De jaarwende, een verschijnsel dat te maken heeft met de wenteling van de aarde rond de zon sinds meer dan 4 miljard jaren, heeft vreemd genoeg een grote invloed op ons denken en doen. Wij passen ook de kaasschaaf op de tijd toe, zoals op de begroting, en snijden fijne schijfjes af in een tijdsverloop van telkens 12 maanden, druppeltjes in de temporale oceaan. Wij leven echter niet in de eeuwigheid noch van de eeuwigheid en worden dus met onze neus gedrukt op de ongenade van de feiten en de genade van onze goede wil en goedjonstigheid, die wij elkaar toewensen op oudejaarsavond. Dat keerpunt is het rituele en uitgelezen moment waarop wordt teruggeblikt op het voorbije jaar en de balans wordt opgemaakt, maar ook een wat aarzelende oogopslag wordt gegooid op het aankomende jaar, waarbij we een onzekere wissel trekken op de toekomst.
2011, een thriller-jaar
Het voorbije jaar 2011 was weer zwanger aan complexe gebeurtenissen, breuklijnen, aardbevingen en tsunami’s. Het drama van Fukushima in Japan stond symbool voor onze aardse kwetsbaarheid, lotsverbondenheid en nood aan solidariteit. Ook leerden we het onderscheid maken tussen risico en onzekerheid. Tegen risico kan men zich verzekeren mits betaling van een premie. Onzekerheid daarentegen is de gebeurtenis die niet voorspelbaar is en plots opduikt. Onzekerheid heeft een groot thrillergehalte. De financiële crisis, die wereldwijd de planeet teistert, was wellicht wel voorspelbaar en heeft veeleer te maken met het onberedeneerd omgaan met onverantwoorde risico’s.. Het gevolg was toch een waar thrillerfeuileton.
Het drama is al begonnen in de Verenigde Staten van Amerika einde 2007 met de teloorgang van een aantal hypotheekmaatschappijen, nadat de Amerikaanse regering had aangedrongen op het toekennen van massale hypotheekleningen tegen gunstige voorwaarden (sub prime). President Clinton, na het mislukken van zijn droom om in Amerika een soort Europese sociale zekerheid in te voeren, wilde de gemiddelde Amerikaan en dus ook zijn kiezers de kans bieden om goedkoop een stuk bouwgrond te verwerven en een huis te bouwen. Toen de vastgoedmarkt minder begon te groeien, kwamen veel schuldenaars van leningen in moeilijkheden. De problemen op de vastgoedmarkt sloegen over naar de banksector. President Georges Bush liet de bank Lehmann Brothers over de kop gaan, de grote specialist van de nieuwe inventieve, creatieve, geniale financiële producten, die men thans ‘toxic products’ noemt.
Toxic products
Tijd en ruimte ontbreken om nog maar eens de gevaren van deze financiële technieken uit de doeken te doen. Hun ontstaan heeft ook te maken met de niets ontziende oligipolistische concurrentie die op de wereldmarkten is uitgebroken sedert de ondergang van het communisme en de invloed van neoliberale doctrines inzake economische deregulering. Een van de meest befaamde nieuwe financiële producten zijn de zogenaamde CDS (credit default swaps), dit zijn verhandelbare verzekeringscontracten die de koper verzekeren tegen de niet-terugbetaling van staatsleningen door overheden. Tot een goed jaar geleden was dat risico ongeveer nul. Het gevolg is dat in een beperkt aantal jaren tijd voor ongeveer 65.000 miljard dollar CDS-producten werden in omloop gebracht. Met andere woorden de planeet werd hiermede onder water gezet. En dat maakt het risico van een faling in hoofde van landen als Griekenland zo dramatisch, want als zulk een land in staking van betaling zou gaan, zouden al die CDS schuldvorderingen worden geactiveerd en het hele wereldwijde banksysteem gedestabiliseerd worden.
Reeds in 2008-09 moesten veel regeringen hun banken redden ten koste van de overheidsschuld die explodeerde. In 2011 werd het ergste voorkomen zowel in de Verenigde Staten van Amerika dank zij het verhogen door het Amerikaanse Congres van het maximum toegelaten bedrag van de Amerikaanse staatsschuld als in Europa met opeenvolgende beslissingen, die het wankele vertrouwen van de financiële markten moesten herstellen. Veel van de genomen maatregelen leken echter halfslachtig, verborgen nauwelijks de grote verdeeldheid tussen de Duitse opstelling en die van andere landen en kwamen over als ‘too little and too late’. Van Eurotisch werd het klimaat neurotisch.
Van Eurotisch naar neurotisch
Toch bestaat de vast wil de absolute catastrofe te vermijden: namelijk het uiteenvallen van de Eurozone, wat onze levensstandaard zou doen dalen met wellicht één vierde. Dat wordt de grote opgave voor de eerstvolgende maanden van 2012. Hopelijk hebben de politieke verantwoordelijken in Europa begrepen dat het oprichten van een Monetaire Unie, wat absoluut nodig is om een handels- en economische unie een kans te geven, gepaard gaat met een kolossale soevereiniteitsafstand. Lidstaten van een monetaire unie geven hun monetair beleid volledig uit de hand ten voordele van een Europese Centrale bank. Zij kunnen hun eigen munt niet meer devalueren om hun competitiviteit op de buitenlandse markten te herstellen omdat ze geen eigen munt meer hebben. Ze kunnen ook zelf geen geld meer scheppen om hun schuldeisers te betalen en aldus een faling te voorkomen (ook al gaat dat dan meestal gepaard met inflatie).
