De verjongingskuur van Defensie is volop aan de gang. Zo wil minister De Crem jaarlijks 1500 nieuwe rekruten aanwerven om de vergrijzing tegen te gaan. De ministerraad keurde vorige maand de nieuwe communicatiestrategie goed die meer op rekrutering zal gericht zijn via de klassieke media zoals radio en tv. Ook via internet en in bioscoopzalen zal men de jongeren trachten te overtuigen.
Meer dynamiek gewenst
VSOA-Defensie pleit al langer voor meer dynamiek in de wervingscampagnes en verwees naar de Nederlandse rekruteringswebsites als goede voorbeeld met integratie van sociale media zoals Facebook, Twitter en YouTube. Helaas is dit momenteel op de Belgische jobsite van Defensie niet mogelijk door de beperkte beschikbare bandbreedte. De jobsite moet in één oogopslag uitgebreide informatie bieden over loopbaanmogelijkheden, wedde, extra premies, verlofdagen… zodat de potentiële kandidaat goed geïnformeerd is nog voor hij of zij naar één van de informatiecentra stapt. Defensie loopt duidelijk achter op de moderne technologie. Andere werkgevers, zoals de Politie, hebben de boodschap wel al begrepen.
Levenslange loopbaan?
Daarnaast mogen we niet vergeten dat de jongeren van vandaag niet meer de jongeren zijn van gisteren. Een levenslange loopbaan bij Defensie wordt haast ondenkbaar. Jobhopping is een nieuwe trend waar ook Defensie moet op inspelen door een nieuwe korte loopbaan in te voeren met toekomstperspectieven in andere sectoren.
Al ruim 25 jaar wordt Defensie geconfronteerd met drastische bezuinigingen en opeenvolgende hervormingsplannen. Het transformatieplan De Crem, de zoveelste bezuinigingsronde bij het leger, met de sluiting van 23 kazernes, heeft ervoor gezorgd dat er van regionale tewerkstelling bijna geen sprake meer is. Een werkplek ver van thuis en van het sociale gebeuren is niet voor iedereen vanzelfsprekend, ook niet voor jongeren. Hoe wil men in deze context jongeren aantrekken?
Familiebanden
Bijna elke militair heeft wel een familielid of vriend die bij Defensie werkt waardoor vroeger heel wat sollicitanten de stap zetten op aanraden van hen. Het idee dat elke militair nog steeds een “active recruiter” is, is echter aan het uitdoven. Het personeel is hervormingsmoe en beseft meer dan ooit dat een toekomst bij Defensie niet meer vanzelfsprekend is. Jongeren opteren dan ook vaak voor een job bij de Politie, een belangrijke concurrent die in dezelfde vijver vist als het leger.
Het beeld dat de bevolking in het algemeen en de jongeren in het bijzonder hebben over Defensie is niet altijd rooskleurig. Nochtans leveren onze mannen en vrouwen niet alleen tijdens buitenlandse missies fantastisch werk, maar ook in eigen land worden militairen voor talrijke projecten ingezet. Denken we maar aan het bouwen van bruggen, hulp bij overstroming en het bestrijden van heidebranden… Al te vaak is deze zogenaamde “Hulp aan de natie” onzichtbaar voor de bevolking. Het is aan Defensie om dit meer onder de aandacht te brengen.
Hebben en houden
De overredingskracht om jongeren te rekruteren is één zaak, hen bij Defensie houden is een andere. De attritie ligt zeer hoog. Uit officiële cijfers van de “cel EXIT” blijkt dat meer dan 60 procent van de kandidaten vroegtijdig afhaakt, soms al na enkele maanden, en dit om verschillende redenen. Sommigen zijn niet geschikt voor het beroep, anderen ondervinden medische problemen of soms ligt het moeilijk woon-werkverkeer aan de basis. Veel kandidaten haken af wegens fysieke problemen tijdens de opleiding. Ze zijn het slachtoffer van overbelasting en lopen kwetsuren op, waardoor ze nadien niet meer voldoen op medisch vlak. Ook het feit dat er te weinig middelen zijn zoals sportinfrastructuur, ontspanningsmogelijkheden na de diensturen en beperkte mogelijkheden van gebruik van internet zijn duidelijke pijnpunten. Bovendien werd ongepast gedrag van medekandidaten en sommige onderrichters, maar ook verveling (door gebrek aan middelen) aangegeven als belangrijke redenen voor hun vertrek uit het leger. Vaak is het een samenloop van omstandigheden en liggen meerdere redenen aan de basis van hun ontslag.
Wat Defensie onderschat is dat jongeren geen duidelijk beeld krijgen van hun loopbaanmogelijkheden en ook hierdoor afhaken. Defensie speelt geen open kaart en doet niet het nodige om een indivudeel loopbaantraject uit te stippelen. Op vragen als “Vanaf wanneer kan ik deelnemen aan buitenlandse opdrachten? Wanneer kan ik een aanvraag doen voor mutatie? Kom ik in aanmerking om een bijkomende vorming te volgen?…” wordt geen concreet antwoord gegeven. Alles hangt af van de noodwendigheden als de situatie zich voordoet. Dit geldt trouwens voor alle militairen.
Hoog tijd dus voor Defensie om concreter in te spelen op de resultaten van de “cel EXIT” en transparantie te creëren in de statuten en de loopbaanperspectieven van bij het begin van de carrière.
