Paul Magnette haalde ferm uit naar de Europese Commissie. Die zou ons op een pad zetten dat leidt tot een recessie van vijftien jaar. En Olli Rehn, een Finse nobody, moet rap enige toontjes lager zingen, met al zijn gefoeter op onze begroting.
Het kot was te klein. De Kamer, meer bepaald, werd het toneel van veel consternatie. Premier Di Rupo werd zelfs gedwongen om afstand te nemen van zijn minister en partijgenoot.
Gemopper
Gemopper over Europa horen we wel vaker bij onze politici, maar zelden is de beroering zo groot. Critici die van hun oren maken over de open grenzen, de toetreding van Oost-Europese landen, de onderhandelingen met Turkije of de regeldrift van de Europese besluitvormers, worden dikwijls niet gehinderd door veel kennis van feiten.
Over Paul Magnette kunnen we dat laatste niet zeggen. In een vorig leven was hij professor Europese politiek, voorwaar een nobele manier om de kost te winnen. In het academische wereldje genoot hij internationale erkenning en hij schreef allerlei boeken en artikels over de werking van de Unie. Magnette weet meer over Europa dan al wie hem op de korrel nam tezamen. Hij heeft ook voldoende historisch besef om het Europese beleid van vandaag in zijn context te kunnen plaatsen.
En toch was het nogal goedkoop om zijn aanval in te zetten op de Commissie, en meer bepaald op Olli Rehn. Goed, de Commissie is wel erg ijverig in het terechtwijzen van lidstaten die mogelijks wat minder gedisciplineerd met hun begroting omgaan. De Commissie legt minder ambitie aan de dag in andere dossiers. Sinds 1 januari zijn legbatterijen bijvoorbeeld officieel verboden in de hele Unie, terwijl iedereen weet dat ze in vele landen nog bestaan. In principe kan de Commissie die landen ook voor de rechter brengen en boetes vragen.
Selectiviteit
Als Olli Rehn zegt dat hij slechts zijn job doet, door België terecht te wijzen, dan is dat correct. Maar niemand kan ontkennen dat er een beetje selectiviteit in zit. Er zijn nog wel wat Europese afspraken die niet correct nageleefd worden, maar waar de Commissie zich veel geduldiger toont.
Toch is het de vraag of de Commissie in het huidige klimaat veel marge heeft en of het wel zou geaccepteerd worden dat Olli Rehn soepelheid aan de dag zou leggen. In het Europees Parlement heeft een meerderheid gestemd voor snelle sancties voor begrotingszondaars. De lidstaten hebben in de Raad van Ministers gepleit voor strenger begrotingstoezicht, en hebben elkaar concrete aanbevelingen bezorgd. Ook de Belgische ontslagnemende regering zat mee aan de tafel, en ze heeft nooit van haar oren gemaakt.
En er is vooral het algemene klimaat rond de eurocrisis. Vooral Duitsland is er, met de steun van enkele andere lidstaten, in geslaagd om begrotingsdiscipline als ultieme mantra naar voor te schuiven. Iedereen beseft intussen wel dat overheden geen zotte uitgaven moeten doen en dat belastingen op een correcte manier geïnd mogen worden. En dat het niet zo slim is om ongelimiteerd schuld op te stapelen. Daar gaat het dus niet om.
Nood aan begrotingsorthodoxie en aan slimme inversteringen
De vraag is wel of het antwoord op de crisis niet wat ingewikkelder en minder eenzijdig is. Of er niet ook nood is aan slimme investeringen. En of dat niet even hard moet bepleit worden als de begrotingsorthodoxie. En of er dus niet meer politici moeten opstaan om dit aan te kaarten.