Eens lid van een muntunie kunnen individuele lidstaten wel failliet gaan. Dit gevaar duikt op als de openbare schuld te hoog oploopt. Volgens het verdrag van Maastricht is het aanvaardbare percentage 60% van het BNP. Boven dat percentage komen landen in de gevarenzone, krijgen ze terugbetalingsmoeilijkheden en stijgen hun rentevoeten. Alle landen van de muntunie, behalve Luxemburg, hebben dit percentage overschreden. België nadert tot 100 %; Griekenland en Italië zitten er ruimschoots boven. Een land, bedreigd met wanbetaling kan binnen de muntunie beroep doen op twee soorten maatregelen. In eerste instantie het begrotingsdeficit terugschroeven zodat de openbare schuld minder sterk stijgt en de rentevoeten kunnen dalen. Dit soort strenge besparingsplannen wordt thans opgelegd aan de meeste lidstaten van de monetaire unie, inclusief België. Het gevaar is dat in deze landen de economische groei instort en het medicijn erger blijkt dan de ziekte.
Inmiddels heeft de Europese raad een reeks beslissingen goedgekeurd die de landen met begrotingsproblemen onder Europese voogdij plaatst en bedreigt met een fikse boete als niet snel orde op zaken wordt gesteld. Alle toespraken die ook in België worden afgestoken en waarin wordt gepleit voor meer autonomie, verhullen in feite het tegenovergestelde. Er komt veel minder nationale soevereiniteit en autonomie en dit geldt uiteraard ook voor de gewesten. De lidstaten worden provincies, de gewesten kantons van een meer eengemaakt Europa. Het is tijd dat de politici dit aan de bevolking beginnen uit te leggen.
Negatieve rentevoet
Een andere maatregel om de faling van EMU-lidstaten te voorkomen bestaat in de solidariteit van de andere lidstaten binnen de muntunie door het verlenen van financiële steun aan de banken en het opkopen door de Europese centrale Bank van staatsobligaties op de secundaire markt. Het is de Europese centrale Bank echter statutair verboden rechtstreeks in te tekenen op emissies van nieuwe staatsobligaties door lidstaten (op de zogenaamde primaire markt). De Europese centrale Bank heeft al heel wat staatsobligaties onder meer van Griekenland, Spanje en Italië opgekocht, maar wellicht onvoldoende. Ook heeft de ECB vorige week voor meer dan € 500 miljard kredieten verleend aan de Europese banken ten einde tegemoet te komen aan hun liquiditeitsproblemen. Maar in plaats van deze sommen in de economie te pompen en aldus de groei te bevorderen hebben de meeste banken, nog steeds door angst bevangen, deze bedragen uitgezet op een depositorekening bij de centrale bank zelf. Daar is het geld veilig belegd, maar steriel en genieten de banken van een bescheiden interestvoet. Het is evident dat de Europese centrale Bank de commerciële banken in Europa moet ontraden hun liquiditeiten bij de ECB te beleggen. Derhalve is het nodig dat de ECB een negatieve rentevoet zou invoeren, dit wil zeggen de commerciële banken zou doen betalen als zij hun geld bij de centrale bank willen veilig stellen.
Europees New Deal
Al lang predik ik ook voor een krachtige relance van de economische groei in Europa door het verwezenlijken van een grootscheeps investeringsprogramma, waarvan de Europese commissie de leiding zou moeten nemen. Het zou gaan om een soort Europees New Deal met investeringen in nodige infrastructuurwerken, in schone energie, milieubehoud, onderzoek en ontwikkeling, onderwijs, strijd tegen de armoede, enz. De Europese begroting is belachelijk laag. Het is juist dat sommige Europese uitgaven, zoals de enorme kosten van de vertaling van alle documenten in 23 officiële talen en het over en weer reizen tussen Brussel en Straatsburg, veel geld kosten. Maar de Europese begroting in haar totaliteit bedraagt nauwelijks 1% van het Europees bruto nationaal product terwijl in de Verenigde Staten van Amerika de federale begroting bijna 30 % bedraagt van het Amerikaanse BNP.
Een grootscheeps Europees New deal zal dus, zeker in een eerste fase, moeten worden gefinancierd met geldschepping door de Europese centrale Bank, rechtstreeks of onrechtstreeks. Technisch en juridisch kan dit door het zogenaamde Europese noodfonds (EFSF) om te bouwen tot een heuse bank. Het gevaar van inflatie is gering vermits de recessie in Europa om zich heen grijpt. Deze recessie kan dramatische vormen aannemen, als we niets doen. Buitensporige werkloosheid en een grote sociale malaise, die kunnen voortspruiten uit eenzijdige besparingsmaatregelen, dreigen in Europa ook de politieke democratie te verzwakken. In een aantal landen moet nu al worden afgerekend met het toenemend succes van nationaal populisme, zoals dat ook het geval was tijdens die andere grote crisis in de jaren 30 van vorige eeuw en waarvan de gevolgen catastrofaal zijn geweest. Wat meer inflatie in Europa zou ook voor gevolg hebben dat de koers van de euro op de wisselmarkten zou dalen, wat goed is voor onze Europese export. Tegelijkertijd zou dat de prijs van de ingevoerde olie en het aardgas duurder maken, wat ons ook zou aanzetten tot wat meer spaarzaamheid.
