is dit argument plots van geen tel meer. Of neem de BHV-saga. De Franstaligen gebruiken de procedures van de belangenconflicten en de alarmbel om een regelrecht veto te stellen tegen de Vlaamse meerderheid in het parlement. Langs Vlaamse kant wordt die interpretatie van de Grondwet betwist. Maar het zijn wel de Franstaligen die hun visie hebben kunnen doorduwen.
En de Vlamingen, zij laten maar betijen, voor de lieve vrede. Want zoals filosoof Peter De Graeve het ooit stelde : de Vlamingen zijn slechts de huurders van het Belgische huis, de eigenaars dat zijn de Franstaligen, en zij stellen de regels. De huidige premier denkt er trouwens net zo over. Hij was het immers die op 10 oktober 2010 triomfantelijk verklaarde : “La Belgique nous appartient”.
Bart Maddens
(De auteur is politicoloog aan de KU Leuven.)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees de gewijzigde regels - mod
21/12/2011 om 00:06
Dat in de grondwet staat dat er evenveel ministers (zonder de premier meegeteld) moeten zijn van elke taalgroep, duidt duidelijk op een bedoeling van gelijkwaardigheid (en onderscheid) tussen de regio’s. Helaas heeft men het nagelaten dat in de grondwet verder uit te werken. Ik vermoed dat men wel andere losse kantjes in de grondwet kan vinden (bv. art. 10 “geen onderscheid van standen” vs. art. 85 “erfopvolging van konings-macht”), maar die durft niemand aan te kaarten, toegegeven, ik zou er ook niet veel gevolg van verwachten, men draait het toch hoe men wil.
21/12/2011 om 01:00
MIjnheer Maddens, ben jij werkelijk een professor ? Met ander woorden iemand met de nodige capaciteiten om een stelling naar voor te brengen op basis van wetenschappelijke of minstens logische argumenten, die de toets der dialiectiek kunnen doorstaan ?
Want met dit artikel zou ik eraan twijfelen.
Je neemt één Franstalige die iets schrijft wat in je kraam te pas komt. Dan ga je die bij wijze van pars pro toto behandelen als rolmodel voor ALLE Franstaligen, om dan iets te proberen bewijzen dat je gewoon zelf vindt: namelijk als zouden alle Franstalige constitutionalisten, en bij uitbreiding alle Walen, de grondwet misbruiken om Franstalige meerderheden te bekomen, en liefst nog met een Vlaamse minderhied in de regering. Dat is een kanjer van een “hineininterpretierung”;
En bovendien weet je dat in de jaren 80 ten tijde van Martens regeringen geweest zijn met een Franstalige minderhied. Maar je verezwijgt dat handig, omdat dit niet past in je verhaaltje.
We weten allemaal ook dat je geen royalist bent, en dat is je goed recht. Ik ben dat trouwens ook niet. Maar iedereen weet dat de koning een bijna voolledig symbolische functie heeft, en slechts handelt op aangeven van de verkozen politici. Dus je verontwaardiging als zou de kroon ontbloot zijn klinkt me hypocriet in de oren.
En wat de alarmbel betreft: jij als prof weet dat die gecreëerd is om te vermijden dat een meerderhied (in België zijn dat al geruime tijd de Vlamingen) een minderheid (Franstalikgen) kunnen tiraniseren, door bv. te stemmen dat België helemaal Nederlandstalig moet zijn. Als Nederlandstaligen hebben we jaren (vooral vroeger, vóór je geboorte) moeten vechten voor onze taal. Ben jij iemand die dan nu met 60% Vlamingen de Walen wil dwingen om hun taal en cultuur te verloochenen, om de taal van de onderdrukkers (want dat zijn we dan !) over te nemen. Dat is de zuiverste vorm van cultuurimperialisme, daar kunnen zelfs de Fransen en de Engelsen nog wat van leren !
De alarmbelprocedure verhindert dat. Overigens heb je daarvoor 3/4 van de stemmen van je eigen parlementairen nodig. Bij BHV hebben de Franstaligen dat bereikt. Ook al vind ik persoonlijk dat ze door de BHV-situatie niet bedreigd werden, zij voelden dat zo aan. Dat is democratie. En dan moet praten en onderhandelen.