De vraag is dan of de Commissie de juiste bestemmeling is. Het zou moediger zijn als Paul Magnette zijn pijlen zou gericht hebben op Duitsland of pakweg Nederland, de landen die het debat domineren. Maar dat is in de diplomatieke geplogenheden blijkbaar niet zo gebruikelijk, en de Commissie is een makkelijker slachtoffer. Het is in elk geval een correcte vaststelling dat de Europese agenda vandaag eerder naar rechts overhelt. Dat is eigenlijk ook normaal: veruit de meeste lidstaten worden bestuurd door centrum-rechtse regeringen en in het Europees Parlement vormen diezelfde partijen een meerderheid.
Rechtse koers
Dat Europa een ideologisch wat meer rechtse koers volgt, moet dus geen verwondering wekken en het is vanuit democratisch oogpunt ook niet onmiddellijk zorgwekkend. Uiteindelijk zijn die eerder rechtse partijen in de lidstaten aan de macht gekomen na verkiezingen. En kon iedereen mee stemmen voor dat Europees Parlement.
Maar tegelijk brengt de eurocrisis ook mankementen in het systeem naar boven. De wijze waarop de financiële markten er vandaag in slagen om het ritme van de Europese politiek te dicteren is wél zorgwekkend. Dat is ook de sfeer, waarin sommige spelers, die niet overal ter verantwoording kunnen worden geroepen, er vervolgens in slagen om hun agenda als enig alternatief voor te stellen.
Een absoluut basiskenmerk van democratie is in elk geval dat kritiek moet kunnen. Een democratie leeft van conflicten en ideologische meningsverschillen. Die moeten dus niet weggemoffeld worden, en mogen best wel op scherp gesteld worden.
Hendrik Vos
(De auteur is Europa-specialist aan de Gentse universiteit)
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees dus de regels - mod
13/01/2012 om 17:34
De Commissie predikt een begrotingsdiscipline, grotendeels gebaseerd op besparen.
Op zich is hier weinig of niets tegen, ware het niet dat wij ons in een dip bevinden waar recessie om de hoek loert. Besparingen, ontsproten uit een liberale begrotingsorthodoxie zijn in dergelijke context veeleer uit den boze en de objectiviteit gebiedt ons Keynes van stal te halen, zo niet ga je een mogelijke aanzet tot bescheiden groei gewoon weg saneren.
Overigens kan ik mij toch niet van de indruk ontdoen dat in de actuele omstandigheden er toch sprake is van een democratisch deficit, gelet op de grote macht welke de Commissie bekomen heeft na het financiële debacle in 2008.
Last but not least, ware het misschien ook eens aangewezen erop te wijzen dat het alom geprezen Duitse model ook een medaille is met twee kanten…inderdaad waatvan ook eentje met minder fraaie kanten.
13/01/2012 om 19:57
Ik ben het helemaal eens met Magnette.
Niet alleen bewijst ze met haar interventies steeds weer haar subjectiviteit en incompetentie, ze is -en dat is nog erger- democratisch ook totaal niet gelegetimeerd. Het parlement mag dan verkozen zijn (nu ja), de commissie is dat niet.
13/01/2012 om 20:16
Als er iemand Olli Rehn zou moeten kennen, zou het wel P. Magnette moeten zijn.
En de Commissie niet democratisch gelegitimeerd? Onze regering kiest toch wie Commissaris wordt? En wie kiest onze regering? Jawel, u en ik. En Frankv.
13/01/2012 om 22:21
Twee opmerkingen . Ten eerste : de Belgische regering is ook niet gelegitimeerd in Vlaanderen .
Ten tweede : Magnette spreekt nog steds zoals Mathot veertig jaar geleden . Sorry ,maar de crisis wordt niet opgelost door blindelings te investeren en overheidspersoneel aan te werven zoals de PS dat in de jaren 80 deed met de slogan dat de schuld automatisch weer zou verdwijnen . Onze huidige schuld vindt haar oorsprong in die periode . Het geheel werd versterkt door de nutteloze subsidies aan verloren sectoren zoals staal , glas en textiel . Nu wordt het probleem verergerd door de nutteloze dekking van sommige financiële instelling .