Voorspoed door moed In de bergengte
Kortom, we zitten momenteel met zijn allen in Europa in een bergengte. Gevaren en uitdagingen beloeren ons van overal, want de huidige financiële en economische crisis valt samen met andere enorme uitdagingen wat betreft onder meer de financiering van de vergrijzing, de strijd tegen de armoede en de toenemende ongelijkheid, het immigratiefenomeen, de milieuproblematiek en de strijd tegen de opwarming van de aarde, het versterken van onze competitiviteit nu Europa op de wereldmarkten achteruitboert, het promoten van onze creativiteit door meer onderzoek en ontwikkeling, enzovoort. Er is geen tijd te verliezen voor daadkracht en samenwerking. Voorspoed door moed, moet het motto zijn van de regeerders.
Wat is echt belangrijk?
Zoals elk jaar kreeg ik een week geleden een telefoontje van een journalist die mij vroeg wat, volgens mij, de belangrijkste gebeurtenissen waren geweest van het afgelopen jaar 2011. Ik neem aan dat hij zich eraan verwachtte dat ik zou gezegd hebben: de Arabische lente, het verwijderen van de macht van dictators zoals Ben Ali, Moebarak, de fysische liquidatie van Khaddaffi en Osama Ben Laden, de economische doorbraak van landen als China, Brazilië, India, Vietnam, Indonesië, Turkije en tot op zekere hoogte ook Rusland. Naast economische en financiële problemen in de wereld zijn er terroristische aanslagen in Irak, Afghanistan, India, Pakistan, enzovoort, de toenemende religieuze onverdraagzaamheid, armoede en ziekte, ellende en geweld, alle dagen uitgesmeerd op onze tv schermen. En dan was ik wellicht verondersteld ook te verwijzen naar het geëmmer in verband met de Belgische regeringsvorming en de BHV-draak, maar wat dan toch uiteindelijk, na 545 dagen, het licht heeft aangefloept aan het einde van de zogenaamde steeg zonder eind, leidend naar de rand van de afgrond, dank zij het aantreden van de regering Di Rupo I, de vlinder, eindelijk ontsnapt uit zijn verstikkende cocon.
Meer dan science fiction
Welnu, ik citeerde niets van dit alles. Want ik zei tot journalist: “de belangrijkste gebeurtenis van 2011 heeft zich voorgedaan in een laboratorium in San Diego in de Verenigde Staten, waar een team van onderzoekers onder leiding van ene professor Joyce erin geslaagd is een levende cel samen te stellen uit anorganische materie en aldus leven te scheppen. Dit is een fantastische prestatie, ook al moet aan het experiment nog wat worden gesleuteld. De mens is nu niet alleen in staat om nieuwe moleculen te creëren, die in de natuur niet bestaan, door via nanotechnologie, atomen te manipuleren. De mens (een paar genieën) slaagt er dus in bacteriën en cellen tot stand te brengen uit levenloze stof. Dit opent natuurlijk kolossale perspectieven voor de toekomst, die vandaag Science fiction-achtig lijken. Toen ik klein was las ik de boeken van Jules Verne over de reis naar de maan en natuurlijk het beroemde album van Hergé over Kuifje als maanreiziger. Het leken infantiele dromen, maar die zijn allemaal uitgekomen. Het is de wetenschap en haar toepassingen die de menselijke geschiedenis stuurt en stuwt, for better and for worse.
Ethiek van de verandering
Niet alle innovaties en veranderingen zijn goed. De meesten zijn dat wel, en die moeten wij promoten door voldoende middelen vrij te maken voor wetenschappelijk onderzoek. Sommige veranderingen zijn voor verbetering vatbaar. En een aantal veranderingen zijn helemaal geen verbeteringen en moeten wij met kracht bestrijden. Wij moeten dus tegelijkertijd progressief en conservatief zijn, goede verbetering in de hand werken en slechte veranderingen uitbannen. Wellicht wordt dat de grootste uitdaging van de volgende jaren, vanaf 2012, en dit vanaf de eerste dag van het nieuwe jaar. De uitdaging bestaat erin alle veranderingen die op ons afkomen om te zetten in echte menselijke vooruitgang. Het gaat hier om een ethische uitdaging. Want we moeten dan opnieuw leren onderscheid te maken tussen wat goed is voor de mens en wat slecht is voor de mens. Wij hebben dus nood aan een ethiek van de verandering, veel meer dan aan een verandering van de ethiek. Maar waar wordt deze probleemstelling nog aangekaart? In onze parlementen? In het Europees parlement? In de Verenigde Naties? In ons onderwijs? In de verhalen die de ouders vertellen aan hun kinderen? Het stellen van die vragen is op zich reeds van essentieel belang. Het geven van afdoende antwoorden is echter niet gemakkelijk want wie is gemachtigd om concrete inhoud te geven aan wat wij menselijke vooruitgang noemen?
Één zaak is zeker: in 2012, zoals tijdens de 150.000 jaar dat de homo sapiens bestaat, is de wenselijkheid van meer menselijkheid niet alleen een existentiële wens maar ook een levensnoodzakelijke opdracht.