Als de Franstaligen zouden willen dat bv. Vilvoorde Franstalig wordt, dan zouden de Vlaamse parlementairen direct ook de alarmbelprocedure hanteren. Terecht. Maar het feit dat er geen 3/4 bij de Vlaamse parlementairen gevonden wordt die vinden dat de minderheid van 2 zetels voldoende is om de alarmbel te luiden, dat zegt genoeg. Dat wil simpel zeggen dat behalve de echte die-hards van de flaminganterie niemand vindt dat dit detail zwaar genoeg opweegt tegen de andere garanties van evenwicht in de regering.
Zo zie je maar, met argumenten kan je discussiëren. Met slogans en truuks kan je enkel emoties opzwepen.
21/12/2011 om 02:51
@Flameng: naast de kwestie - mod
21/12/2011 om 03:03
@ Mr. Maddens
en zou u in de jaren 80, toen er in de regeringen Martens geen meerderheid was langs Franstalige kant, een gelijkaardig artikel geschreven hebben?
en heeft u, als communautaire hardliner, 40 jaar premierschap door een Nederlandstalige ooit in vraag gesteld?
Al goed dat we andere dingen hebben om van wakker te liggen.
21/12/2011 om 03:46
Mijnheer Maddens vergeet dat niet alle inwoners van noord België Nederlands spreken of zich tot het flamingantisme bekennen,we zijn en blijven vooralsnog een federaal land en bovendien democratisch dus die medeburgers hebben ook hun rechten alhoewel:. In de mooie gemeente Grimbergen was men zinnens een “kliklijn” in te voeren waar verongelijkte flaminganten hun frustraties even kwijt konden door medeburgers die zich van de taal van Mollière bedienden aan te geven. Afgevoerd gelukkig, wegens onzinnig.
Bovendien heeft vlaanderen niemand de les te spellen, het geklungel van onze vlaamse excellentie bevoegd voor financien (redding Dexia, seal-and-leasebackoperatie vlaamse watervoorzieningsmaatschappij en een foute begroting met een groeicijfer dat meer dan 1.5% wordt overschat) zal vlug het ballonetje doorprikken van alles doen we beter.
Wij Belgen behoeven geen propagandamachine, we zijn nuchtere en objectieve waarnemers en we laten ons zeker niet manipuleren door de “uitvinder” van de “verrottingsstrategie”.
21/12/2011 om 09:04
@ Geert Van Acker :
Nergens zegt Prof. Maddens dat de Walen hun cultuur moeten verloochenen. Het is weer altijd dezelfde tactiek : men legt iemand woorden in de mond die hij niet gezegd heeft, om dan verontwaardigd te kunnen doen. Niet de Vllamingen zijn cultuurimperialisten, wij staan altijd in het defensief. Wij claimen geen grondgebied van de andere gemeenschap (en het is niet alleen het FDF, al de andere franstalige partijen zouden maar al te graag delen van Vlaams-Brabant willen inlijven, moest dat mogelijk zijn). Feit is, ongrondwettelijk of niet, dat de regering Di Rupo niet gedragen wordt door een meerderheid van de Vlaamse bevolking. De franstaligen zijn al lang bezig met een plan B : als er uit België geen profijt meer te halen valt, trekken zij de stekker eruit, mark my words.
21/12/2011 om 09:09
Dank u om een kat een kat te noemen.
Afgeleid uit de reacties doet de waarheid wel heel erg pijn.
21/12/2011 om 09:15
@ Ivan: u krijgt een waarschuwing, cfr de regels voor deelname aan onze discussieforums - mod
21/12/2011 om 09:35
Ik zou het niet beter kunnen verwoorden als Geert V.A.!
21/12/2011 om 10:37
“hij” vergat er nog iets bij te vertellen en dat was dat de alamprocedures werken in beide richtingen. Was het nog niet zo lang geleden dat de vlaamse regering aan de alarmbel heeft getrokken tegen een voorstel van vr. milquet dat ging over terwerkstelling van 50+.Kan dat “gestook” nu eindelijk eens ophouden ? En ja ik zal nog steeds vis blijven eten ook al zal die frans spreken.
21/12/2011 om 10:57
Iedereen bekritiseert Maddens met al evenmin onderbouwde theorieën.