Conclusie : de geschiedenis herhaalt zich . Of moet ik zeggen een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen ?
13/01/2012 om 22:34
Gelukkig dat niet iedereen Europa blindelings achterna holt.Ik heb grote vragen bij de beweegredenen en de rol van de EU.
Als burger sta je er nog verder van af als de nationale politiek en dat terwijl de rol van Europa steeds groter wordt.
Bovendien vind ik dat de burger zowiezo te weinig democratische rechten heeft.Eenmaal om de 4 jaar een bolletje zwart maken voor de marionet in het midden,rechts of links volstaat niet voor mij om van een democratie te spreken.
Kijk maar naar door wat de politiek bepaald wordt.Steeds opnieuw zijn de belangrijkste politieke agendapunten zaken die te maken hebben met aangelegenheden die vooral een kleine belangengroep aangaan;namelijk die zaken die financieel lucratief zijn.
Als we echt democratie zouden hebben,als de grote massa echt een stem zou hebben,dan zou de wereld er vandaag de dag volledig anders uitzien…
Wij stellen ons meestal weinig vragen bij onze manier van leven en de structuur van de maatschappij en aanvaarden deze als de beste wijze om samen te leven.
Persoonlijk ben ik echter van mening dat we het roer volledig moeten omgooien.Onze manier van leven is immers niet normaal en de maatschappij is niet logisch en rechtvaardig gestructureerd en met de aanwezige rijkdommen en ruimte wordt onzorgvuldig omgesprongen.
Uitwijden over wat er dan wel allemaal moet veranderen zou ons te ver leiden maar om een simpel voorbeeld te geven;hoe kan men het in godsnaam verantwoorden dat sommige voetballers in 1 maand tijd zoveel geld kunnen verdienen dat ze een huis kunnen kopen waarvan een verpleegster die getrouwd is met een onderwijzer alleen maar van kan dromen en dit terwijl beiden een sociaal veel belangrijkere rol vervullen…
13/01/2012 om 22:49
Ten tijde van Verhofstad , toen het economisch beter ging heeft men nagelaten de overheidsschuld drastisch af te bouwen.Dit breekt ons zuur op vandaag.
De druk vanuit vooral Duitsland en Nederland om de overheidsschuld af te bouwen moet absoluut blijven.Met de PS aan de macht zal dit anders nooit gebeuren.
14/01/2012 om 03:10
@Frank Schoups: Moest elke overheid in de wereld geldemissierechten zelf uit oefenen in plaats van die rechten uit te besteden aan internationale bankiers waarop dan later interest betaald moet worden dan zou er helemaal geen schuld zijn.
Lincoln heeft dit rond 1860 in Amerika gedaan toen het noorden aan de grond zat.
Spijtig genoeg heeft Woodrow Wilson later begeven voor de druk van de internationale bankiers en tekende hij de federal reserve act waardoor de emissierechten opnieuw in handen kwamen van een hele kleine groep machtige mensen en die situatie bestaat vandaag de dag nog steeds over bijna de hele wereld.
Om de intresten op dat geld af te betalen leent de overheid opnieuw geld en opnieuw en ondertussen zullen wij maar belastingen betalen om dit dolgedraaid systeem recht te houden.
Waarom eigenlijk?is het niet tijd voor iets anders en beter?Is geld geen archaisch systeem dat we beter begraven?
Ik vind het ergens ook hilarisch dat mensen wachten op en verwachtten van politiekers dat ze met oplossingen komen.Zij hebben immers zelf voor de problemen gezorgd en tenzij het over futiliteiten gaat houden zij geen rekening met de noden van de bevolking.
Politiekers zijn ook maar marionetten die werken voor de onzichtbare man achter het gordijn.Je moet enkel en alleen maar kijken naar de thema’s die in de politiek aan bod komen om dat te beseffen,dat zijn zaken die bijna stuk voor stuk enkel een kleine groep mensen aangaan,namelijk die zaken die financieel lucratief zijn.