Heel wat uitdagingen voor de boeg om een duurzame Defensie te realiseren waaraan VSOA-Defensie als sociale partner constructief wenst mee te werken.
Erwin De Staelen
(De auteur is voorzitter van VSOA-Defensie.)
éAllen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees dus de regels - mod
01/02/2012 om 17:27
Voor zover ik er iets van afweet vind ik het Zwitserse systeem nog niet zo slecht, een harde kern van professionele soldaten (ik dacht nog geen 10.000 man) en een per kanton georganiseerde algemene dienstplicht.. LDD heeft ooit eens met het idee gespeeld van een Nationale Garde, en ik dacht dat in Luxemburg het vervullen van legerdienst (gemakkelijker) toegang gaf tot administratie??
Alhoewel dat men wel voor een stuk ook “Burgerdefensie” mag introduceren in de opleiding, (van legaal actievoeren -want democratisch recht- tot EHBO, huishoudkunde (bij sommigen nodig) brandweeropleiding en civile bescherming opleiding) mag men ook niet het militaire aspect vergeten, dwz er komen ook schietijzers en wolfsgeweren aan te pas, marscheren, modder en kou.. Beetje sport kan geen kwaad. Regelmatig “binnen” op Zwitserse wijze voor bijschooloefeningen, en als men 40 is wordt men vrijgesteld.
01/02/2012 om 19:42
Het Zwitsers systeem is inderdaad interessant, maar waarschijnlijk minder relevant voor ons land. Om te beginnen kunnen wij, omwille van de geografische ligging, niet anders dan drie machten op de been houden (de vierde, gezondheidsdienst, hoeft niet echt autonoom te zijn). Indien je een leger naar Zwitsers model paraat wil houden moet je ook de uitrusting voor een algemene wederoproeping in geval van conflict voorzien, ook niet echt goedkoop! Verder kan je, in de huidige geo- politieke situatie, ook de vraag stellen of er wel nood is aan een groot leger, zelfs al bestaat dat voor een groot deel uit reservisten. De Zwitserse neutraliteitspolitiek en de aard van het land zorgen voor een totaal andere situatie, wij zijn een NAVO- land met onverdedigbare grenzen.
In België heeft men voortdurend de fout gemaakt om met de grote jongens te willen meespelen, terwijl daar noch een draagvlak bij de bevolking, noch de financiële middelen voor zijn. Eén van die foute keuzes was bvb. om opnieuw korvetten voor de marine aan te kopen en niet helemaal te specialiseren in mijnenbestrijding. Ook voor de Luchtmacht zal het uur van de waarheid komen wanneer de F16’s vervangen moeten worden. Gezien de houding van onze bevolking tegenover de strijdkrachten zou het perfect verdedigbaar zijn om meer A-400 transportvliegtuigen en geen of amper gevechtsvliegtuigen aan te kopen, helaas oogt dat wat minder spectaculair.
01/02/2012 om 20:21
@marc Leys
En ook iedereen een wapen in huis zeker? Vergeet u trouwens niet dat tot 1995 legerdienst verplicht was in België, Ik kan het weten, ik ben in Duitsland geboren, heb les gehad van miliciens veel goed heeft dat het land niet gedaan de legerdienst. En als je bedenkt dat er vorig jaar 2 rekruten hun instructeurs hebben gedagvaard voor slagen en verwondingen en verder ook bedenkt dat dit gebeurde bij de commando’s. Commando’s die getraind worden om ondervragingen te doorstaan waar met stresshoudingen etc. gewerkt wordt. Vergeet dan maar dat er ooit nog een algemene dienstplicht zal kunnen komen.
03/02/2012 om 00:13
Buiten het feit dat ik mij niet zomaar aan iemand wil onderwerpen omdat die een streepke meer heeft, lijkt Defensie niet de meest interessante werkgever. Zoals de auteur al vermeldde is er een eindeloze reeks afslankingen en geen duidelijkheid over wat voor carrière men kan verwachten. Er lijkt ook gewoon geen visie te zijn bij Defensie.
Ik kan Erwin alleen maar gelijk geven als hij zegt dat het Belgisch leger te veel wil doen. Ze willen overal bij zijn maar de schaal waarop dat alles gebeurt is zo kleinschalig geworden dat men zich moet afvragen of al die verschillende onderdelen nog nodig zijn.
Moeten de F16’s vervangen worden en zo door wat? En vooral waarom? Sexy dingen zijn het maar onze piloten krijgen zo weinig vlieguren dat ze niet alle missies meer mogen vliegen.
Waarom zijn er tweedehands fregatten gekocht van Nederland? Mooie en capabele schepen maar om er zo twee te hebben is vrij onnozal als je het mij vraagt. Schaf de Marinecomponent af en vervang die door een echte kustwacht met meer en modernere helicopters dan de Sea Kings, wat vliegtuigen en een aantal kotters die voor nuttige zaken kunnen worden ingezet zoals controle op olielozingen op zee en andere illegale zaken.
Bij de Landcomponent gaan alle rupsvoertuigen eruit. De tanks zijn vervangen door pantserwagens met een kanon van een kaliber dat geen kat in de NAVO gebruikt. Van kleinschalig gesproken…
Dé vraag die zou moeten gesteld worden is of men nog wel een Belgisch militair aparaat nodig heeft. Bedrijven fusioneren, laat de verschillende Europese strijdmachten dat ook doen.