De essentie van het verhaal van Maddens klopt : de Franstaligen zijn alleen in België geïnteresseerd als het hen goed uitkomt.
Uiteindelijk wordt de Flaminganten van alles naar de kop geslingerd, maar al die Goede Verantwoordelijke Belgen moeten mij toch eens uitleggen waarom ze héél dat onmogelijk federaal gedoe niet overboord kieperen, met gewoon 1 regering en parlement verkozen op basis van one man one vote. Het is volgens al die gematigde en redelijke Belgen toch niet belangrijk welke taal je spreekt ?
Wie dat verkocht krijgt aan de Franstaligen in dit land die zogezegd niet nationalistisch zijn is pas een kei en een Ware Belg. Want eikes, vermits er dan méér Nederlandstalige Belgen zijn dan Franstalge, gaan die Nederlandstalige Belgen dan baas spelen over ons. Hoezo, baas spelen ? On est quand-même tous des Belges ?
21/12/2011 om 11:31
@Geert Van Acker (21/12/2011 om 01:00) :
De alarmbelprocedure is er inderdaad gekomen om te verhinderen dat een meerderheid een minderheid wetten zou opleggen die de rechten van die minderheid schaden. Helaas wordt die procedure vaker ten onrechte dan terecht gebruikt. Zo was er voor het hele B-H-V-debacle helemaal geen alarmbelprocedure nodig, want die kwestie draait niet om het schaden van rechten van een minderheid. Door de splitsing van B-H-V voelde de Franstalige minderheid in Halle-Vilvoorde zich misschien wel benadeeld, maar in feite werd hen enkel een voorrecht afgenomen. En dat is iets helemaal anders dan een recht afnemen ! Het Grondwettelijk Hof had in deze de alarmbelprocedure onwettig moeten verklaren, waardoor de splitsing van B-H-V met een gewone parlementaire meerderheid gestemd had kunnen worden…
Er is geen enkele Vlaming die de wil dat de Franstaligen hun taal of cultuur verloochenen, laat staat dat Vlaanderen dat zou eisen. Ik stel alleen vast dat er wel degelijk Franstaligen zijn die eisen dat de Vlaamse gemeenten rond Brussel hun Vlaamse taal en cultuur verloochenen, om met Wallonië en/of Brussel geassimileerd te worden. Of, anders gezegd, de francofone kolonisatie van Vlaanderen staat boven alles ! Want na de Brusselse rand volgen ongetwijfeld Mechelen, Vilvoorde en Leuven !
21/12/2011 om 11:45
Andermaal de nagel op zn kop van Maddens! Het blijft mij verbijsteren hoe de zogenaamde Belgen zich in alle hoeken wringen om een te veel verbouwd huis dat op instorten staat omdat de fundamenten rot zijn, te blijven oplappen en herdecoreren. Geen problemen zeggen sommigen hier in hun poging Maddens aan te vallen. Een land mat 6 regeringen, 10 provincies, een hoofd”stad” met 20 bestuursnivau’s enz.
Een confederaal Belgie met TWEE en één hoofdstad (met één bestuursniveau) Het zal ooit dat worden of de ondergang van dit land.
21/12/2011 om 13:39
Voor de jongste verkiezingen was er een bepaalde partij die van de daken schreeuwde dat ze de geldigheid én de uitslag van die verkiezingen zouden gaan aanvechten bij het grondwettelijk hof. De verkiezingen konden voor “hun” niet wettelijk zijn aangezien bh-v nog niet gesplitst was.Toen die zelfde partij s’anderndaags vaststelde dat zij glansrijk de verkiezing had gewonnen wa
22/12/2011 om 02:11
De argumenten van Bart Maddens lijken mij logisch en consequent. Als het voorbeeld wordt aangehaald van een constitutionalist die, eenmaal politicus, het tegenovergestelde gaat verkondigen van wat hij daarvoor deed, mag daar inderdaad een hypothese voor worden gesuggereerd. Die lijkt mij in alle geval steek te houden. Als wij nu over een kritische pers zouden beschikken, zou iemand misschien eens de moeite doen om dat aan de man in kwestie voor te leggen en hem daar wat kritische vragen over te stellen. Dat is waarschijnlijk iets voor Sint-Juttemis.