De overige zaken zijn bijna allemaal zaken waarmee onze vrijheden en rechten als mens mee worden ingeperkt.
Democratie,ik geloof er nog in maar kom mij niet vertellen dat ik nu in een democratie leef.Dit is op zijn best zoals men zegt een onrechtstreekse democratie maar democratie is enkel democratie als ze rechtstreeks is.Het woordje onrechtstreeks is namelijk onverenigbaar met de inhoud van democratie,macht aan het volk.
14/01/2012 om 09:29
Weinig problemen met het standpunt vd auteur; maar hoe lang nog denk je dat de Europeaan rationeel blijft denken? Niet alleen in de PIGS-landen zou het in 2014 wel eens een “zwarte zondag” kunnen worden wanneer de burger in het kieshokje al zijn opgekropte frustratie kwijt wil. Na alle aderlatingen zonder echte vooruitzichten op beterschap zal de burger immers de rekening willen presenteren aan de “believers”. Die kunnen weinig weerwerk bieden aan de lokroep van de partijen die af willen van Europa. Het gevolg van die irrationaliteit interesseert de burger niet want het kan immers niet slechter. De klok tikt langzaam, maar ze tikt …..
14/01/2012 om 11:01
“Een absoluut basiskenmerk van democratie is in elk geval dat kritiek moet kunnen. Een democratie leeft van conflicten en ideologische meningsverschillen. Die moeten dus niet weggemoffeld worden, en mogen best wel op scherp gesteld worden? “Dus wat mocht minister Paul Magnette dan niet zeggen? De kwetsende waarheid?
14/01/2012 om 12:03
Volgens mij mochten de pijlen ook wel eens gericht worden op bv Duitsland.
Dit land kan momenteel zeer goedkoop geld binnenhalen op de kap van de andere Europese landen, dan is het natuurlijk gemakkelijk spreken… en dicteren.
Maar dat is nog niet het belangrijkste.
De Duitse economie drijft nl vooral op de auto-industrie en toeleverings- en aanverwante bedrijven, met verschillende merken: VOLKSWAGEN - SKODA - OPEL - AUDI - PORCHE - MERCEDES - BMW. Waarschijnlijk vergeet ik er nog eentje.
Deze economie is vooral te danken aan de sponsoring van bedrijfswagens en andere autosubsidiëringen in praktisch alle andere landen van Europa.
Als deze sponsoring ongedaan wordt gemaakt is het volgens mij dan ook gedaan met die mooie voorbeeldige Duitse economie.
14/01/2012 om 18:28
Man, man, man miserie miserie. De problemen zijn nog maar pas begonnen met Europa. Wacht maar tot die Oost Europese landen de Euro invoeren. Dan zijn we goed bezig.
14/01/2012 om 21:53
Je hoeft geen genie te zijn om te weten dat als 17 economisch ongelijke landen één op-schuld-gebaseerde fiat-munt beginnen te gebruiken, het liedje niet lang zal duren.
15/01/2012 om 09:25
Ik heb alle begrip voor de analyse van Mr Magnette, hij heeft verdorie gelijk. Een theoretische leiding op om het even welk gebied, is gedoemd te mislukken. Als de enige regel “1 + 1 = 2″ is, dan heeft iedereen gelijk. al te vaak komt men door anders te kleuren andere accenten te leggen, tot betere resultaten. In deze materie kan ik enkel achting opbrengen voor vooral de moed van Mr Magnette. Ik begrijp niet al te goed de hele heisa die ontstaan is nadien, vooral van de nva.
Nu, de nva heeft blijkbaar ook een ander standpunt qua solidariteit in de vlaamse regering ivm de vossen. Ik wil geenszins de 11,5 miljard vergelijken met kiekendieven…