Laten we elkaar de wenselijkheid
toewensen van meer menselijkheid,
meer extremisme in het verdedigen
van de verdraagzaamheid
en helemaal geen gematigdheid
in het behartigen van de rechtvaardigheid
Mark Eyskens
(De auteur is minister van Staat.)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelnalme aan onze discussieforums; lees dus de regels - mod
29/12/2011 om 18:10
Uw partijgenoot en president van Europa Van Rompuy zegde in een intervieuw dat de opkomst van het nationalisme in Europa hem het meeste zorgen baart.
Ik vrees dat wi door het nationalisme binnen Europa de klok een aantal jaren terug zullen draaien en een tweederangsrol zullen gaan spelen op het wereldtoneel.
Als men figuren als Wilders en De wever gaat volgen gaan we naar een Europa van rijke en arme regio’s. Met alle sociale gevolgen vandien.
Een verarming in grote delen van Europa zal leiden tot sociale onrust.
Men kan natuurlijk wel zeggen dat het allemaal niet zo snel zal gaan, maar ik vrees toch voor de verkiezingen van 2014 en de gevolgen hiervan.
Mensen kijken niet meer naa partijprogramma’s maar lopen blind achter figuren aan.
29/12/2011 om 18:28
Twee opmerkingen over dit essay. Bij de opsomming van de uitdagingen werd ( weeral) het probleem van de overbevolking vergeten.
Leven scheppen uit anorganisch materiaal. Zeer grote twijfels. Eyskens meent dat dit kolossale perspectieven biedt. In welke zin dan wel?
29/12/2011 om 18:45
Wat mij betreft behoren de bijdragen van de professor -die overigens een gevoel heeft voor humor en zelfspot- tot de meest boeiende en constructieve stukken die in onze maatschappij tot uiting komen ….. de Vlaming is betoverd door Bart De Wever, maar ik ben een aanhanger van Marc Eyskens! Een waarlijke wijze in de geest van het taoïsme!
29/12/2011 om 20:39
@Lagae: u krijgt een verwittiging, cfr. de regels voor deelname aan onze discussieforums - mod
29/12/2011 om 23:42
Wat zou de auteur ervan denken om in de plaats van zoveel gevleugelde nietszeggende woorden te gebruiken, er eens bij stil te staan dat we dringend een mentaliteitsverandering nodig hebben om onze problemen aan te pakken. Jaarlijks terugkerende returns van 20% en meer, zij het als aandeelhouder, investeerder, spaarder zijn niet realiseerbaar tenzij men onverantwoorde risico’s neemt. Jaarlijkse returns van 10 tot 12% zijn op lange termijn realiseerbaar en houdbaar. Als we hiernaar streven kunnen we opnieuw denken aan duurzame economische groei. Ik zie evenwel weinig tekenen van verandering. Klein voorbeeld : het Europese parlement heeft een richtlijn goedgekeurd die naked shortselling op overheidsobligaties verbiedt maar… dit wordt maar van kracht in november 2012. Waar blijft de politieke moed om dit vandaag door te drukken?
30/12/2011 om 09:09
Dhr Eyskens pleit duidelijk voor een grotere begroting van de EU, dus voor meer bevoegdheden. “De lidstaten worden provincies…enz..” Dat doet me denken aan de stelling van de N-VA : België zal verdampen omdat meer bevoegdheden naar boven ( Europa ) zullen/moeten gaan en andere naar onder (de gewesten). Dat bewijst dat de N-VA een visie heeft op de toekomst. En precies een gebrek aan toekomstvisie in het huidige regeerakkoord baart me zorgen.
30/12/2011 om 10:47
@Albrecht : Vlaanderen zal nog eerder dan België ‘verdampen’ in Europa.
Bekijk maar eens welke bevoegdheden Europa naar zich toetrekt en welke bevoegheden Vlaanderen heeft (krijgt).
Dat bewijst nog maar eens dat NVA geen visie heeft op de Europese realiteit en dat we met NVA voor onze toekomst mogen vrezen.
30/12/2011 om 12:58
Valentijn, je slaat de nagels met koppen! nu maar hopen dat die andere Vlamingen evenveel doorzicht krijgen en we binnen een paar jaar van dit fenomeen verlost zijn.
Aan iedereen een gezond 2012!
30/12/2011 om 13:05
Wat een prachtig stuk van Mark Eyskens ,slechts een pagina groot maar inhoudelijk een parel.
Een bondige en heldere samenvatting van 2011 , een modern hubris verhaal waaruit blijkt dat na 4 miljard jaren er niets verandert is ,behalve de inspirerende kracht van sommige aristocratici onder de homo sapiens .
Zoals Mark Eyskens veslond ik de verhalen van Jules Verne , van Cervantes , rest ons een beetje nostalgie dat onze planeet reeds zo grondig is geexploreerd .Voor ons ligt nog onze omringende onuitputtelijke ruimte en de wetenschap dat ook deze onuitputtelijkheid zal verdampen in een zwart gat . De astro fysici denken nu reeds volop na ,wat er nadien zal gebeuren . Zij denken hun tijd reeds vele miljarden jaren vooruit .Intussen weten we dat onze nationale staten snel zullen verdampen onder levensbedreiging in een eengemaakt Europa . Panta Rhei zei Heraclitus .
Geen reden dus wakker te liggen noch van 2011 noch van 2012 , er wachten ons immer nog zovele interessante veranderingen .
Het wordt dus de hoogste tijd dat onze politici ons hierop voorbereiden , men kan moeilijk beweren dat onze hardwerkende politici hun tijd vooruit zijn , integendeel zij maken deel uit van de verdamping.
Dank aan professor Mark Eyskens , uw columm van 24 karaat zal als bladwijzer dienen bij het herlezen van Jules Verne tijdens de zonnewende en de terugkeer van het licht. De burger hij is moedig , hopelijk steken de politici ook wat op van zoveel wijsheid .
30/12/2011 om 13:43
Twee opmerkingen slechts.
1) Wat over “overbevolking”. Ze wordt niet vermeld bij de grote bedreigingen.
2) U vermeldt Prof Joyce die erin slaagde leven te scheppen. U vind dat een goede boodschap?
Wetenschappelijke kritiek : wat waren de beginvoorwaarden van zijn experiment ; kan het experiment gefalsifiëerd worden?
30/12/2011 om 14:18
Hier ben ik weer maar heb een dwingende reden. Zoals ik hierboven stelde ivm het hoofdstuk ” Meer dan science fiction” van de Heer Eyskens ken ik geen prof Joyce ivm de inderdaad veelbelovende doorbraak door het Venter Institute waar hij naar refereert. Onder beperkende omstandigheden kon het instituut een synthtiche cel produceren. D.i. niet de creatie van leven.
PS : Een tekst van de schrijver J. Joyce werd in het genoom ingeschreven nml. ” See things not as they are but as they might be”
30/12/2011 om 17:02
@ Valentijn & Romain: ik hoop het ook dat dit inzicht zich zal verbreiden, maar ik heb er eerlijk gezegd weinig hoop op. Het vlaamse electoraat laat zich vooralsnog inspireren door mensen die kortzichtige en gemakkelijk te verteren onliners voorschotelt.
Ik hoop dat de huidige regering zich bewust is van welke verpletterende verantwoordelijkheid ze draagt mbt de toekomst van het land.
Indien niet zal het land verdampen, net als onze welvaart. En Europa gaat daar niks aan doen. In tegenspraak tot wat Prof. eyskens hier poneert, zit Europa vast in een neoliberaal discours dat ons allemaal naar de afgrond zal brengen.
Maar toch aan iedereen een gezond en voorspoedig 2012!
30/12/2011 om 17:34
Marc Eyskens bekijkt alles nogal door een filosofische bril. Hij verwoordt het prachtig. De man gebruikt ook graag stadhuiswoorden om toch wat te imponeren. En toch kan ik me niet van de indruk ontdoen dat alles wat hypocriet overkomt. Om tot een degelijke economische unie te komen moeten de staten in Europa afstand nemen van hun souvereiniteit., dixit onze gewaardeerde professor. N-VA zegt duidelijk: België zal verdampen in Europa. Dus nationalisme leidt automatisch naar een eengemaakt Europa. Nationalisme hoeft niet altijd negatief te worden beoordeeld, cfr. sommige forumgangers.
30/12/2011 om 20:35
Mijnheer Eyskens, tot slot van uw prachtige bijdrage ( maar voor mij toch te moeilijk..) pleegt u een gedicht, naar gewoonte.
Ik haal er deze woorden uit; “en helemaal geen gematigdheid
in het behartigen van de rechtvaardigheid”..
Ik toets deze woorden aan de realiteit, en ik lees dat de Europese ambtenaren, (44000 stuk), loonopslag krijgen, en dit dan nog gesteund door de E. Commissie. Deze ambtenaren zijn de “vetbetaaldste” van gans de planeet en deze opslag dan nog in tijden van crisis, bezuinigingen, en algemene inleveringen.
Hoe kunnen de millioenen mensen in Europa, en ook velen bij ons, die armoede hebben, of leven rond de armoedegrens uw Europese droom ernstig nemen en geloof hechten aan uw woorden, en aan de woorden van de “Europese” elites??
Ja,” tussen droom en daad, staan wetten in de weg, en vooral praktische bezwaren, en ook, ja vooral weemoedigheid…”…
30/12/2011 om 21:44
tja, als men denkt het probleem van het pensioen op te kunnen lossen door slechts tot 62 jaar te werken, be my guest.. Ik geloof niet dat de liberalen hun eigen maatregelen geloven, al naar gewoonte, de maatregel wordt de tanden uitgetrokken voor men in de problemen kan bijten.
Wat Eyskens schrijft zal op zich wel waar zijn, de vraag is enkel of het relevant bevonden gescheld wel echt van toepassing is op de N-VA zoals een paar hier het stuk van eyskens aangrijpen , dan wel dat men zaken met elkaar in betrekking brengt die niks met elkaar te maken hebben.
Het is een beetje simpel om de schuld alleen maar in de schoenen van de banken te schuiven, de overheden hebben geweigerd om hier regulerend op te treden en veiligheidsmaatregelen te nemen, als dexia controlemechanismen in het ootje heeft kunnen nemen is dat omdat die controlemechanismen toelieten om bedrogen te worden, en daar tekenen de nationale regeringen mee verantwoordlijk voor..
Mag ik ook eens weten hoe men algemene europeese maatregelen gaat uitvaardigen terwijl de sociale organisatie van ieder land verschilt dus ook anders reageert??? ik denk maar aan het Belgische uitkeringssyndicalisme versus het Duitse tewerkstellingssyndicalisme en waar ik de vraag oprecht wens te stellen zonder pejoratief over een van de twee te doen.
Het is zoals een loonsverhoging, de ene spendeert het geld aan gebruiksgoederen, de andere belegt en spaart, dan moet de spendeerder niet klagen dat de maatregelen niet werken.
en een vraagje Welke -zoveelste- new deal zorgt ervoor dat Wallonië zich eindelijk kan emanciperen van het politiek dienstbetoon?
Die jarenlange bijdragen van de financieringswet is dus in een bodemloze put gegaan en Wallonië zakte af van kwaad naar erger..
Rudi delmotte heeft tijdens de formatie bij hoog en bij laag gezworen dat Wallonië nog slechts enkele jaren nodig heeft en dat het dan wel in orde zou komen… Hoe komt het dat die man totaal anders praatte dan de Luikse proffen het nu gedaan hebben…Is er gelogen??? welke “kop” tekent hier poltiek voor verantwoordelijk? De “progressieven” hier zouden mij een stuk meer ernstig overkomen als zijzelf eens hierover kritische vfragen stelden…. en zou er niet een serieus gedeelt van de “New Deal” al verwezenlijkt worden als we onze landstalen eens wat meer leren? dwz dat de Franstaligen dan ook en nog meer dan nu werk kunnen zoeken in Vlaanderen en Vlamingen in Wallonië? is het asociaal om te eisen dat men een redelijke inspanning doet om werk te vinden en te houden zodat de sociale verzekering behouden kan blijven, Voor diegenen die reeds zover dement zijn dat ze weeral met 70 jaar oude argumenten afkomen… Bruno Tobback zei iets gelijkaardig..
Marc Leys
30/12/2011 om 22:38
1) Ik ben toch een beetje verrast van wat Mark Eyskens voorstelt. Een nieuw Europees New Deal, grootscheepse investeringscampagnes met bijhorende geldcreatie en inflatie. Ik was student bij mijnheer Eyskens midden jaren 70, toen hij ons vertelde dat de enorm hoge inflatie in België toen enorm bedreigend was voor onze economie. Inflatie was toen het zwarte beest. Daar onze prijzen en productiekosten steeds hoger werden, kwam onze export enorm onder druk te staan. Nu zegt Mark Eyskens dat inflatie of muntontwaarding de euro zwakker zal maken tov niet-europese munten zodat de export zal toenemen. Wat is het nu, professor? Hangt er waarschijnlijk van af welke factor er zwaarst zal doorwegen. Kan het voordeel van een zwakkere munt het nadeel van een hogere inflatie al dan niet compenseren. Ik vraag me wel af hoe landen die reeds zo’n torenhoge staatsschuld hebben en die moeten trachten te beperken tot 60% van het BBP er kunnen in slagen om de enorm toenemende intrestlasten verder te betalen. Als je daarenboven een inflatiemechanisme in gang zet, zullen de intrestlasten ( nu ongeveer 4% op overheidsobligaties) zeker verhogen tot wellicht 6-7%. Besef je wel over hoeveel extra miljarden euro per jaar dat gaat???
2) Ik meen wat selectieve verontwaardiging vast te stellen in het betoog van professor Eyskens. Hij doet wat lastig over ‘onze’ drang naar wat meer autonomie, over een gebrek aan verdraagzaamheid en rechtvaardigheid. Ik ben helemaal niet verontwaardigd over meer drang naar autonomie, integendeel!! Als ik vaststel dat Vlaanderen met duidelijke inzichten en plannen om ons economisch model in de mate van het mogelijke te laten overleven, helemaal geen medewerking krijgt van het zuiden van het land en van Brussel, dan mogen zij het daar op hun manier proberen. Laat ons vrij om wel naar oplossingen te zoeken, zelfs oplossingen die ons pijn zullen doen, maar hinder ons niet langer en trek ons niet mee de dieperik in!! Als anderen denken dat er niet aan verworven rechten mag geraakt worden, dan willen zij in feite de staatsschuld nog groter maken en wellicht onbetaalbaar voor onze kinderen en kleinkinderen! En dan zijn wij onverdraagzaam!
Ik meen dat de professor veel meer verontwaardiging zou mogen uiten bij het decadente systeem van de CDS’s!! Bij het decadente gedrag van de banken, de institutionele beleggers, mannen die er garen bij spinnen dat aandelen crashen, dat landen dreigen failliet te gaan en er miljoenen aan verdienen door er op te speculeren (CDS’s). Dat is pas schandalig. Vooraleer aan een Europees new deal te beginnen zou je beter eerst eens schoon schip maken met ons decadente financieel systeem, mijnheer Eyskens. Daar moet je verontwaardigd over zijn, niet over onze goodwill in Vlaanderen om te trachten te redden wat er nog te redden valt met de hulp van hen die willen meewerken. De anderen doen maar, maar dan wel zonder ons!!
30/12/2011 om 22:57
Jan Dem
Even de populistische praat over euro ambtenaren corrigeren.
Deze ambtenaren hebben geen, vakantiegeld, dertiende maand, bedrijfswagen of onkostenvergoeding.
Dus in plaats van maandloon te vermelden is het beter het jaarloon te vergelijken met de privé inbegrepen bedrijfswagen.
Dan komt men andere bedragen.
Zij kunnen ook geen enkele aanspraak maken op enig belastingvoordeel. Geen aftrek van hypothecaire leningen en andere.
Momenteel is er een tekort aan Engelse juristen omdat ‘the city beter betaald.
In 2004 is het statuut al naar beneden aangepast en voor buitenlanders is het al in veel gevallen niet meer interessant.
Alleen de hoge functies is goed betaald.. Alles wat assistent is ligt zeker niet hoger als de privé..
31/12/2011 om 10:04
Een prachtig geschreven stuk. Maar zoals bijna altijd wordt hier gesteld dat de toekomst ligt in het creëren van economische groei. Een aantal reageerders hier boven haalden het al aan: ‘de overbevolking’. De mensheid zit op een crashcource. De huidig gebruikte natuurlijke grondstoffen geraken ‘op’. De aarde is niet meer in staat om jaarlijks alles te produceren wat wij nodig hebben. Dus gaan we - net zoals zovele huishoudens of regeringen - dan maar gaan ‘lenen’. We verbruiken meer dan wat we eigenlijk verdienen.
Zal de aarde hiervan slachtoffer worden? Ik denk het niet. Uiteindelijk zal het probleem zichzelf wel oplossen. CO2-uitstoot verlagen? Och, of we nu alle aardolie over 20 of over 100 jaar verbruikt zullen hebben, Uiteindelijk zal alle niet-duurzame C02-bronnen wel opgeraken, en zal die CO2 dus allemaal in onze atmosfeer terecht komen. Overbevolking? De geschiedenis leert ons dat er altijd wel iets gebeurt dat de overbevolking oplost: epidemies, oorlogen… Vooral in Europa staan we er slecht voor. In tegenstelling tot de verenigde staten hebben we geen natuurlijke grenzen (oceanen), die ons beschermen tegen de ons omringende wereld: 2/3 van het aardoppervlak kan zomaar bij ons terecht. Zij die het gezelschapspel ‘Risk’ spelen weten dat ‘Europa’ bijna onhoudbaar is, in tegenstelling tot de USA.
We zullen moeten leren te consuminderen, meer te recycleren, we zullen moeten beseffen dat de huidige en komende generaties in tegenstelling tot de vorige generaties zullen armer worden, en dit zullen moeten aanvaarden.
Aanvaarden we dat niet? Dan grijpt de aarde zelf wel in. Nucleaire ramp? Over een miljoen jaar zal daar niet veel meer van te merken zijn. Van ons waarschijnlijk ook niet. En een miljoen jaar, dat is een peulschil voor de aarde. Voor ons is het echter gigantisch: zelf bestaan we nog maar 150.000 jaar, hebben we slechts sinds 5000 jaar ‘een beschaving’ (in Europa waren we nog heel wat later beschaafd), en bestaat er pas sinds 150 jaar zoiets als ‘de industrie’.
Kortom, ik heb mijn twijfels bij de noodzaak van economische groei, maar twijfel er niet aan dat zo goed als iedereen (ik wellicht ook hoor) halsstarrig zal trachten vast te houden aan wat geweest is, maar wellicht nooit meer zal zijn.
31/12/2011 om 15:36
@Noel D (30/12/2011 om 22:57) :
Mag ik u vragen ernstig te blijven ? Het is een publiek geheim dat Euro-ambtenaren stuk voor stuk vetbetaalde jobs hebben. De ene al vetter dan de andere… Uit een Zwitserse studie (2009) blijkt dat het minimumloon voor een beginnende Euro-ambtenaar zo’n € 3.000 per maand is. Bruto loon, zonder alle voordelen en/of toeslagen. De topambtenaren van de EU hebben een ’startersloon’ van niet minder dan € 16.600 per maand. En de extraatjes zijn veelvuldig aanwezig :
- “smartengeld” voor ambtenaren in het buitenland : + 16% van het brutoloon.
- getrouwd of samenwonend : + 2% van het brutoloon + € 149/maand (ongeacht of de partner werkt of niet)
- kinderen : + € 326/maand familietoeslag en + € 221/maand opvoedingstoeslag (per kind)
- inrichtingshulp voor ambtenaren die omwille van hun job moeten verhuizen : 2 maandlonen
- herinrichtingshulp voor ambtenaren die terug naar hun thuisland verhuizen : 2 maandlonen
Een gemiddelde Franse ambtenaar (brutosalaris €10.000) met vrouw en twee kinderen die naar Brussel moet verhuizen, kan dus maandelijks beschikken over € 10.000 +16% + 2% + € 149 + 2x(€ 326 + € 221) = € 13.043 per maand, met een gemiddelde belastingvoet van amper 12%.
Bovendien geniet elke EU-ambtenaar jaarlijks van een forfaitaire vergoeding voor privé-reizen. In 2009 was dat €2.164, belastingvrij. Daarbovenop koopt elke EU-ambtenaar alles, altijd en overal BTW-vrij. Zonder maximumbedrag. Of het nu gaat om een pak friet of een splinternieuwe Audi, enkel het reçuutje indienen en de BTW wordt teruggestort…
U vindt dat er moet gekeken worden naar het jaarloon, ipv naar het maandloon. Mij best. De ambtenaar uit mijn voorbeeld verdient € 156.516 bruto per jaar. Ik weet niet in welke job u verzeild bent geraakt, maar mijn bruto jaarloon ligt beduidend lager. En ik betaal wel overal BTW op. En mijn belastingaanslag ligt ook wat hoger.
31/12/2011 om 18:56
Laten we elkaar de wenselijkheid
toewensen van meer menselijkheid,
> Meer menselijkheid in het afkeuren van nota’s (niet enkel met “Comment est-ce qu’il ose?”)
meer extremisme in het verdedigen
van de verdraagzaamheid
> Meer verdraagzaamheid naar verzuchtingen in het andere landsgedeelte
en helemaal geen gematigdheid
in het behartigen van de rechtvaardigheid
> Meer evenwicht in de akkoorden
Leuke oproep, maar helaas te laat.
31/12/2011 om 20:13
…. we drinken een glas, we pissen ne plas, en alles blijft zoals het was…
En wie dat niet wil geloven, die maken maken banken, politici, en professoren ons wel iets anders wijs.
01/01/2012 om 22:16
Frederik
Op de site van Epso (Werken voor de EU ) vind u een pdf van het statuut van de eu ambtenaar.
Lees maar eens rustig de 168 paigina’s.
02/01/2012 om 23:10
Beste Noel D.,
ik weet uit eigen ervaring (niet uit pdf toestanden of van derden) wat de eu ambtenaren jaarlijks krijgen aan loon + allerlei voordelen.
Je schrikt je rot, man. Het is een regelrechte schande, ook al was het in mijn voordeel.
03/01/2012 om 12:47
@Noel D (01/01/2012 om 22:16) :
Het gaat niet om het statuut van de EU-ambtenaar, maar om zijn inkomsten ! Want dat is de bottom line, waar het altijd om draait : geld ! Dat de EU-ambtenaar geen vakantiegeld, eindejaarspremie en dies meer krijgt, wordt ruimschoots gecompenseerd door zijn riante verloning…
07/01/2012 om 15:34
Beste Frederik,
Ik werk zelf bij EU in Luxemburg en heb ook in een Belgische grootbank gewerkt.
In mijn team werken12 mensen die allemaal minstens één universitair diploma hebben behaald, hun familie hebben achtergelaten in Zweden, London of Berlijn en zich inzetten voor de EU. Meer dan de helft hebben een tijdelijk contract en ze verdienen tussen 2380 en 4850 eur bruto.
Inderdaad :maal 12 voor het jaarloon en geen extra’s, noch belastingaftrek voor woning, isolatie, wagen, dienstencheques, enz…
Ze zijn minimum drietalig en hebben niet de luxe te werken in hun moedertaal. In Luxemburg huren ze een appartement van 100 m2 voor 1200 eur per maand of kopen een (mini)huis voor 450.000 eur. Hun Luxemburgse collega’s die bijvoorbeeld leraar zijn hebben een maandsalaris tot 7000 eur. In de bedrijfsrestaurants was de Commissie verplicht mensen aan te werven met een “Luxemburgs” contract omdat de lonen van de Commissie niet competitief genoeg waren voor de arbeidsmarkt in Luxemburg.
Uit internationale vergelijkende studies blijkt trouwens dat de lonen (inclusief voordelen) van de EU ambtenaren (iets)lager liggen dan mensen die werken voor grote multinationals.
De hoogste functie als ambtenaar (Directeur Generaal) verdient 16000 eur bruto per maand of ongeveer 10000 eur netto per maand (120.000 eur per jaar). Dit is het kaliber van mensen die handelsakkoorden sluiten met Rusland of die een concurrentievervalsing van Microsoft met een monsterboete bestraffen. De juristen van het departement Competitie (kartelvorming, enz…) hebben als gesprekspartners de topadvokatenkantoren ter wereld en zouden, indien ze overstapten naar de privé zeker het drievoudige verdienen. Het loon van de ‘eerste man’ van de bank waarbij ik vroeger werkte was recent: 800.000 eur bruto per jaar plus een ‘bonus van 700.000 eur. Je ziet dat alles afhangt vanuit welk perspectief je het bekijkt. Vergeet ook niet dat de ambtenaren een selectieprocedure passeren waarbij de verhouding ongeveer is: 1 op 100 slaagt.
De weddeaanpassing van de ambtenaren is niet anders dan een indexsysteem waarbij dit jaar een 1.7% loonsverhoging wordt gecontesteerd terwijl de verhoging van de levensduurte in Brussel en Luxemburg tussen 3.5 en 5% bedraagt, een inlevering dus….
Ook zullen de overige voorwaarden naar beneden worden aangepast, de pensioenleeftijd verhoogt , de werkweek wordt terug op 40 uur per week gebracht, enz… De meeste ambtenaren aanvaarden dit uit solidariteit met wat elders in Europa gebeurt. En ondertussen wordt er tot ’s avonds laat dorgewerkt aan de verdragteksten en technische nota’s om de EURO alsnog proberen te redden.
En hiermee ben ik terug aanbeland bij wat veel essentiëler is en goed verwoord in de column van Prof. Eyskens: de volgende jaren zullen cruciaal zijn in het redden van onze munt en ons Europees (sociaal) model en misschien zelfs (maar laten we niet doemdenken) de democratie in sommige EU landen. Laten we samen de handen aan de ploeg slaan, EU ambtenaren, Nationale ambtenaren en alle mensen in de privé. In plaats van mekaar te ‘bevechten’, laat ons ieder in zijn /haar domein bijdragen tot het gemeenschappelijke doel.
Ik heb drie kinderen en, net zoals U , wil ik een wereld achterlaten die er voor hen goed genoeg uitziet en die perspectief biedt. Dus, mr. Eyskens, inderdaad, laat ons niet zuinig zijn op verdraagzaamheid en solidariteit.